Мазмұнға өту

Жаңа

Алматы көшелері: Айтжан Түркебаев

Кезекті материалда 1924-1927 жылдар аралығында қаламыздың басшысы, бас идеологы, бас құрылысшысы болған Айтжан Түркебаевтің құрметіне аталған көшеге саяхаттаймыз.

Айтжан Түркебаев көшесі Алмалы және Бостандық аудандарында, Евгений Брусиловский мен Тұрғыт Озал көшелерінің аралығында орналасқан. Көше Райымбек батыр даңғылынан басталып, Жандосов көшесіне дейін созылып жатыр. Ол Артем, Дүйсенов, Төле би, Васнецов, Қарасай батыр, Құлымбетов, Шәкәрім, Есенжанов, Абай, Мыңбаев, Сәтбаев көшелерін қиып өтеді. Көше 1956 жылға дейін 1-Қызыл әскер, 1978 жылға дейін Трудовая деп аталған. Көшенің жалпы ұзындығы - 3900 метр.

Бүгінгі күні бұл көшенің бойында:

Айтжан Түркебаев 1900 жылы Алматы облысы, Кеген ауданы, Саты селосында қарапайым шаруа отбасында дүниеге келген. 1913-1914 жылдары Қарақол (қазіргі Пржевальск) қаласындағы орыс-қырғыз училищесiнде, 1915-1917 жылдары Қапалдағы ауылшаруашылық училищесiнде бiлiм алған.

Азамат соғысы жылдары (1918-1920) Жаркент уездiк әскери революциялық комитетiнiң төрағасы атанып, оның отряды Тасқарасу шатқалында ақ казактарды талқандайды. 1920-1922 жылдар аралығында милиция бөлімі бастығы, уездік комитеттің өкілі, Жаркент уездік комитетінің бюро мүшесі, уездік комитеттің үгіт-насихат бөлімінің меңгерушісі және РК(б)П Алматы уездік комитетінің жауапты хатшысы болып қызмет атқарады. 1922-1923 жылдары атаман Анненковтың бандысын жоюға да белсендi түрде қатысқан.

1923-1924 жылдар аралығында  БК(б)П Талдықорған уездiк комитетiнiң жауапты хатшысы болған және осы жылдары Мәскеулік уездік хатшылар курсын тәмамдаған.

1924 жылдан бастап 1927 жылға дейін Айтжан Түркебаев Алматы қалалық комитетiнiң жауапты хатшысы қызметiн атқарды. Небәрі 24 жасында қала басқарған Айтжан өзінің қызмет жылдарында Алматыға үлкен өзгерістер алып келеді. Ең басты өзгеріс - ел астанасын Қызылордадан Алматы қаласына көшіруге зор үлесін қосты. Қаламыздағы еңселі құрылыс нысандары да дәл осы уақытта салына бастаған. Сондай-ақ 1926 жылдың 3 желтоқсанында Еңбек және Қорғаныс Кеңесi Түркiстан-Сiбiр темiржолын салу жөнiнде шешiм қабылдай салысымен Түрксібтің салынуын ертең-ақ бастап кеткен Қазақстан еді. Түркебаевтің шақыртуымен осы теміржолды салуға келген мыңдаған құрылысшылардың отбасылары Алматы қаласынан жұмыс және пана тауып, солардың арқасында қала халқының саны күрт өсе бастады. Осы жылдары қаланың бас идеологы, әрі бас құрылысшысы Абдолла Розыбакиев, Мағазы Масанчи сынды қоғам қайраткелерімен танысып, жағдайы нашар халыққа жарқын өмір сыйлау үшін күресе бастайды. Айтжан Түркебаев 1928 жылы совет-шаруашылық қызметінде, 1930 жылы БК(б)П Қазақ өлкелік комитетінің нұсқаушысы қызметінде болады.

1930-1933 жылдары Мәскеудегі Я.М.Свердлов атындағы коммунистік университетке түседі. Қазақтың қайсар ұлы сонау Ресейдің астанасы Мәскеуде жүріп осы қалада білім алып жатқан қазақ балаларының басын біріктіреді. Айтжан Түркебаевты мәскеуліктер 17 жасында полк басқарған Гайдар деген батырға теңеген.

1934-1936 жылдары Ақтөбе облысындағы Мұғалжар совхозының саяси бөлімінің басшысы болады. 1936 жылы Алматыға келіп, Халық Комиссариатының халық ағарту және жоғарғы мектеп бөлiмiнiң меңгерушiсi болып тағайындалады. Бірақ көп ұзамай 1937 жылдың сәуір айында Жаркент қаласында қызмет бабымен жүргенде қандықол қарақшылардың қолынан қаза табады.

Бүгінгі күні Айтжан Түркебаевтың есімімен Алматы қаласындағы көше және Алматы облысы, Райымбек ауданы, Саты ауылында мектеп аталады.

Мәтін: Айнұр Ракишева

Фото: Айжан Кәрібаева

_________________________________________________________________________

Бұл айдарда жарияланған материалдардың толық тізімі:

Малбағар Меңдіқұлов көшесі

Ораз Жандосов көшесі

Өмірбек Жолдасбеков көшесі

Абдолла Розыбакиев көшесі

Тайыр Жароков көшесі

Жұмағали Сайын көшесі

Досмұхамедов көшесі

Нұрмақов Нығмет көшесі

Бағаутдин Шағабутдинов

Ғани Мұратбаев көшесі

Зейін Шашкин көшесі

Сырбай Мәуленов көшесі

Мағазы Масанчи көшесі

Мұқан Төлебаев көшесі

Серәлі Қожамқұлов көшесі

Үмбетбаев Әнуәрбек көшесі

6
2
3560

«Қазақтелеком»-нан тамаша жаңалықтар! Жазғы бостандық –Megaline-дағы жаз бойы таусылмайтын тарифтер!

«Қазақтелеком»-ның жақсы жаңалықтары жалғасуда! Жақында біз «Турбо-трафик» қызметін енгіздік, бұл Megaline Start абоненттері үшін айырықша қызықты болмақ. Енді кезекті тосынсыйымызды жариялаймыз.  Megaline ала жаздай абсолютті анлиммен рахаттануды ұсынады!

Жаз – каникулдың, демалыстың және… жаңа ақпараттың уақыты.  Демалыс кезінде біз жаңа технологияларды қолдана отырып достарымызбен, жақындарымызбен көбірек хабарласамыз, интернетте көп уақытымызды өткізіп, саяхаттар жайлы ақпараттарды оқимыз, фильмдерді тамашалап, музыканың,  кітаптардың, компьютерлік ойындардың қызығына батамыз...

Осы уақытта байланыста болғанға, желіде болғанға және өте жоғары жылдамдықта болғанға не жетсін! Таусылмайтын трафикке тап болып, шектеу дегеннің не екенін ұмытса ғой…  Барлық қызықты фильмдерді түгендеп көріп, сүйікті топтарымыздың альбомдарын тыңдап, «тежеуішсіз» сапалы онлайн-ойындарды ойнай отырып, айдың соңына дейін қанша трафик қалды екен деп бас қатырмаса ғой, шіркін!

Міне, сондықтан да біз өзіміздің абоненттерімізге сыйлық жасауды жөн көрдік!

2013 жылдың  1 маусымынан 31 тамызға дейін біз Megaline Optima, Megaline Hit және Megaline Turbo абоненттері үшін барлық трафиктік шектеулерді алып тастаймыз!

Шектеусіз гигабайт ақпараттардан рахат алыңыздар, демалыңыздар, көңіл көтеріңіздер, өмірдегі жаңаның бәрінен хабардар болыңыздар!

Megaline – жаз бойғы толық бостандық, жаз бойғы толық анлим!

Жалғасы бар…

 

0
0
530

«Сыр-сұхбат».

«Сыр-сұхбатта» қонақта - қалың көпшілікке алғаш әйгілі «Қарақат көздер-ай» әнімен танылған қазақ эстрадасының белгілі әншісі Ақылбек Жеменей! Жексенбі, 26 мамыр сағат 11.50-де Ұлттық арнада!

0
0
321

Рүстем Жүгінісовтің ән кеші өтті

Кеше Астана қаласы, Қазақстае орталық концерт залында дарынды жас әнші Рүстем Жүгінісовтің шығармашылық ән кеші болып өтті.

Рүстемнің концертіне халық жиналып жатқан сәт. Өнерді бағалайтын халықтың көптігі қуантады.

Рүстем Жүгінісовтің продюсері - анасы екен. Басқа керемет продюсерлерден ұсыныс түссе де, Рүстем анасынан алыстап кетпейтін сияқты.

Он сегіз жасар Рүстемнің шығармашылық кешін өткізгені айтарлықтай жетістік. Концерт басталғанға дейінгі сахна сыртындағы дайындық.

Рүстемнің тоғыз жасар інісі - Мұхамедәли. Рүстемнің жанашырларында осындай футболка болды.

Рүстемнің "Елімнің ерке ұлымын" атты ән кешінде өнердегі ағалары - Дос пен Құрмаш Маханов та ән шырқады.

Керемет дауыс иесі Маржан Арапбаева да Рүстемнің ән кешінде қонақ болды.

0
0
1811

Оқушылар арасында өткен шығармалар конкурсының жеңіспаздары марапатталды

Қазконтент АҚ Астана қаласының Білім Басқармасымен бірлесе отырып, алты мектептің 9-10-11 сынып оқушылар арасында "Отан қорғаушылар" атты әскери-патриоттық тақырыпта шығармалар конкурсын өткізген болатын.

Конкурсқа 8 жұмыс ұсынылып, жеңімпаздар анықталды. Жеңімпаздарды Kaztube.kz порталының жетекшісі Аида Ажгалиева марапаттады.

Үздік шығарма жазған оқушыларға табыстайтын сыйлықтар.

ІІІ орын иегері - 7 мектеп-гимназиясының 9 сынып оқушысы Дәулетқұлова Б.

ІІ орын иегері - 6 гимназияның 10 сынып оқушысы Қалиева А.

І орын иегері - 5 гимназияның 10 сынып оқушысы Кораблева Полина.

0
0
621

Жоғарғы оқу орындарындағы әскери ғылым – кәсіби және әскери қасиеттерді қалыптастыру

Алматы қаласындағы Радиоэлектроника және байланыс әскери-инженерлік институтының базасында VI жыл сайынғы «Инженер-офицердің кәсіптік маңызды қасиеттерін қалыптастыру» ведомствоаралық ғылыми-теориялық конференциясы өткізілді. Оның жұмысына Қазақстанның басқа да жоғарғы оқу орындарының ғалымдары мен мамандары қатысты. Конференция барысында оған қатысушылар қазіргі заманда офицер кадрларын даярлаудың теориялық және қолданбалы талқылады.

Радиоэлектроника және байланыс әскери-инженерлік институтының бастығы, философия ғылымдарының докторы, полковник Қайрат Садықов конференция тақырыбының өзектілігін ескере отырып, курсанттарда кәсіби және әскери қасиеттер қалыптастыру ел қорғаныс қабілетін қалыптастырудың басты факторы болып табылатындықтан бірінші дәрежелі маңызға ие екенін атап көрсетті.
Конференцияда 30-дан аса баяндамалар мен хабарлар тыңдалды. Оларда педагогиканың, әскери ғылым мен оқыту әдістемесін дамыту проблемалары, тәрбие, идеология, патриотизмді қалыптастыру мәселелері талқыланды.
Әскери оқу орындарындағы оқытудың жай-күйі мен сапасын талқылауға, білім беруде ақпараттық және коммуникациялық технологияларды пайдалануғ, әскери оқу орындарының оқу-тәрбие үдерісі мен оқу-материалдық базаны жетілдіруге үлкен көңіл бөлінді.
Сөзжарыстар барысында инженер карларын тиімді даярлау үшін әскери инженер мен курсанттың негізгі құралдары, пайдаланылатын технологиялары мен ақпараттық ортасы болашақ офицерді дайындау барысында айқын бейімделген болуы тиіс деп атап көрсетілді.
Сондай-ақ конференцияда жалпы техникалық және арнаулы пәндердіің кең ауқымын оқыту технологиясын жаңғырту жолдары талқыланды. Әскери білім беру жүйесі кәсіби біліктілігін одан әрі арттыруға қабілетті, әрі қарай оқып-үйренуге ынтасы зор офицер дайындауы тиіс.
Ведомствоаралық ғылыми-теориялық конференция жұмысының қорытындысы бойынша оған қатысушылар республика әртүрлі ведомстволары мен жоғарғы оқу орындары ғалымдарының осындай кездесулері біліктілігі жоғары офицер кадрларын даярлауға және әскери ғылымды дамытуға орасан зор пайдалы екені туралы пікір білдірді
ҚР ҚМ Баспасөз қызметі

0
0
456

Н.Қаппаров: Еліміздегі мұнай, газ, көмір ары кетсе 50-60 жылға ғана жетеді

Бүгінгі қарқынмен өндіріле берсе елдегі мұнай, газ, көмір қоры ары кетсе 50-60 жылға ғана жетеді. Сондықтан күн энергиясын тиімді пайдаланып, жасыл энергияға көшуді қазірден қолға алу керек. ҚР Қоршаған ортаны қорғау министрі Нұрлан Қаппаров бүгін Астана экономикалық форумы аясында «ЭКСПО-2017» тақырыбында өткен жиында осылай деді, деп хабарлайды Baq.kz тілшісі.

http://www.baq.kz/kk/news/28817

0
0
343

Базар жоқ


Легендарная Алматинская барахолка всегда была ненужным наростом. В советские годы первых торговцев ношеной одеждой и дефицитом разгоняли за спекуляцию, в перестройку - фарцовщиков за запрещенную тогда коммерцию. В наше время барахолка стала рассадником преступности, нелегалов и источником городских пробок. В общем, закрывают ее с самого открытия, а она только процветает.

Бармагуль Шакабаева за прилавком уже 15 лет. Она здесь классический бизнесмен от сохи, пример для подражания для новичков. Начала с небольшого лотка вдоль проезжей дороги и раскрутилась до бутика с зеркалами и вентилятором. В четырех квадратных метрах - доход всей ее большой семьи.

Бармагуль ШАКАБАЕВА, продавец: 70 000 долларов я вложила в этот бутик, еще на 100 000 закупила товар. Так что потерять все это очень страшно.

Все эти 15 лет рабочий день для Бармункуль начинался с трех утра. Это только кажется, что центр торговли где-то внутри Алматы, на самом деле сюда стекаются со всей страны продавцы, покупатели, оптовики. В восемь утра, когда основная часть населения еще завтракает, здесь уже кипит работа. Каждый продавец старается заполучить себе именно первого покупателя. По местной примете - первый клиент задает тон всему дню. Ему полагается хорошая скидка. Но, честно говоря, в последние годы уступать приходится всем.

Гульжан ТОКАШЕВА, продавец: Раньше покупателей было много. А сейчас практически не бывает. Бьемся за каждого. Наценку делаем максимум до 500 тенге. Чтобы к концу дня хотя бы на хлеб хватало.

Виктор ЯМБАЕВ, председатель Ассоциации предпринимателей г. Алматы: Если смотреть реально, то барахолка - это есть единственная реальность из всех миражей настоящей экономики, которая сформировалась в Казахстане, коль скоро там работают такое количество людей. Мало того, сами торгующие, плюс наемные рабочие. Я уже не считаю, всего криминалитета и паразитов, которые крутятся вокруг этого.

Понятно, что любое сообщение о сносе барахолки у здешних бизнесменов вызывает вполне оправданную панику.

Ильяс КАЗБЕКОВ, директор рынка: Здесь трудятся в районе 100 000 человек, каждый имеет кредит, ипотеку, автокредит. В среднем 1500; и если 100 000 человек не смогут платить 150 млн. долларов в месяц, понесут убытки банки. И это только по Алматы. Есть еще личные отношения. Если я являюсь оптовым продавцом, вы ко мне пришли, взяли под реализацию товар, я у вас обратно его не приму. Буду выбивать деньги. Рассвет криминала будет, хаос.

Но в этот раз власти настроены бескомпромиссно, уже из 74 рынков Алматы почти половину объявили вне закона. Все они в одночасье пересекли так называемую «красную линию», о которой раньше никто и не слышал.

Жанат АЙТЛЕУ, заместитель начальника Управления архитектуры и градостроительства г. Алматы: Это только начало, мы согласовали 15 эскизов для 15 рынков. Остальные рынки не останутся в стороне. Все рынки со временем мы приведем в состояние, необходимое для горожан и города.

Продавцов эти удобства не вдохновляют, ведь строительство может затянуться на несколько лет. А кредиторы, почти все свой бизнес ведут благодаря заимствованиям в банках, ждать столько не будут. Между тем в 2012 году Всемирный банк провел исследование и подсчитал годовой оборот крупнейших центрально-азиатских рынков. Алматинская барахолка уверено вошла в тройку. С  доходом (по официальным данным) в 2 миллиарда долларов она заняла вторую позицию. На первом месте кыргызский "Дордой". В год он зарабатывает больше 3 миллиарда долларов. И замыкают топ-3 таджикские базары.

Виктор ЯМБАЕВ, председатель Ассоциации предпринимателей г. Алматы: Там они работают не по зову сердца, не по призыву, а по жизненной необходимости. Нет больше сектора экономики, который мог вы вобрать в себя их. Там работают сотни тысяч человек и если делать это силовыми методами, то это может привести к социальному потрясению.

Подробнее о жизни тех, кто одевает всю страну, смотрите сегодня (22 мая) на 31-м канале в 19.45 в программе «Честно говоря».