Тікелей эфир

Алматы көшелері: Нұрмақов Нығмет

Нұрмақов көшесі 1966 жылға дейін 3-линия деп аталынып келген. Исаев және Әйтиев көшелерінің арасында орналасқан бұл көше Гоголь көшесінің солтүстік жағынан басталып, Жамбыл көшесіне дейін жалғасып жатыр. Ол Қазбек би, Төле би, Бөгенбай батыр, Қарасай батыр және Қабанбай батыр көшелерін қиып өтеді.

Соғыстан кейінгі кезеңде бұл көшенің бойында бау-бақшалы учаскелері бар бір қабатты үйлер салына бастаған. Бүгінгі күні бұл көшенің бойында:

Нұрмақов пен Төле би көшелерінің қиылысында әлемдік газды генераторлық құрылғыларды өндіруші Aksa компаниясы орналасқан.

Нұрмақов пен Бөгенбай батыр көшелерінің қиылысында қаламыздағы ерекше мейрамханалардың бірі Wagon Restaurant орналасқан.

Нұрмақов пен Қарасай батыр көшелерінің қиылысында көппрофильді "Авторлық медицина" орталығы орналасқан.

Нұрмақов пен Қабанбай батыр көшелерінің қиылысында 2009 жылы салынған "Ақмарал" тұрғынүй кешені орналасқан.

Нұрмақов пен Жамбыл көшелерінің қиылысында «Juicy», «Palma», «Frutta», «Fantan», «Maiami», «Juicy Junior» сынды шырын шығарушы «Raimbek Bottlers» компаниясы орналасқан.

Кеңес партия және мемлекет қайраткері Нұрмақов Нығмет Нұрмақұлы 1895 жылдың 25 сәуірінде Қарағанды облысының Қарқаралы ауданында дүниеге келген. Ол сауатын өзінің ауылындағы орыс мектебінде ашып, кейін Қарқаралыдағы екі сыныптық орыс-қазақ училищесінде білім алған. Оны аяқтағаннан кейін Омбы мұғалімдер семинариясына түсіп, оны 1915 жылы аяқтап шығады.

Нығмет Нұрмақов Омбыда оқып жүріп Ресей үкіметінің қазақ даласында жүргізіп отырған отаршылдық саясатына қарсы үгіт-насихат жұмыстарын ұйымдастыру, Омбы тұрғындарын қазақ халқының мәдениетімен таныстыру мақсатын көздеген Сәкен Сейфуллин, Мағжан Жұмабаев сынды бір топ жастармен бірігіп «Бірлік» атты жасырын ұйым құрады. 1915 жылы ол Қарқаралыда өзі оқыған орыс-қазақ учи­лищесінде мұғалім болып қызмет атқарып жүргенінде, 1916 жылдың 25 маусымында шыққан «19-43 жас аралығындағы еңбекке жарамды барлық адамдарды қара жұмысқа алу» туралы жарлыққа қарсы үгіт жұмыстарын қолына алып, «Дала одағы» атты ұйым құрып, соған басшылық етеді. Бірақ көп ұзамай Колчак үкіметінің орнауымен ұйым таратылып, ұйым мүшелері тұтқынға алынады. Сөйтіп 1918 жылдың желтоқсанына дейін ол 18 ай түрмеде отырып шығады.

Нығмет Нұрмақов 1919-1921 жылдар аралығында Қарқаралы уездік әскери ревкомының мүшесі, Семей уездік әскери ревкомының секретарі сынды бірқатар жауапты қызметтерде істеп, 1921 жылдың қазан айынан бастап ре­волю­ци­ялық Трибунал­дың төрағасы болып тағайындалады. 1922 жылдың ақпан айында Орынборға ауысып, Қазақ өлкелік партия комитетінің бөлім меңгерушісінің орынбасары қызметін атқарды. Сол жылы қазан айында өткен Бүкілқазақтық кеңестердің III-ші съезінде Нығмет Нұрмақов Қазақ атқару комитеті төралқасының құрамына сайланып, оған Республи­калық Жоғарғы Три­бунал­ды басқару жүкте­леді.

Сонымен қатар ол 1923 жылдың сәуір айынан бастап РСФСР Жоғарғы Со­тының қазақ бөлімінің төрағасы болса, сол жылдың мамыр айынан бастап оған қосымша Әділет халық комиссары қызметі жүктеледі. Сол кезеңдерде ол про­кура­тура мен сот органдарын ұйым­дасты­ру, сот құрылы­сы ере­желерін қалыптастырып, іс жүргізу­ге қазақ тілін енгізу жұмыстарын аяқтайды. Про­кура­тура және сот қыз­меткер­лерінің білімін артты­ру, білікті жаңа кадр­лар­ды қалып­тасты­ру, олар­ды қыз­метке тұрақтандыру, жалақыла­рын өсіру, тұрмыс­тық жағдай­ла­рын жақсар­ту мәсе­лелерін ше­шуде де Нұрмақов та­бан­ды­лығының арқасын­да біраз жұмыс­тар атқарыл­ған. Сол кезеңде Орынбор, Се­мей­, Ақмо­ла, Қос­та­най­ қалаларында ашылған заң курстарының жанынан еңбек сессияларын ұйымдастырған да Нығмет Нұрмақов еді.

Ол 1924 жылдың қыркүйек айында өзінің Әділет комиссары міндетін жаңа тағайындалған Н.Ералинге тапсырып, өзі сол жылдың қазан айынан бастап 1929 жылдың сәуіріне дейін ҚАКСР Ха­лық Ко­мис­сарла­ры кеңесінің төрағасы қызметін атқарып жүріп, сол жылы БК(б)ПОК жанындағы коммунистік университетке Мәскеуге оқуға жіберіледі. Оны 1931 жылы аяқтап, одан кейін 1937 жылға дейін БОАК Президиумы ұлттар бөлімінің меңгерушісі болып қызмет атқарады.

1937 жылдың 3 маусымында тұтқындалып, сол жылдың қыркүйек айында Нығмет Нұрмақов өзінің ана тілі қазақ тіліне мемлекеттік мәртебе берілуін талап еткені үшін ұлтшыл деп айыпталып, 42 жасында атылады. Ол тек 1956 жылдың 11 тамызында КСРО Жоғарғы соты әскери алқасының шешімімен ақталды.

Бүгінгі күні Қазақ елінің азаттығы үшін, тәуелсіздігі үшін ерік-жігерін аямаған, жанын пида еткен аяулы күрескер атына Алматы, Қызылорда, Қарағанды, Қарқаралы (Қарағанды облысы) қалаларындағы көшелер, Қарағанды қаласындағы 2-ші мектеп-интернат атаулары берілген және Алматыда тұрған үйіне ескерткіш тақта, туған ауылында ескерткіш орнатылған.

© Екпін

_________________________________________________________________________

Алматы көшелері: Малбағар Меңдіқұлов көшесі

Алматы көшелері: Ораз Жандосов көшесі

Алматы көшелері: Өмірбек Жолдасбеков көшесі

Алматы көшелері: Абдолла Розыбакиев көшесі

Алматы көшелері: Тайыр Жароков көшесі

Алматы көшелері: Жұмағали Сайын көшесі

Алматы көшелері: Досмұхамедов көшесі

Алия Arsik
10 қаңтар 2013, 13:28
3518

Загрузка...
Loading...

Пікірлер

Zere
0
0
Осы ювижнда жүретін Әділ Нұрмақов осы кісінің туысы емес пе?
Arsik
0
0
иә, туысы. тікелей атасы емес, атасының ағасы не інісі, шатаспасам.
Zere
0
0
Интуициям алдамапты. :)
Arsik
0
0
Нығмет Нұрмақов туралы қосымша материалдар: www.azattyq.org abai.kz www.baq.kz

Пікір қалдырыңыз

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Сондай-ақ Ctrl+Enter басуға болады

Танымал жазбалар

Нет ничего более вдохновляющего, чем видеть стада сайгаков. Не зря их называют «киелі»

Нет ничего более вдохновляющего, чем видеть стада сайгаков. Не зря их называют «киелі»

В начале 2000-х годов в уральской популяции оставалось только 2500 сайгаков. Сейчас благодаря охране от браконьеров их численность выросла до 100 тысяч.
theYakov
17 июля 2017 / 17:55
  • 8848
  • 3
Ресторанный консенсус в Казахстане: мужчина платит всегда

Ресторанный консенсус в Казахстане: мужчина платит всегда

Ресторанный консенсус в этой стране таков, что если речь идет именно о свидании, то оплачивает его на 100% из 100 именно мужчина. Пытаться его расшатать - это достаточно дорогое удовольствие.
convoluted
17 июля 2017 / 15:32
Решили рискнуть и обратиться к риэлторам. И этим людям мы доверяем свой ночлег?

Решили рискнуть и обратиться к риэлторам. И этим людям мы доверяем свой ночлег?

Звоним риэлтору, говорим, верните наши 15 000 тг, так как ваша клиентка нас кинула. По его словам, он вернуть деньги больше не может. Не имеет право.
decorus
17 июля 2017 / 14:48
  • 3174
  • 15
Польша – страна простых решений. Почему они смогли, а мы еще нет?

Польша – страна простых решений. Почему они смогли, а мы еще нет?

В Польше вообще очень много понятного и простого – инфраструктура, коммуникации и дороги прежде всего, льготы в образовании, поляки вообще получают его бесплатно. А урожай побольше нашего.
Shimanskaya
17 июля 2017 / 16:08
  • 3316
  • 37
«Алматы – город, летящий под откос», или Кто заказал утку у российского блогера

«Алматы – город, летящий под откос», или Кто заказал утку у российского блогера

Некий блогер Сергей Никитский неустанно пишет о Казахстане, Астане, Экспо и посвящает два материала Алматы, причём подчёркнуто называет город Алма-Ата.
Langdon
19 июля 2017 / 15:44
  • 3288
  • 56
Один из способов выиграть суд против коллекторов

Один из способов выиграть суд против коллекторов

Сегодня в своем посте я постараюсь рассказать, как выиграть суд против некоторых коллекторских компании в нашей стране. Чем отличается коллекторское агенство от обычного банка?
Advokot
18 июля 2017 / 15:31
  • 2891
  • 9
«Язык мой – враг мой», или 7 причин никогда не разговаривать с полицией

«Язык мой – враг мой», или 7 причин никогда не разговаривать с полицией

На этот раз пост очень важный и необходим к прочтению каждым! Не поленитесь и уделите время прочтению. Ни в коем случае, не разговаривайте с полицейскими до прихода вашего адвоката!
asselsabekova
18 июля 2017 / 14:19
  • 2990
  • 31
Книга, которая сэкономит вам 150 тысяч долларов и два года жизни

Книга, которая сэкономит вам 150 тысяч долларов и два года жизни

Автор утверждает, что программы МБА не дают никакого позитивного выхлопа, если ты уже не являешься владельцем или наследником прибыльного бизнеса. Знания МБА можно получить бесплатно, уверяет он.
Aks_Ras
19 июля 2017 / 16:28
  • 2460
  • 2
Госорганы, ответственные за жизни детей, хранят молчание. У них в отчетах все хорошо

Госорганы, ответственные за жизни детей, хранят молчание. У них в отчетах все хорошо

Вчера все информационные агентства страны передали сообщение, которое заставило забиться в ужасе сердца всех матерей страны. В мусорном контейнере города Сатпаев было обнаружено тело новорожденной девочки.
AliyaSadyrbaeva
19 июля 2017 / 11:06
  • 2196
  • 18