Тікелей эфир

Алматы көшелері: Мұратбаев көшесі

Мұратбаев көшесі Алмалы және Жетісу аудандарында, Шағабутдинов пен Қожамқұлов көшелерінің арасында орналасқан. Қаланы Райымбек даңғылынан солтүстіктен оңтүстікке қарай Мақатаев, Жібек жолы, Төле би, Қабанбай батыр, Жамбыл, Құрманғазы көшелерін қиып өтіп, Абай даңғылына дейін созылып жатыр. Көшенің жалпы ұзындығы 2030м. Бұрынғы атауы — Гончарная.












Қазақстанда Кеңес үкіметін орнатуға белсене қатысқан күрескер, Жетісу облысы мен Верный қалалық комсомол ұйымдарының негізін қалаушы, қоғам қайраткері Ғани Мұратбаев 1902 жылы Қызылорда облысының Қазалы қаласында дүниеге келген.

Әкесінен ерте айырылған Ғани кішкентайынан жоқшылық көріп өседі. Анасы ұлы мен қызын өсіру үшін сол кездің байларына жалданып жұмыс істеп жүреді. 1911 жылы анасы Ғаниды орыс бастауыш мектебіне жібереді. Мектепке барып оның оқуға, біліміге деген құштарлығын оятады. Әкеден ерте айырған қатал тағдыр 1916 жылы Ғаниді ең жақын екі адамынан да айырады. Сол жылы анасы мен қарындасы сүзек ауруынан бірдей көз жұмады. Ата-анадан, қарындастан айырылып жапан дүниеде жалғыз қалған бала алдынан шыққан қиындықтарға мойымай интернатқа оқуға түсу үшін Ташкент қаласына барады. Артынша Ташкенттегі Орта Азия мемлекеттік университетіне түсіп, онда қоғамдық ғылымдар факультетін аяқтап шығады.
Өзінің қысқа ғана ғұмырында Ғани Мұратбаев көптеген игі істердің бастаушысы болған. Ол 1918 жылы Қазақстандағы тұңғыш комсомол ұйымын құрды. Сол ұйымның басшысы ретінде ол үйсіз-күйсіз қалған адамдарға көмектесіп, құжаттарын дұрыстап, аш-жалаңаш жүрген жетім балаларды интернатқа орналастарып, оларды қоғамдық жұмыстарға тартқан.

1921 мен 1924 жылдар аралығында Мұратбаев Өзбекстан, Тәжікстан, Түркімен, Қырғыз республикалары мен Қазақстанның оңтүстік аумақтарының жастар ұйымдарын біріктіретін Түркіменстан ОК комсомолының бірінші хатшысы болып қызмет атқарған. Осы аралықта 1921 жылдың наурыз айында Ташкент қаласында «Жас Алаш» газетін ұйымдастырып, өзі оның тұңғыш редакторы болды.
1924 пен 1925 жылдары Ресей Лениншіл Коммунистік Жастар одағы ОК-нің бюро мүшесі, Коммунистік Жастар Интернационалы атқару комитетінің Шығыс елдері жастар арасындағы жұмыс бөлімінің меңгерушісі болған. Ол Коммунистік Жастар Интернационалының 3-4-конгрестерінің, Коминтерннің 4-конгресінің делегаты болып сайланған.

Кезінде Мұратбаев ғалым-этнограф Әбубәкір Диваевқа көмек ретінде комсомолдарға аңыздар мен ертегілерді көшіріп жазуға тапсырған. Сондай-ақ 1925 жылы Орынбор қаласында жарық көрген А.В.Затаевичтің «Қырғыз халқының 1000 әні» атты құнды еңбегін жасауға көмектескендердің ішінде Ғани Мұратбаевтың есімі болған.
Жоқшылықта өткен балалық шағы, өмірінде көрген көптеген қиындықтар Ғани Мұратбаевты 23 жасында жазылмас ауруға душар етеді. Сөйтіп 1925 жылдың сәуір айында қоғам қайраткері, арманшыл жас Ғани өзінің алға қойған мақсатына толықтай қолын жеткізе алмай Мәскеуде қайтыс болады.

Достары, құрдастары оны «жанып өшкен жұлдыз» деп атады. Оның қысқа болса да, мәнді ғұмырын Мағжан Жұмабаев, Ілияс Жансүгіров, Тұманбай Молдағалиев сынды ақын-жазушылар өз туындыларына негіз етті. Оның өмір жолына арналып «Біздің Ғани» атты көркем фильм, «Осындай қысқа ғұмыр» атты деректі фильм түсірілді.
Туған жері Қазалының халқы оны «Батыр Ғани», «Батыр-бала» атады. Бүгінгі күн оның есімімен Алматы қаласымен қатар Қызылорда, Астана, Ақтөбе қалаларындағы көше, Тараз қаласында мектеп аты аталса, Қызылорда қаласында Ғани Мұратбаев атындағы стадион бар. Сонымен қатар Алматы қаласында оған ескерткіш қойылып, Қазалы қаласында мемориалдық мұражай құрылған. 2002 жылы Ғани Мұратбаевқа арналған пошта маркасы жарыққа шықты.

Фото: Айжан Кәрібаева

Мәтін: Айнұр Ракишева

_________________________________________________________________________

Алматы көшелері: Малбағар Меңдіқұлов көшесі

Алматы көшелері: Ораз Жандосов көшесі

Алматы көшелері: Өмірбек Жолдасбеков көшесі

Алматы көшелері: Абдолла Розыбакиев көшесі

Алматы көшелері: Тайыр Жароков көшесі

Алматы көшелері: Жұмағали Сайын көшесі

Алматы көшелері: Досмұхамедов көшесі

Алматы көшелері: Нұрмақов Нығмет

Алматы көшелері: Бағаутдин Шағабутдинов

 

Алия Arsik
7 ақпан 2013, 15:23
5021

Loading...

Пікірлер

kazbei
3
0
керемет осылай Алматыны біз үйде отырып білеміз

Пікір қалдырыңыз

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Сондай-ақ Ctrl+Enter басуға болады

Танымал жазбалар

«До какой же еще степени унижения должен дойти народ?!»

«До какой же еще степени унижения должен дойти народ?!»

Министерство труда и соцзащиты провело через парламент очередной крайне неоднозначный закон, который может вызвать всплеск недовольства в стране.
openqazaqstan
15 нояб. 2017 / 11:17
  • 24348
  • 19
«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

Заранее отпишусь, данный пост не является попыткой оскорбить собственную нацию) Как говорится о вкусах не спорят, каждому свое.
Bonittta
16 нояб. 2017 / 14:28
  • 12701
  • 348
Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Как сообщает телеканал КТК, только за последние девять месяцев Казахстан покинули 28200 человек, из них почти пять тысяч инженеров, около 2700 экономистов и 1700 учителей.
openqazaqstan
вчера / 11:00
  • 7979
  • 48
Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Подтверждаются худшие предположения, циркулирующие в соцсетях. Периодические исчезновения детей в разных регионах Казахстана объясняются не только семейными проблемами и «синими китами».
openqazaqstan
16 нояб. 2017 / 15:46
  • 6320
  • 54
«Думай как британец»: 8 вещей, которым я научилась в Великобритании

«Думай как британец»: 8 вещей, которым я научилась в Великобритании

Как два года в Великобритании изменили мою жизнь. Несколько простых вещей, которые могли бы сделать нашу жизнь лучше.
goribaldi
13 нояб. 2017 / 16:51
  • 4094
  • 28
Мой личный рейтинг женщин: от пуританки до содержанки

Мой личный рейтинг женщин: от пуританки до содержанки

Сегодня предлагаю вашему вниманию мой личный рейтинг женщин. А вот я хочу быть домохозяйкой, правда, не пахать дома, а хозяйничать.
Mysli_v_Sluh
13 нояб. 2017 / 15:00
Российским женщинам нужны казахстанские мужчины?

Российским женщинам нужны казахстанские мужчины?

Отдельные инициативы некоторых российских чиновников вызывают в Казнете приступы просто-таки гомерического ржача. Женщин в регионе – пруд пруди, а вот мужчин, с которыми они могли бы создать семьи, не хватает.
openqazaqstan
14 нояб. 2017 / 15:55
  • 2632
  • 18
«Men in black» по-казахски: «сотрудники» плевать хотели на Закон о СМИ

«Men in black» по-казахски: «сотрудники» плевать хотели на Закон о СМИ

Бесцеремонные попытки силовиков помешать работе журналистов демонстрируют, в каком правовом государстве мы живём. Разбить телефон, угрожать, бить – всё это для «сотрудников» в порядке вещей.
openqazaqstan
13 нояб. 2017 / 19:02
  • 2473
  • 33
Поездка на заработки в Южную Корею: пройти таможню и не стать персоной нон грата

Поездка на заработки в Южную Корею: пройти таможню и не стать персоной нон грата

Между нашими странами действует безвизовый туристический режим до 30 дней. Но на таможне не "туристов" разворачивают назад с пожизненным запретом во въезд в их страну. Однако пройти паспортный контроль вполне возможно.
Krykbayeva
12 нояб. 2017 / 14:38
  • 2834
  • 46