Мазмұнға өту

Жаңа

Атырау облысы бойынша қаржы полициясы психо-неврологиялық және наркологиялық диспансерде есепте тұрған адамдарға жүргізуші куәліктерін беру фактісінің жолын кесті

Атырау облысы бойынша қаржы полициясы Департаментінің ақпараттық-талдау бөлімінің қызметкерлері денсаулық сақтау мекемелерімен жүргізуші куәліктерін алу үшін медициналық анықтаманы беру заңдылығы бойынша  Қазақстан Республикасы заңнамасын сақталуына талдау жүргізді.

Жүргізілген талдаумен 2009-2012 жылдары аралығында жүргізуші куәліктері психо-неврологиялық ақауларымен психо-неврологиялық ауруханада тұрақты түрде есепте тұрған 28 тұлғаға берілгені анықталды. Сондай-ақ ІІД ЖПБ-да  жүргізуші куәліктерін алған 57 азамат наркологиялық диспансерде тұрақты түрде есепте тұрғандығы анықталды.

Тексеру шаралары нәтижесінде, қазіргі уақытта Департаментпен ҚР ҚК 325 бабының 1 және 3 тармақтары бойынша  наркологиялық диспансерде тұрақты түрде есепте тұрған тұлғаларға қатысты 6 қылмыстық іс қозғалып, сотқа дейінгі жеңілдетілген іс жүргізу негізінде сотқа жолданды.

Аталған санаттағы анықталған адамдарға қатысты материалдар жинау бойынша жедел құрылымдардың жұмысы жалғасуда.

Сонымен қатар, Атырау облысы бойынша Денсаулық сақтау басқармасы мен ІІД-не есепте тұрған тұлғаларға анықтама берген наркологиялық және психо-неврологиялық диспансерлердың жауапты қызметкерлерін  және  аталған тұлғаларға жүргізуші куәліктерін берген және автоқұралдарды басқаруда жүргізуші құқығын  алу бойынша тиісті шаралар қолданбаған ІІД Жол полициясы басқармасының қызметкерлерін тәртіптік жауапкерлікке тарту жөнінде ұсыныстар жолданды.

0
0
352

Сүйікті мекен: Жапония, Фукуока

Әлемдегі ең сүйікті мекеніңіз қандай? Бұл сұраққа әр адам әр түрлі жауап берер: біреулер салтанатты Парижге асықса, біреулер Лондонның жаңбырын армандайды, үшіншісі Бомбейді қызық көрсе, төртіншісі туған ауылын сағынып отырады. «Екпін» жобасы жазғы демалысты пайдаланып, оқырмандарының әлемдегі сүйікті мекендері жайында сұрастырып көрді. Алғашқы кейіпкеріміз: алматылық Токио тұрғыны Жанна Карчиганова.

Жапониядағы ең сүйікті қалам - Фукуока қаласы. Алғаш Жапонияға келгенде бұл қалада бір жылдай тұрдым, сондықтан Жапониядағы туған жерім дей аламын.

Фукуока транспорт жүйесі көбіне автобустарға бағынышты. Себебі метро жүйесі аса дамымаған. Бірақ бір кереметі, қала орталығынан аэропортқа метромен 11 минутта жетуге болады. Мұндай қолайлылықты басқа еш жерден кездестірген емеспін.

Ал автобустары уақытылы жүреді, "Ойбай, пробка болып, бір сағат кешікті" дегенді естіген емеспін. Жалпы Жапонияда автобустар белгіленген уақыты бойынша жүреді. Бір индонезиялық құрбымның сөзі әлі есімде: "Кеше универден шығып, автобусты күттім, белгіленген уақытында келсем де автобус жоқ, бұл неге деп бес минуттай күттім, соған қайда жүр, сонша кешігіп деп ішімнен ашуланып қоямын. Сосын бір кезде өз елім есіме түсіп, біздің елде автобус қашан келетінін бір Алла ғана біледі ғой, осы адам деген жақсы нәрсеге тез үйренеді екен. Бес минут кешіккеніне кәдімгідей таусылып қоямын, ал Индонезияда болсыншы, біздің елде автобусқа аяғы ауыр әйелдерге мінуге қорқынышты", сол кезде оның аяғы ауыр болған.

Жапонияда әр қалада автобус жүйесі әрқалай. Бірақ ең қолайлысы Фукуока мен Токио сияқты, себебі алдыңғы мониторда келесі аялдама атауы жапонша, сосын ағылшынша көрінеді, сосын екі тілде айтылады. Барлық жерде ондай емес, кейде жүргізушінің өзі айтып жатады, ондайда жапонша білсең ғана түсінесің ғой. Шетелдіктер үшін қолайсыз боп жатады.

Фукуока автобустарында тағы бір жақсы нәрсе - студенттер мен қарттарға арналған айлық билеттер. 3 айлық билет қазіргі курс бойынша шамамен 200 доллардай тұратын, доллар бағамы әрине өзгере береді, сол үшін біздің ақшаға салғанда әр түрлі келеді, бірақ жол ақысы сол үш айға 17-18 мың йен. Осы айлық билеттің арқасында Фукуоканың әр түрлі жерлерін көруге мүмкіндік болды. Кейде адасып, неше түрлі жерлерге барған да кездер болды.

Жапонияда елдер автобус болсын, метро болсын, кезекпен кіреді, бір-бірін таптамайды

Ауа райы туралы айтар болсам, әрине, қысы Токиоға қарағанада суығырақ. Себебі Жапон теңізі жағалауында орналасқан, есесіне Кореяға жақын, Пусанға катерлер жүреді, әрі бері 250$ барып қайтуға болады. Осы теңіздің жағажайында қыдырғанды жақсы көруші едім. Фукуокаға жолым түскенде міндетті түрде сол жерге барғанды жақсы көремін. Жазда елдер суға түсе ме, шынымды айтсам, онысы есімде жоқ. Өйткені мен көбіне шомылмайтын кезде қыдыратынмын.

Бұл жағажай толықтай теңізден жаулап алған аймақ. Тіпті менің жатақханам орналасқан жер де теңізден жаулап алған жерде салынған болатын.

Жағажайда әр түрлі сауда орындары және той өткізетін жерлер бар, шіркеу демесек, дизайны сондай арнайы жерлерде жастар үйлену церемониясын өткізіп жатады.
Тіпті Фукуока тауэр (бұл қаланың бәйтерегі) жағажайға жақын жерде.

Фукуока тауэр жаңа жыл қарсаңында, турасында кристмас қарсаңында осылай безендірілген болатын

Ал жай кездегі түрі осы

Осы маңайда қалалық кітапхана да орналасқан, бірде тіпті Шыңғыс Айтматовтың кітаптарын тапқан едім.

Осы ауданда тағы бір қызықты нәрсе - sky dream Fukuoka, қаланы тамашалауға болатын аттракцион, биіктігі Лондон айдан кейінгі орында болуы керек.


Қала орталығы: Тенджин ауданы шоппингтің орталығы, іздегеннің бәрін табуға болады. Мен ол кезде университеттің шетелдік студенттерге арналған жатақханасында тұрдым. Тенджинге шамамен 15-20 минутта баратынбыз.

Орталықта тағы бір қызық жер - Канал сити дер едім, архитектуралық ансамблі қызық. Ішінде кинотеатр, театр, тіпті қонақ үйлер бар.

Мен тұрған көпірдің сол жағында қонақ үй, оң жағында сауда орталығы. Ортасында фонтан, жарты сағат сайын музыкаға ұштасып су бұрқақтары атқылайды.


Осы су бұрқақтардың маңында жыл мезгіліне сай композициялар ойнайды: қыста кристмас тақырыбы, жазда гүлдер, т.б. Сосын шағын концерттер мен көрсетілімдер болып жатады. Бір барғанымызда цирк өнерінен көрсетілім болды.

Орталыққа жақын жерде мен жақсы көретін тағы бір жер бар, ол Оохори паркі. Бірнеше парк қатарынан орналасқанын ескерсек, жасыл аймақ өте үлкен жерді алып жатыр. Елдер көктемде сакура көруге, ал жазда фейерверк көруге жиналады. Ал мен үшін жәй әдемі жер.

Фукуокада бармасқа болмайтын тағы бір жер ол Ноко аралы. Пароммен жиырма минуттық жер. Одан автобуспен он минутта Ноко паркіне жетуге болады, мұнда жыл он екі ай әр түрлі гүлдер өседі, жоғарыда айтып өткенімдей қысы суық, дегенмен де біздегідей, әрине, қарлы қыс емес, сондықтан парктері қай мезгілде барса да керемет.

Бұл көктемде сакура мен рапс гүлдеген кез

Жапонияның көптеген қалаларында болдым, осыған дейін Фукуока, Нагасаки, Кагошима қалаларында тұрдым, қазір Токиода тұрамын. Бірақ бәрібір мен үшін Фукуока ерекше ыстық қала.

Ал сіздің сүйікті мекеніңіз қай жерде?

5
4
3291

Дзюдодан әлем додасының бірінші күні қазақстандық әскери қызметшілер 3 медаль иеленді

Астана қаласындағы «Дәулет» спорт кешенінде өтіп жатқан әскери қызметшілер арасындағы дзюдодан әлем чемпионаты жеке сайыстарының бірінші күні Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі Армия орталық спорт клубының әскери қызметшілері бір алтын, бір күміс және бір қола медаль жеңіп алды.

66 кг дейінгі салмақ дәрежесінде қарсыластарын тізе бүктірген АОСК мерзімді қызмет қатардағы жауынгері Елдос Жұмақанов алтын медальді жеңіп алды. 60 кг дейінгі салмақ дәрежесінде АОСК мерзімді қызмет қатардағы жауынгері Мейірлан Баймаханбетов күміс медальді иеленді. Әйелдер арасында 52 кг дейінгі салмақ дәрежесінде қызметкер Олеся Куценко қола жүлдені жеңіп алды.

АОСК өкілдерінің айтуынша, бүгінгі таңда белгіленген төменгі меже бағындырылды: медальдар жинағына қол жеткізілді. Бүгін 73, 81 кг дейінгі салмақ дәрежелеріндегі белдесулер өтуде.Барлығы чепионатқа 28 елден араларында әлемнің мықты дзюдошылары бар 200-ден астам спортшы қатысуда. Чемпионат 5 шілдеде аяқталады. Осы күні чемпионат қорытындысы жасалып, жүлдегерлердің есімі жарияланады.

ҚР ҚМ Баспасөз қызметі

0
0
278

Выпуск 8. «Сұхбат» с Оксаной Лоскутовой: «Говорят, я по характеру скорее казашка, чем русская»

Проект "Сұхбат", стартовавший здесь, продолжает свое шествие по просторам Казнета. Цель проекта, как вы можете помнить, - стать подспорьем для тех, кто приступает к изучению казахского языка.

Гость проекта сегодня - Оксана Лоскутова, руководитель отдела анализа и информационного обеспечения Назарбаев Центра в Астане.

- Оксана, рад видеть вас в проекте «Сұхбат». Вы сейчас являетесь, по сути, лицом Назарбаев Центра, но за спиной у вас многолетний опыт работы в тележурналистике. Наши читатели, уверен, хотели бы узнать о вас лучше. Расскажите немного о себе.

- Я Лоскутова Оксана Павловна (смеется). Родилась в Актюбинской области, одиннадцатый класс закончила в Павлодаре, русской средней школе с экономическим уклоном. В 2006 году по приглашению руководства телеканала «Астана» приехала в столицу. До этого работала на местном телеканале в Актобе диктором новостей. Кроме этого преподавала казахский язык в железнодорожном колледже. Я по профессии филолог казахского языка.

На телеканале «Астана» проработала около семи лет до этого года, потом подумала, что долго работаю на одном месте, решила сменить телеканал. Как раз поступило предложение от руководства «Казахстана». С первого февраля я работала там старшим ведущим-редактором. Но сразу же поняла, что мне надо было менять не место работы, а сферу деятельности. Вот так я проработала чуть больше трех месяцев.

Когда я так раздумывала, поступило предложение от Назарбаев Центра. Пришла на собеседование, познакомилась с заместителем директора Меиром Гариполлаевичем Ескендировым. Я всегда была сама по себе, даже в партии не состояла. Однако сама идея мне понравилась.

- Расскажите коротко о Центре, вдруг у кого-нибудь из читателей возникнет ассоциация с Назарбаев Университетом.

Цель Назарбаев Центра - это всемерная поддержка и продвижение в стране и мире творческо-созидательных идей и инициатив Первого Президента. Также мы решаем вполне реальные проблемы. Мне особенно понравилось, что Назарбаев Центр поддерживает детей, здесь реализовывается много проектов по поддержке талантливых детей и детей-спортсменов.

Вот так поменяла место работы, теперь я по ту сторону камеры и не скучаю по телевидению. Может быть, пока не скучаю.

- Слушая вашу биографию, можно неплохо подготовиться к экзаменам по географии Казахстана. Оксана, давайте теперь поговорим о вашем опыте изучения казахского языка.

- Этот вопрос довольно щепетильный и я не люблю рассказывать о своих трудностях. Но думаю пришло время рассказать, я до этого дня ни одному издательству этого не раскрывала. Желание возликло скорее от необходимости. Но здесь стоить отметить, что когда я заканчивала школу, еще не знала какую выбрать профессию, хотелось стать и военной, и преподавателем. Изучить казахский и английский языки. Но потом выбор пал на преподование, здесь роль сыграла слабость, а может оно и помогло. Я захотела вернуться в Актобе. Вот так я не поехала в Алматы, а вернулась в Актобе. С детства была близка к языкам. Казахский знала лучше, поэтому и решила поступить на кафедру филологии. Когда я поступала, еще были бесплатные группы. И эта группа была казахской. То есть казахский язык в казахских классах. Вот и все.

Метод изучения был прост, знаю разговорный, лекции писала на автомате. Лекции просто зубрила. Много занималась переводом. После занятии я всегда до вечера оставалась в библиотеке университета. Училась я  в АГУ имени Жубанова. Читала казахскую литературу, переводила, учила словари. И в один прекрасный день меня осенило, что я понимаю то, что я читаю. Не на сто процентов, конечно. Казахская литература очень тяжелая. До сих пор, когда читаю на казахском, не все слова понимаю. Честно признаюсь.

- Отдельные скептически настроенные граждане жалуются на то, что нет языковой среды и других условий для изучения казахского языка, насколько это, по-вашему, соответствует действительности?

- Вы сами ответили на свой вопрос. Думаю, у скептически настроенного человека никогда ничего не получится. Скажу только, что, да, для изучения какого- либо языка необходима среда. Сколько бы вы на курсы не ходили, это бесполезно, если нет среды.

- Вы продолжительное время в журналистике. Какую роль сыграло знание казахского в выборе профессии? В чем особенность казахскоязычной журналистики?

- Скорее меня выбрали. Всем было интересно, что русская хорошо знает казахский язык. Особенность казахской журналистики? Скажу просто рай для казахских журналистов это телеканал «Казахстан». Потому что там казахскоязычные журналисты сами себе хозяева, то есть не надо брать интервью на русском языке, не надо под кого-то подстраиваться. Обычно доминируют русскоязычные корреспонденты. Думаю, дальше не зачем развивать тему, могу кого-нибудь обидеть.

- Хочу задать вопрос, который также адресовал предыдущему герою проекта "Сұхбат" - телеведущему Игорю Сахару. В интернете встречаются мнение как анонимных, так и не очень людей о том, что " представителей европейских национальностей, освоивших казахский язык, показывают по телевизору как диковинные экземпляры". Можете ли вы согласиться с таким утверждением?

- Это уже пройденый этап, как говорится, прошлый век. С утверждением, что такие как я «диковинка», не соглашусь.  Это в начале 2000-х годов было интересно. Сейчас же, думаю, ажиотаж спал. Я вижу это по людям, которые совершенно спокойно реагируют на меня. Лет пять назад на меня смотрели, как на говорящий помидор. А сейчас все хорошо и это мне нравится.

Мне хотелось бы, чтобы все казахстанцы знали казахский язык. Почему казахский народ быстро выучил русский язык? Потому что были обязаны. Вот и все.

Но другие национальности не должны забывать родного языка. Ведь в основном благодаря языку определяются народности. В нашей стране сформировалась благополучная среда: никто никого не заставляет, никто не говорит «не знаешь казахского, не возьмем на работу».

Многие истинные патриоты обижаются, что язык не изучается. Изучается. Или они хотят, чтобы насильно все делалось? Тогда будут межнациональные распри, этого многие не понимают. И я не устаю повторять: дайте время! Пройдет еще лет десять и казахстанский народ будет знать свой язык.

- Говорят, что язык - это культурный код нации. Я встречал людей, они еще не владеют казахским, но интересуются о том, что такое казахская среда общения.

- Любой человек, изучающий язык того или иного народа, обязательно будет соприкасаться с его культурой, традициями. И тем более, если человек изучает язык в среде, то безусловно это влияет на ментальность. Например, говорят, я по характеру скорее казашка, чем русская. Чтобы изучить казахский язык, надо хотя бы три месяца пожить в ауле. Вот настоящая казахская среда. Я, например, чем поехать в Европу, предпочту ездить в аулы. Каждый свой отпуск провожу в поселке. Обожаю домашнюю сметану и кефир. Люблю там загорать. И это ничем не хуже зарубежья, правда замков нет (смеется).

- Как вы думаете, способно ли знание языка влиять на формирование ментальности? И в чем особенность казахской ментальности?

Если говорить, об особенностях казахской ментальности, думаю, казахи сохранили свою ментальность. Несмотря на влияние Советского Союза, который жестоко уничтожал национальные особенности. Я все еще помню это. Кстати, себя помню с трех лет. В память врезался термин «советский народ». Советские власти для совместного строительства коммунизма должны были объединить народы. И поэтому ведь сносились храмы, редактировалась история и литература.  В результате исчезли несколько десятков племен и народностей. Но казахский народ остался верен себе, своей ментальности, но чуть не лишился родного языка. Думаю, восстановление исторической справедливости – это дело времени. Ведь нашей Независимости пошел всего двадцать второй год, а в составе Советского Союза мы были семьдесят лет. Казахи очень гибкий народ. Благодаря этой черте характера они легко постигают культуру других народов и воспринимают новые идеи.

Историки не отрицают и того, что где-то в подсознании казахов дремлет гордыня (намыс). В этом можно убедится на примере волнений желтоксановцев в восемьдесят шестом.

Ментальность еще будет меняться вместе с миром. Но думаю, два ключевых момента гибкость и гордыня останутся.

- И напоследок: самый главный совет от вас людям, начинающим изучать казахский язык.

- Сейчас процесс изучения казахского языка также, как и при изучении английского, делится на несколько уровней. Да, курсы это хорошо, но всегда надо закреплять. Помните, в школе всегда твердили «повторенье - мать ученья?». Поэтому надо хотя бы на неделю поехать в аул. Если бы организаторы курса, после окончания занятий, возили бы на неделю в аул, наше население изучило бы казахский язык намного быстрее.

- Благодарю вас, Оксана, за согласие участвовать в проекте и за то, что вы его поддержали! Желаю вам успехов во всех начинаниях!

Читайте меня в твиттере: @Barkorn

Читайте Оксану в твиттере: @loksana_80

Отырар кітапханасы

Жолымыз Отырыр кiтапханасына түсті.Отырар дегенімізде VI ғасырдың  Қайырхан мен сол кездегі Отырар кiтапханасы есiме  түседі. Осы кітапхананың байлықтарына көз жетпейдi.Ол өз кезіндегі ең бай кiтапхана болды.Онда Абу-Насыр-ал-Фарабидiн шыгармалары мен кiтаптары, кол жазбалары және Шығыс ғалымдарынын хаттары өте коп болған.Шынгысхан да сол себепті жаулап алғысы келді. Бiрак, 6 ай бойы ала алмаған қалалардың бiрi едi.Iшiмiзден Карашаш атты сатқын қақпаны ашып бермегенде, мүмкін алi күнге дейiн сақталар едi.

Бiз келiп тұрған Отырар кiтапхананасы да оте үлкен және керемет. Мұнда ар түрлі зерттеушілер,  ғалымдар және этнографтарга арналған бөлмелер бар.Осынын Iшiнде букiл қазақ жерiн аралап, Сайрам, Сығанак, Сауран, Суяб, Отырар, Түркістан сиякты ежелгі қалаларды зерттеп, жаналык ашқан- Алкей Маргулан.Онын қазақ даласына, тарихына коп еңбегі сiнген жандардың бiрi. Озинiн 1000-га жуык кiтаптары жарык кордi.

0
0
9655

Төртінші күн

Ай қандай тамаша күн. Біз бүгін ЕНУ га және Отырар кітапханасына барамыз. Ал ендеше кеттік )

ЕНу га келдік. Кірген соң үш тас тұрды. Ең биігі ортасында тұрды.

Ал сол жағында сурет бар.

Үстідегі панарама ЕНУ дің. Бізге апай Тоныкөктің өмір баяны айтып берді. Және ескерткіш тастардың қашауы нені білдіретінін түсіндірді. Содан кейін бұл ЕНУ дің өзінің дәстүрі бар екен. Дәстүрде әр елден келген қонақ пожелания жазып кетеді екен. Төменде Барак Обаманың жазып кеткені.

Ал төменде Қазақ халқының зиялы қауымы суреттелген.

Содан кейін Отырар кітапханасына бардық. Ең алдымен біз Кемал Ақышовтың өмірбаянын айтып берді. Атамыз Отырар, Бозок, Иссык жерлерді зерттеген екен.

Мен әйел устаган кесені көрдім. Қысқаша сипаттамасы:биіктігі 105см ені 38см қалыңдығы 12 14.65 см. Барлығы 1 млн 500 мың кітап бар.

Күн өте қызық өтті барің сау болыңдар )))

0
0
881

«Туған елге тағзым» (3-күн)

2 шілде,2013ж.

Бәріне сәлем!!!

Үшінші күніміз қызықты өтті.Бұл күнде мен Сәкен Сейфуллиннің өмірбаянымен толықтай танысып, білдім.Көптеген жерлерге барып,экскурсия жасадық.

Ең алдымен,біз "Мемлекеттік ұлттық мұрағатқа" жол тарттық.Бұл мұражайда барлық заттар Даму стратегиясына арналған.Содан соң,біз Сәкен Сейфуллиннің мұражайына аттандық. Бұл мұражай Қазақстан Үкіметінің шешімімен 1988 жылы 20 ақпанда өз жұмысын бастаған. Мұражайда С.Сейфуллиннің қолжазбалары,өзінің қызметіндегі іс-қағаздары аса құнды құжаттары болып табылады.Мұражай жеті залға бөлінген:«Балалық және жастық шағы», «Мемлекеттік қызметі», «Педагогикалық қызметі», «Әдеби қызметі», «Ел есінде», «С.Сейфуллиннің кабинеті», Сәкен мен жанұясына тиесілі заттар бөлмесі мен мәжіліс залы.                                                                                                                                 "Сәкен Сейфуллин мұражайы"  Астанада тарихи,мәдени,рухани орталыққа бірден-бір айналып отыр.Мұражайда мен Сәкен Сейфуллиннің қолданылған заттарын,құжаттарын көріп,қызықты-қызықты мәліметтер алдым.Соңында біз мұражай адамдардан сұхбат алып,тағы да мәлімет жинадық.

"Сәкен Сейфуллин" мұражайынан кейін "Бейбітшілік және келісім сарайына" жол тарттық. Бұл жерже көптеген жұлдыздар өз кештерін өткізеді екен. Көрме залдары,бәрі-бәрі әдемі.Залдың бір ерекшелігі орындықтарының бір деңгейде орналасуында екен.Сонымен қатар, бізге 4D форматта қысқаша фильм көрсетті. Бұл фильм біздің қазақ еліміз,жеріміз жайлы болды. Бұл фильмді көргеннен соң, бәрімізге аса бір қуат сіңгендей болды.Бұл фильмді тамашалап болған соң,Астана қаласының керемет макетін көрдік.Сондай әсем,көз татарлық.Алайда, бұл макет тек 30% ғана жасалған екен. Бұны алда уақытта 2017 жылы Экспо қарсаңында толықтай өз жұмысын аяқталады екен.

Келесі кезекте,"Тәуелсіздік сарайына" жол тарттық. Бұл сарайда көптеген әсем мұражайлар бар екен. Мысалы: ұлттық киімдер үлгілері,тамаша сурет көрме залы,танымал тұлғалардың ескерткіштері,тағы да басқалары...Бұл сарайдан кейін,біз Астана символі "Бәйтерекке" жол тарттық."Бәйтерек" ішіне кіріп, балықтарды тамашаладық.Жоғарғы қабатқа көтеріліп,қолымызды қойып,арман-тілегімізді тіледік.

Сөйтіп,кешкі астан соң,"Хан-шатыр" ойын-сауық кешеніне жол тарттық.Бұл жерде біз ойын-сауықтарға барып, дүкен аралап,дем алып қайттық.

Бұл күнде біз біраз жерлерге барып қайттық.Бәріміз қуаныштымыз.Осымен бүгінгі экскурсиямыз аяқталды.Көріскенше)))

1
0
608

Рамазан мен ораза туралы таралып кеткен, бірақ әлсіз не ойдан шығарылған хадистер

Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) былай деді: «Менің атымнан мен айтпаған нәрсені айтқан адам Оттан орын алуға дайындала берсін!» (Бухари 109).

Хафиз ибн Хажар, пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Өзі өтірік деп санайтын нәрсені менен жеткізетін кісі өтірікшілердің бірі болып табылады», - деген сөздері жайында: «Егер пайғамбардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) атынан ол айтпаған нәрселерді жеткізуге де тыйым салынған болса, онда оған сүйеніп амал жасау туралы не айтса болады?! Хадис, үкімдерге (ахкәм) немесе артықшықтарға (фадаил) қатысты болса да, еш айырмашылығы жоқ, өйткені бұның барлығы шариғатқа жатады!» - деп айтты (“Тәбйин әл-‘аджәб” 3-4).

Әлсіз хадистер:

«Егер де құлшылық етушілер Рамазанның артықшылығын білгенде, онда олар жыл бойы Рамазан болуын қалар еді» (Ибн Хузайма 1886).

Бұл хадис ойдан шығарылған болып табылады. Бұл хадистің жеткізушілер тізбегінде Жарир ибн Әйюб деген жалған хадистерді айтатын кісі бар (Қараңыз: "Лисән әл-мизән" 2/101).

Бұл хадистің әлсіздігі туралы имам әл-Бухари, имам ән-Нәсаи, имам Ибн әл-Джәузи, шейх әл-Әлбәни және басқалары айтқан (Қараңыз: “әл-Мәуду’ат” 2/188).

 

«Рамазанның басы – мейірім, ортасы – кешірім, ал соңы – Оттан құтылу... Әрі осы айда, ізгі амал жасаған адам ол үшін парыз амал жасағандай сауап алады. Ал парыз амал жасаған адам ол үшін басақа уақытта жасалатын жетпіс парыз амалға тең сауап алады» (Ибн Хузәйма 1887, әл-Бәйһақи 3/128).

Бұл хадис Али ибн Зәйд деген жеткізушінің себебімен әлсіз болып саналады. Оны Ахмад ибн Ханбәл, Ибн Са`д, Ибн Әбм Хайсәма, Ибн Хузәйма және басқалар әлсіз деп атаған (Қараңыз: "Тәһзиб әт-тәһзиб" 7/322).

Бұл хадистің әлсіздігі жайында тағы имам Ибн Са`д, Ибн Ма`ин, Ибн Әби Хатим және т.б. айтқан (Қараңыз: “әс-Силсилә әд-да’ифа уәл-мәуду’а” 871).

«Ораза тұтыңдар, сонда сау боласыңдар» (әт-Тәбарани «әл-Әусат 1/69»)

Бұл хадис Нахшәл ибн Са`д деген жеткізушінің себебімен әлсіз болып табылады. Ол – жиі өтірік айтып жүрген, қабылдауға тұрмайтын адам еді. Және де бір себебі, бұл – әд-Дәххақтың Ибн `Аббасты кездестірмегендігі (Қараңыз: “әс-Силсилә әд-дә’ифа уәл-мәуду’а” 253).

«Кімде-кім Рамазан айының бір күн оразасын орынсыз себеппен және ауырмастан бұзатын болса, ол күнді, өмір бойы ораза тұтып шықса да, өтей алмайды» (әл-Бухари 4/160).

Хафиз ибн Хажар, бұл хадистің үш ақауы бар екенін айтты: 1. Анықсыздық; 2. Белгісіз жеткізуші; 3. Үзілген иснад (Қараңыз: "Фатхул-Бәри" 4/161).

Хадистің әлсіздігіне Ахмад, Ибн Хузәйма, әл-Мунзири, әл-Бағауи, әл-Қуртуби, әз-Заһаби және сол сияқты тағы да көптеген имамдар, тіпті имам әл-Бухаридің өзі де нұсқаған.

«Ораза тұтушының ұйқысы – құлшылық, оның үнсіздігі – тасбих, оның дұғасы қабыл етіледі, ал амалдары екі еселенеді» әл-Бәйһақи 3/143.

Имам әл-Байһақи айтқан: «Ма`руф ибн Хасан (осы хадистің жеткізушісі) әлсіз болып табылады, ал Суләйман ибн Амр ән-Наха`и (басқа жеткізушісі) одан да әлсіз!». Хафиз әл`Ирақи былай деген: «Суләйман ән-Наха`и өтірікшілердің бірі!» (“Тахридж әл-Ихья” 1/310). Сондай-ақ бұл хадисті әлсіз деп имам әл-Мунауи мен шейх әл-Әлбәни атаған (Қараңыз: “Фәйдул-Қадир” № 9293, “әс-Силсилә әд-дә’ифа уәл-мәуду’а” 4696).

«Үш нәрсе Исламның тірегі мен негізі болып саналады, әрі кім олардың біреуін де қалдырса, қаны рұқсат етілген кәпір болады: бұл Аллаһтан өзге құлшылыққа лайықты ешкім жоқ деп куәлік беру; бес уақыт намаз оқу және Рамазан айында ораза тұту» (Әбу Я’лә 2/126, әл-Ләләкәи 1/202).

Аталмыш хадис Амр ибн Мәлик ән-Нуридің себебімен әлсіз болып табылады. Ибн Хиббаннан басқа ешкім оны сенімді деп санаған жоқ. Ал мухаддистердің арасында Ибн Хиббанның әлсіз және тіпті белгісіз жеткізушілердің сенімділігін күшейтетін әдеті белгілі. Бұл туралы Хафиз Ибн `Абдул-Һади айтқан.

Тағы да бұл хадистің тізбегінде Мумәл ибн Исма`ил деген кісі бар, ол шыншыл жеткізуші, алайда имам Әбу Хатим айтқандай, қателіктер жіберетін еді.

Бұған қоса, бұл хадис Ислам үш емес, бес тірекке негізделгені туралы хабарланған көптеген сахих хадистер мен анық нұсқауларға қарама-қайшы келеді.

Шейх әл-Әлбәни айтқан: «Мен оразаның міндеттілігін мойындай отырып, қалдырған адамды ғалымдардың бірі кәпір деп атағандарын білмеймін! Алайда, бұл (ораза тастаған адамның кәпір екендігі айтылған) хадистің сыртқы мағынасына қайшы келіп тұр. Бұл осы хадистің әлсіз екеніне ғылыми дәлел болып табылады» (“әс-Силсилә әд-дә’ифа уәл-мәуду’а” 94).

«Аллаһ Тағала былай деді: “Ауызашарға бәрінен де бұрын асығатындар, Менің ең сүйікті құлдарым болып табылады”» (әт-Тирмизи 700).

Бұл хадис Қурра ибн `Абдуррахманның себебімен әлсіз болып саналады. Оны Ахмад, Ибн Ма`ин, Әбу Зур`а, Әбу Хатим және басқалар әлсіз жеткізуші деп атаған (Қараңыз: “Ируәул-ғалил” 1/38).

«Рамазан айы аспан мен жердің арасында тұрады, әрі оны, зәкәт әл-фитрдан басқа ештеңе Аллаһқа көтермейді» (әд-Дәйләми, Ибн Шахин).

Бұл хадис есімі Мухаммад ибн `Убәйд деген белгісіз жеткізушінің себебімен әлсіз болып саналады (Қараңыз: "әл-`Иләл" 824).

Шейх әл-Әлбәни айтқан: «Егер де бұл хадис сахих болғанда, ол зәкәт әл-фитрсыз Рамазан оразасы қабыл болмайтынына нұсқау болар еді! Мен зәкәт әл-фитрсыз ораза қабылданбайбы деген бірде-бір ғалымды білмеймін» (Қараңыз: “әс-Силсилә әд-дә’ифа” 1/118).

 
1
0
3876

Рамазан айындағы мустахаб (қосымша-қалаулы) амалдар

Тәубе ету

Аллаһ Тағала былай деді: «Ал кім тәубе етпесе, солар - залымдар» (Хужурат сүресі, 11-аят).

Аса Қамқор, ерекше Мейірімді Аллаһ тәубе етушінің тәубесін әрқашан және әруақытта қабылдайды. Бірақ, осы айда өз айыптары мен күнәларының және тәубе етуден бас тартудың себебімен, Раббысының кешіріміне лайық болмаған адамға өкініш болсын. Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) айтқан: «Маған Жәбрейіл періште келіп былай деді: «Әй, Мұхаммед! Рамазан айына жетіп, сонда да кешірімді ала алмаған адам Отқа кіреді де, Аллаһ оны Өзінен алыстатады. «Әмин!» - деп айт». Мен: «Әмин!» - дедім» (Ахмад, Ибн Хиббән, әт-Табарани “әл-Кәбир”. Хадис сахих. Қараңыз: “Сахих әт-тарғиб” 3/216).

Тәубе еткісі келген адам үшін тәубе есіктері ажалы жетпейінше ашық тұрады. Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Расында, Ұлы әрі Құдыретті Аллаһ құлы жан тәсілім етердегі қырылын білдірмейінше, тәубесін қабыл етеді», - деді (әт-Тирмизи 3537, Ибн Мәджаһ 4253. Шейх әл-Әлбәни хадисті хасан деген).

Осы айға жетемін деп армандаған, бірақ дегендеріне жете алмаған қаншама адамдар бар еді. Олар қабірлерінде, ізгі істерін арттыра да алмайтын, көптеген күнәлары үшін кешірім де сұрай алмайтын тұтқынға айналды. Сондықтан, күнәлары қандай үлкен болса да, ешкім тәубе ету мүмкіншілігін назарсыз қалдырмасын, өйткені Аллаһ Тағала былай деді: «Әй, өздеріне зұлымдық жасаған Менің құлдарым, Аллаһтың мейірімінен күдер үзбеңдер! Шын мәнінде, Аллаһ күнәларды толығымен кешіреді: өйткені Ол – аса Кешірімді, Мейірімді!» (әз-Зумәр сүресі, 53-аят).

Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Күнәдан тәубе еткен адам, оны жасамағанмен тең», - деді (Ибн Мәджаһ 4250. Хадис хасан. Қараңыз: «Сахих әл-жәми’» 3008).

Сондықтан, күнәлары мен айыптары көп екенімен сылтауратып, олардан құтыла алмайтынын айтып, Аллаһтың мейірімінен үміт үзіп, әрі қарай Мейірімді Раббысына қарсы шығып, күнәларды жалғастыра беруіне болмайды.

Алайда білу керек, Раббымыз Кешірімді және Мейірімді, бірақ Өзінің кешірімі мен мейірімін Ол тек белгілі шарттар орындалған соң ғана, нақтырақ айтқанда, адам Аллаһ Тағалаға толық,әрі ықыласты тәубемен қайтқан соң ғана нәсіп етеді.

Тәубе етудің үш шарты бар:

1) Күнә жасауды доғару,

2) Күнә жасаған үшін өкіну,

3) Келесіде ешқашан оны жасамауға шешім қабылдау.

Егер осы шарттарының біреуі болса да, орындалмаса, онда тәубе қабыл етілмейді! Ал егер жасалған күнә басқа да адамға зиянын тигізетін болса, онда тәубенің төрт шарты орындалу керек. Атап өткендей, жоғарыда аталған үш шарт және тағы да бір шарт орындалу керек. Соңғы шарттың мәнісі – одан зардап шеккен кісіден кешірім сұрап немесе заңсыз тартылып алынған затты иесіне қайтырып, кінәсін жуып-шаю (Қараңыз: “әл-Әзкәр” 321, “Рияду-ссалихин” 28).

Құранды көбірек оқу

Аллаһ Тағала былай деді: «Рамазан айында адамдар үшін нұсқау ретінде, әрі тура жолдың түсіндірмесі ретінде Құран түсірілген» (Бақара сүресі, 185-аят).

Ибн `Аббас айтқан: «Жәбрейіл періште Мұхаммед пайғамбармен (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) Рамазан айының әр күні кездесіп, бірге Құран үйренген» (Бухари 6, Муслим 2308).

Хафиз ибн Ражаб былай деген: «Бұл хадисте Рамазан айында Құран үйрену үшін жиналудың абзал екеніне нұсқау бар. Тағы да хадисте, Рамазан айында Құран оқуды арттыру керек екеніне нұсқау бар» (“Ләтаифул-ма’ариф” 189).

Егер мұсылман күндізгі уақытын ораза тұтуға, ал түнін Құран оқуға арнайтын болса, онда Қиямет Күні оның екі шапағатшысы болады: бұл – ораза мен Құран. Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) былай деді: «Ораза мен Құран Қиямет Күні Аллаһтың құлына шапағат етеді. Ораза: «Раббым! Мен оны күндіз ішіп-жеуден айырдым, сондықтан маған ол үшін шапағат етуге рұқсат бере гөр!» - деп айтады. Ал Құран: «Раббым! Мен оны түнде ұйқыдан айырдым, сондықтан маған ол үшін шапағат етуіме рұқсат бере гөр!» - деп айтады. Сосын олардың шапағаттары қанағаттандырылады» (Ахмад 2/174. Хадистің сенімділігін имам әл-Хәким, хафиз әл-Мунзири, шейх Ахмад Шәкир және шейх әл-Әлбәни растаған. Қараңыз: “Сахих әт-тарғиб” 973).

Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) мен оның сахабалары және де олардың артынан ергендер Құран Кәрімнің мағыналарына үңіліп, оны оқып, Рамазан айының күндері мен түндерін өткізетін еді.

Рамазан айы келгенде олар Құран оқуды арттыратын-ды, әрі үмметіміздің ұлы имамдары олардан үлгі алған.

Мысалға, имам Мәлик Рамазан айында өзінің барлық ғылымдарын қалдырып, Құран оқуға кіріскен. Дәл солай Суфьян әс-Сәури де жасаған. Ізгі ата-бабаларымыздан болған кейбір ғалымдарымыз түнгі намаздарында Құранды түгелдей – үш күннің ішінде, екіншілері – жеті күн ішінде, ал басқалары – әр он күнде оқып, бітіріп шығатын (Қараңыз: “әс-Сияр” 5/276).

Алайда, Құранды үш күннен кем уақыт аралығында толығымен оқып шығуға болмайды, өйткені пайғамбардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) өзі Құранды үш күннен кем уақыт аралығында оқып шықпаған, бұған қоса: «Құранды үш күннен кем уақыт аралығында оқыған адам оны ұқпайды», - деген (Әбу Дәуд 1394, әт-Тирмизи 2949, Ибн Мәджаһ 1347. Шейх әл-Әлбәни хадисті сахих деген).

Ал Құранды әлі оқи алмайтын адамдар туралы айтар болсақ, онда біз оларға ерік күшін емдеп, араб әліппесін меңгеріп алуларын тілейміз. Содан соң, олар Рамазанда да, одан басқа уақыттарында да осы ұлы сауапқа қол жеткізу мүмкіншілігіне ие бола алады. Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) былай деді: «Аллаһтың Кітабынан бір әріп болса да оқыған адамға бір игі іс жазылады. Ал осы бір игі іс үшін он есе сауап қайтарылады. Мен: «Әлиф, ләм, мим»-ді бір әріп деп тұрған жоқпын. Жоқ, «әлиф» - бір әріп, «ләм» - бір әріп және «мим» бір әріп болып табылады» («т-Тирмизи 2910, Имам Ибн Қудәма мен шейх әл-Әлбәни хадисті сахих деп атаған).

Са`д ибн Әбу Уаққас айтқан: «Егер адам Құран оқуды түннің әуелгі бөлігінде аяқтаса, онда періштелер ол үшін таң атқанша дұға етеді, ал егер де ол Құран оқуды түннің ақырғы бөлігінде бітірсе, онда періштелер ол үшін кешке дейін дұғада болады» (Ахмад, әд-Дәрими. Хасан хабар. Қараңыз: “әл-Әзкәр” 136).

Сәбит әл-Бунәни айтатын: «Әнәс ибн Мәлик Құранды түгелдей оқып аяқтаған кезде, бала-шағасы мен отбасы мүшелерін жинап, Аллаһқа дұға ететін еді» (әд-Дәрими 2/469, Са’ид ибн Мансур 1/140. Имам ән-Нәуауи, хафиз Ибн Хаджар және шейх әл-Әлбәни иснадтың сенімділігін растаған).

Ибн Утәйба айтқан: «Бірде Мужәһид пен Абда ибн Әбу Любәбә маған (кісі жіберіп) шақыртып алды. Мен оларға келгенімде, олар маған: «Расында, біз сені шақырған себебіміз, Құран тиләуәтін (оқуды) аяқтап жатқан едік. Ал Құран оқудың соңында жасалған дұға қабыл етіледі», - деді» (Ибн Әбу Дәуд. Имам ән-Нәуауи иснадын сахих деп атаған. Қарңыз: “әл-Әзкар” 119).

Ал адамдар заңдастырып алған, Құран оқып болған соң айтатын белгілі бір дұғаларға келер болсақ, онда бұның ешқандай негізі жоқ. Сондықтан, имам әш-Шәтыби оны: «Қосылған бидғат (жаңалық)», - деп атаған (Қараңыз: “әд-Дә’ифа” 13/315).

Сол үшін Құран оқуды аяқтаған соң, Аллаһқа кез-келген дұға арқылы жалбарынса болады, өйткені оның ешқандай белгілі дұғалары жоқ!

Көбірек жомарттылық таныту

Рамазан айы жомарттылық пен мейірімділік мезгілі секілді келеді. Осы уақытта мүміндер бұл өсиеттерді танытуда өзара жарысады. Ибн `Аббас айтқан: «Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) ең жомарт адам еді. Ал Рамазанда ол әсіресе жомарттылық танытқан. Әрі ол жақсы істерге, еркін ұшатын самалдан да артық жомарт еді» (әл-Бухари 6, Муслим 2308).

Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) өз үмметін ораза тұтушылырға қамқорлық көрсетуге ынталандырып: «Ораза тұтушыға ауызашар берген адамның сауабы, онымен тең болады. Бірақ бұл ораза тұтушының сауабынан мүлдем ештеңені кемітпейді», - деп айтқан (Ахмад 5/192, әт-Тирмизи 807. Имам Әбу Исә әт-Тирмизи, хафиз әл-Мунзири мен шейх әл-Әлбәни хадистің сенімділігін растаған).

Шейхул-Ислам Ибн Тәймия өзінің «әл-Ихтиярат» кітабында, хадисте онымен тоюға мүмкін болатын тамақ мөлшері меңзеліп тұрғанын айтқан.

Имам Ибн Шиһаб әз-Зуһри Рамазан айы келгенде былай айтатын: «Бұл Құран оқу мен адамдарды тамақтандыру айы» (Ибн `Абдул-Барр «әт-Тәмхид» 6/110).

Ізгі ата-бабаларымыздың көбісі, олардың ішінде Ибн `Умар да, Мәлик ибн Динар да, имам Ахмад та болған, өз тамақтарын кедейлердің пайдасына қиып, ауызашарларын берген. Ал Ибн `Умар туралы жеке айтар болсақ, онда оның тек жетім немесе кедей адаммен ғана ауыз ашатыны хабарланады (Қараңыз: “Сәб’унә мәсаля фи-ссыям” 19).

Бауырлар! Біз де ораза тұтушыны тамақтандыруға, сол арқылы оны ауыз ашармен қуандырып, ал өзіміз оның сауабына тең сауаптарға қол жеткізуге асығайық!

Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Сендердің ең жақсыларың – ас беретіндерің!» - деді (Ибн Мәджаһ, Әбу Я`лә, әт-Табарани. Хафиз Ибн Хәжар, имам әл-Бусәйри және шейх әл-Әлбәни хадисті хасан дәрежесіне жатқызған. Қараңыз: “әс-Силсилә әс-сахиха” 44).

Егер адамдарға ас беру Исламның ең жақсы көріністерінің бірі болса, онда осы ұлы амалды Рамазан айында жасау туралы не айтса болады!

Аллаһ Тағала кешірім етуге, дүние жұмсауға, игілік істеуге асығатын тақуа адамдарға :әннат бақшаларын жаратып, оларға Өзінің жарылқауын уәде етті. Аллаһ Тағала былай деді: «Тақуаларға әзірленген, аспандар мен жерді қамтыған Жәннатқа және Раббыларыңның кешіріміне ұмтылыңдар. Олар (тақуалар) қуанышта да, қайғыда да жұмсайды, ашуларын ұстап, адамдарды кешіреді. Расында, Аллаһ ізгілерді жақсы көреді!» (Әли `Имран сүресі, 133-134-аяттар).

Құлшылық етуде артығырақ ынта қосу

`Айша (оған Аллаһ разы болсын) былай деген: «Басқа уақыттарға қарағанда Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) Рамазан айында қаттырақ ынта танытқан. Ал Рамазан айының басқа күндеріне қарағанда, ол оның соңғы он күнінде қаттырақ ынта танытқан» (Муслим 1175).

Әбу Һурайра былай деген: «Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) Рамазан айында қосымша (нәфил) түнгі намаздар оқуға адамдарды ұмтылдырған, бірақ бұны оларға үзілді-кесілді бұйырмаған (яғни парыз етпеді). Алайда ол: «Рамазан айының түндерін иман келтіріп және Аллаһтың сауабына үміт етіп, намаз оқумен өткізген адамның алдыңғы күнәларының барлығы кешіріледі», - деген» (әл-Бухари 37, Муслим 759).

`Амр ибн Мурра әл-Жуһани айтқан: «Бірде пайғамбарымызға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) бір адам келіп: “Әй, Аллаһтың елшісі! Мен Аллаһтан басқа құлшылыққа лайықты ешкім жоқ екеніне, әрі сен Аллаһтың елшісі екеніңе куәлік беретінімді, намаз оқитынымды, зекет беретінімді, ораза тұтатынымды және Рамазан түндерін намаздармен өткізетінімді білесің бе?!” - деді. Сонда пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) былай деді: “Кім осы нәрседе өлсе, Жәннатта шыншылдар мен шаһидтер арасында болады”» (әл-Баззар, Ибн Хузәйма, Ибн Хиббән. Хадис сахих. Қараңыз: “Сахиху-ттәрғиб” 1/419).

Аллаһтың разылығына ұмтылатын, шәһидтің сыйын қалайтын тақуа мұсылманға бұдан артық не керек?!

 
1
0
5365