Мақтаралда өткен «Тамыз кеңесі — 2016» конференциясының көрмесі















(с) Мақтарал ауданы әкімінің баспасөз қызметі















(с) Мақтарал ауданы әкімінің баспасөз қызметі
А.ж. 23 тамызда Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері министрлігінің Ақмола облысы бойынша департаменті «Ата Заң – құқықтық мемлекет қалыптастыру жолын белгілеген Қазақстан халқының тарихи таңдауы» тақырыбында халықаралық конференция өткізді.
Іс-шараны Департамент басшысы Қуаныш Жапақов ашып, жиналғандарды алдағы Конституция күнімен құттықтап, конференцияға қатысушыларға жемісті еңбек және шығармашылық тілектерін білдірді.
Пленарлық отырыста 4 баяндама тыңдалды. Ішкі саясат басқармасы басшысының орынбасары Гүлмира Кәрімова, Әділет департаменті басшысының орынбасары Гүлмира Әкімова, Ульяновск облысының Губернаторы әкімшілігінің сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алу және мемлекеттік қызмет пен кадр мәселелері жөніндегі заңнаманы сақтау департаментінің бас кеңесшісі, Ульяновск облысының 3 сыныпты мемлекеттік кеңесшісі – Павел Антонов, «Жігер» жас мемлекеттік қызметшілер клубы» ЖҚБ президенті – Диана Серғазина қатысты.
Аталған іс-шараға өңірлік департаменттер мен инспекциялардың басшылары мен өкілдері, облыстың жергілікті атқарушы органдарының басшылары және өкілдері қатысты.
Тәуелсіз мемлекеттің өсуі мен өркендеуіне қажетті барша маңызды принциптерді мойындап және нығайта отырып, «Ата Заң – құқықтық мемлекет қалыптастыру жолын белгілеген Қазақстан халқының тарихи таңдауы» тақырыбындағы халықаралық конференцияның қорытындылары бойынша жұмысты келесі бағыттар бойынша жандандыру жөнінде ұсыныс берілді:
- отансүйгіш және қоғам мен мемлекеттің мүддесіне қызмет ететін, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға бағдарланған жаңа формацияның кадрларын дайындау жұмысын күшейту;
- тұрғындардың құқықтық сауаттылығы мен мәдениетін, сыбайлас жемқорлық көріністеріне төзбеушілік деңгейін арттыру, азаматтық қоғамның құқықтық мәдениетін жандандыру үшін құқықтық нигилизмді еңсеру;
- талантты жастарды мемлекеттік қызметке ынталандыру және тарту;
- РФ Ульянов облысының оң іс- тәжірибесін жинақтау және тәжірибеге енгізу.
Еске сала кетейік, Ақмола және Ульянов облыстарының арасындағы өңіраралық ынтымақтастық «Жігер» жас мемлекеттік қызметшілер клубы» ЖҚБ белсенді қызметінің барысында қол жеткізіліп, 2012 жылы Ынтымақтастық жөніндегі меморандумға қол қойылған болатын.
Іс-шараға 30-дан астам адам қатысты.

ІІ бөлім
Негізінен Астанамызда, әлемдегі басқа қалаларда сияқты әлі де болса, шешілмеген мәселелер жеткілікті. Бірақ кейбір қалаларда, біршама даму тарихы бар болса, бізде 18 жыл ғана болып отыр. Салыстыру негізінде қарастыратын болсақ, елорданың да, өзіне тән артықшылықтары баршылық. Дегенмен, «Көш – жүре түзілер», - дана халқымыз демекші, Астанада шешілетін мәселелер жеткілікті.
Тура жазық дала ортасында, үлкен қала (мегаполис сыңды) қасиетті болмаған мекенді, жаңадан салып, бой түзеп шығу да бірсыпыра жұмысты қажет етеді. Соның негізінде, жасалған жұмыстар да көзге көрініп тұр. Бірақ жан-жақты зерттеп, ұтымды әрекеттер ұсыну сияқты жайттар жеткілікті. Соның бірі – жол инфрақұрылымы.
І бөлімде жазылғандай, Астана – туған жерім болуына байланысты, барлық мәселелер көз алдымда пайда болып, кейбіреулері шешілмей жүр. Атап айтақанда, жолдағы көліктер саны күнен-күнге өсіп келеді. Оның өзінің де себептері жеткілікті. Ал көліктер саны өсуіне байланысты, жолдағы қозғалыс та нашарланып жатыр. Өйткені, жол қозғалысын ұйымдастыру жұмысы төмен деңгейде. Жуырда ғана, «Astana LRT» мекемесі пайда болып, қоғамдық көліктерге қарасты мәселелерді өзіне қаратып, шешу жолдарын ұсынып, жайлап енгізіп жатыр. Мысалы, негізгі 4 көшенің жол бағытын бір жақты жасап, жол кептелісі мәселесін шешуге арналған әрекет енгізді. Қала бойынша, көптеген көшелерге автобустарға арналған, жолдан бір бөлігін бөлу арқылы, сияқты жаңашылдықты да енгізген болатын. Одан не керек, барлық автобустарды бірдей стандартқа салып, бірегей жұмыстар атқарылып жатыр. Аялдамалардың да сыртқы безендірілуі және жалпы салынуы бойынша стандарттар жасап, іске асырып жатыр. Әрине, барлық аталмыш жұмыстар мен бастамалар, жергілікті басқару органы – әкімшіліктің қолдауы мен жетекшілігімен іске асырылып жатыр. Көптеген жаңалықтары, халықты қуантып, көңілдерінен шықты деген сенімдемін. Бірақ, елдің ойы және де әрине өзімнің азамттық көзқарас тұрғысынан қарағанда, кейбір жасалған әрекеттер үлкен сұрақтар туғызып, күмән тудырып отыр. Жаңа салынған аялдамдалардың өзі, қаншама жауапсыз сұрақтар туғызады.

Сурет 1 – Астанадағы орнатылған және әлемдегі қолданыстағы аялдамалар (интернет желісінен)
Қолдағы бар мәліметтерге сәйкес, 2015 ж. сала бастаған, бір аялдаманың құны 10 млн тг (35 мын доллар) асып кетеді. Әрине, ішінде адамға қажетті және ыңғайлы болатындай жағдайлар жасалынған. WI-FI, қыста – жылыту және ақпараттандыру жүйесі сияқты аргументтер халықты көңілінен шығып, біраз адамдарды қуантып жіберген. Себебі, шынымен қаламызда ауа-райы қоңыржай болуына байланысты, бір мезетте ауа-райы бұзылып, күрт суық немесе ыстық болып қалуы ықтимал. Осындай кезде, аталмыш жаңа аялдамалар адамдарға ыңғайлы болуы үшін, қажетті болып келеді. Шын мәнінде, жазғытұрым уақытында, салқындату құрылғылары, өзінің функцияларын толық атқарылмауына байланысты, халық арасанда шу шығарып, наразылық тудырған болатын. Бірақ та, оның бағасын есіне алған кезде шашын тік тұратынына сеніммен айтуға болады. Себебі, салыстыра қарастыратын болсақ, Красноярск қаласында, тура осындай аялдамалар салынып, олардың құны 200-300 мын рубль (4500 доллар) құраған болатын. Қазіргі таңда, қала бойынша осындай судай жаңа 35 аялдама салынып қойған, жалпы 85 аялдама шамасында салыну жоспарланып отыр. Олардың саны бюджеттен бөлінетін немесе инвесторлардың бөлінетін қаржыға байланысты өзгеруі мүмкін. Әрине, жалпы екі ел және екі қала арасында айырмашылық әлдеқайда үлкен. Дегенмен, халықтың менталитеті де әр түрлі болып келеді. Себебі, кеше ғана орнатылған аялдамаларға, біздің белгілі бір азамттарымыз бұзақылық жасап, бірнешеуіне зиян келтірген болатын. Нәтижесінде жауапқа тартылып, басқаларға үлгі болатынына сенімдімін.
Соңғы бірнеше жылда, жалпы республика бойынша, ауа-райы күрт өзгеріп бара жатқан көрінеді. Астананың өзінде 90–шы және 2000 жылдарда қыс қарқыраған суық болып, қар мөлшері мен аяз деңгейі болжамданған шеңберінде болатын. Өз жөнімен көктем келіп, ары қарай жаз бен күз. Демек жыл мезгілдері табиғаттың заңдылығына байланысты кезекпен ауысып, барлығы өз деңгейінде болатын. Ал қазір, қыс жылынып, жаз суып бара жатыр. Осы жаздың өзінде, бір шамалы ғана, бірнеше күн жылы болып тұрғаннан кейін, тек жаңбырлар ғана жауып жатыр. Түп тамырында ауа райының қолайсыздығынан Астана мен Алматы, Италияның Венециясына айналып, қаланың ішінде тек кемемен жүзу қалған сияқты. Себебі, жаңбыр мөлшері әлдеқайда көп болған. Әрине, мүмкін неше түрлі циклон немесе соған ұқсас табиғи жайттар әсер еткен де шығар. Дегенмен, соның нәтижесімен күресетін қаланың күші жеткіліксіз.

Сурет 2 – Елорданы жаңбырдан кейін су басуы (жалпы қолданыстағы интернет желісінен)
Сонда, қаланы жоспарлаған кезде, нөсер жауынның суы ағылып кететін канализациясын бірден салынбауынан болып отыр. Жоспарлау кезінде, жетік қарастырмай, бүгінгі таңға үлкен мәселе тудыртып жатыр. Қаланың жаңа орталығы – Есілдің сол жақ жағалауы болсын, сол сияқты оң жағалауда да, нөсер жаңбырдан кейін судың мөлшері, халыққа біраз қиындықтар мен ыңғайсыздық туғызатынын атап өту керек. Аталмыш мәселемен күресудің тиімді жолдарын, Астанадағы жаңа әкімшілік ойлап тауып, ұсынатынына үміттенейік.
Қаладағы, енгізілген жаңалықтардың бірі – бір жақты жол жүру ережесі. Барлық негізгі көшелерге енгізілмегенмен, қазірдің өзінде біраз қиындықтар туғызған болатын. Себебі, кейбір сәттерде жол кептелісі бірнеше шақырымға созылатының естен шығармау қажет. Сонымен қатар, қажетті мөлшерде көлік тұрақтары болмауына байланысты, халық амал жоқтан жолдың жиегіне қою әдетке айналдырған болатын. Өтйкені басқа амалдары да жоқшылық. Сәйкесінше, жолдың жиегінде тұған көліктер, жол қозғалысына қосымша қиындық туғызады.

Сурет 3 – Астанадағы жол кептелістері (интернет желісінен алынған)
Мәселен, осы жайттармен қоса, жол жиегіндегі кейбір бағдаршамдардың және жол жүру белгілерінің бірегей стандартқа сай болмауы. Нәтижесінде, қаладағы жолдық инфрақұрылым саласын әлі де болса, біраз өзгерту қажет. Ең бастысы, қарапайым халықа ыңғайлы болып, соның негізінде өзгерістер енгізілуі шарт.
БІЛГЕНГЕ – МАРЖАН
Бүгін ұлық күн. Өйткені қазақтың қасіретіне айналған Семей полигонының жабылғанына 25 жыл толып отыр. Тарихқа үңілсек сынақ алаңының зардаптары туралы бірнеше ақпарат бар. Төменде мынадай ақпаратты ғаламтордан көзім шалды. Сізге де пайдасы болар оқып көріңіз. Семей ядролық полигонындағы сынақтардың жалпы саны 456 ядролық және термоядролық жарылысты құраған екен. Олардың 116-сы ашық болыпты, яғни жер бетіндегі немесе әуе кеңістігінде жасалған. Семей полигонында әуеде және жер бетінде сынақтан өткізілген ядролық зарядтардың жалпы қуаты 1945 жылы Хиросимаға тасталған атом бомбасының қуатынан 2,5 мың есе көп болған. 1949 жылғы 29 тамызда тұп-тура таңғы сағат жетіде көз ілеспес жылдамдықпен ұлғайып бара жатқан отты доп кенеттен Жер денесіне қадалып, оны шарпып өтіп, аспанға көтерілген. Отты шардан соң, сұрапыл қуат пен көз қарастырар сәуле бас айналдырып жібергендей бір сәтте жер қабығының ыстық күлі мен иісі көкке көтерілген. Жер лыпасының өртең иісі қолқа атар түтіннің ащы иісін қолдан жасалған жел әп-сәтте жан жаққа таратыпты. Таяу жерлердегі сирек ауылдарда тұратын адамдар дір ете түскен жер мен жарты аспанды алып кеткен от-жалынға таңырқап, үйлерінен қарап тұрған. Жалғыз түп шөп қалмаған, түтігіп қарайып кеткен даланың тұл жамылғысы. Жан-тәсілім алдында жанталасқан тышқандардың, қарсақтардың кесірткелердің өлі денесі табылған. Жаңадан келгендер бұл тозақты Семей ядролық сынақ полигоны ретінде белгілі № 2 оқу полигонында РДС-1 (зымырандық көрсеткіш снаряды) плутоний зарядан жер бетінде сынақтан өткізу жарылысы деп атаған. Бұл КСРО-да тұңғыш атом бомбасының жарылуы болыпты.
СЕМЕЙ ПОЛИГОНЫНЫҢ ЖАБЫЛҒАНЫНА 25 ЖЫЛ!
Бүгін Семей полигонындағы сынақ алаңының жабылғанына 25 жыл толып отыр. Тәуелсіздігіміздің толымды табыстарының бірі болған Семей полигонының жабылуы бүкіл әлемде үлкен қозғалыс тудырғанын білеміз. Одан кейін Қытайда, Франция да және Америка Құрама штаттарындағы осындай ядролық қарудың сынақ алаңдары жабылды. Семей полигонын жабу туралы шешмнің үлкен халықаралық маңызы бар. Себебі, бұл қырғи-қабақ соғыс саясаты мысалы екі жүйенің, әлемдік мына Америка Құрама штаты бастаған НАТО сияқты блогтар мен Кеңес Варшава елдері кірген Кеңес Одағы басқарған осы социалистік жүйе екеуінің арасындағы тайталас осы атом қаруын әрі қарай жетілдіруге жанталаса қарулануға жол ашқан болатын. Ал, енді мына Семей полигонының жабылуы халықаралық қатынастар да жаңа кезеңнің басталғанын соны паш етті. Себебі, халықаралық қатынастарда ядролық қаруды пайдаланбау, оған тежеу қою сияқты мәселелерге осы біздің Қазақстанның Семей ядролық полигонын жабу туралы жарлығы үлкен әсер етті.
2016 жылдың жазы спорттық жарыстармен (олимпиада,футбол чемпионаты) және «Жер дауымен» есте қалатын шығар. Дегенмен көп кешікпей бұл даудың да майлы нүктесі қойылған сияқты. Әйтеуір қауесет пен желідегі жеңіл әңгімелер сап тиылды. Құлақ тынышталды, ең бастысы ел тынышталды. Шектеуді тағы бес жылға созды. Тараптардың барлығына жаққан шешім осы болды ау шамасы. Шудың бетін аулақ, сәл болмағанда қаң төгіле жаздады. Дін үшін, жер үшін соғыстар ешқашан жақсылыққа алып бармаған. Сондықтан да осы даудың біткеніне мен тек қуанамын.
Балапанды күзде санайды. Енді аз уақытта салық органдары кәсіпкерлерден алым-салық жинай бастайды. Әдеттегі жұмыс. Бірақ биыл «кризис» деп көп кәсіпкерлер жалтарып қалуға тырысады. Салық органдарына да оңай емес. Мысалы биыл бірінші рет шет елдерден ақша алатын заңды және жеке тұлғалар салық төлеу керек болады. Ол әккілер бұғып қалуға тырысады. Себеп көп. Кім біреуге есеп бергісі келеді, кім-кіммен табысымен бөліскісі келеді. Бірақ заң ортақ. Оны сақтау керек. Сол шет елден ақша алып жүргендер, шетелдерде заңды сақтайды. Ал бізге келгенде айналып өтіп кеткісі келіп тұрады. Себебі бізде жазалау жолдары жеңіл. Мысалы шетелде сырттан қаржы алып, одан салық төлемесең қылмыстық жаза қолданады екен. Ал бізде тек айыппұл саласың, әкімшілік жаза ғана қолданады. Бұл қаншалықты дұрыс. Мүмкін бізде жазаны қаталдатамыз?!
Тәуелсіздік күнін биыл ысырапсыз, бірақ мағыналы да мазмұнды, әрбір қазақстандық сезінетіндей тойлау керек. Бұл үкіметке, оның ішінде Мәдениет және спорт министрлігіне жүткелген ауыр міндет. Өйткені қаржылық қиындық кезінде мерекелік шаралар ұйымдастыру оңай емес. Меніңше тап осы жерде министрліктер мен басқа да органдардың жеке шеберліктері сыналады. Концерттер мен қызықты ТВ бағдарламалар, түрлі мәдени шаралар күтеміз. Айтпақшы Аламан бәйге болады дейді, ұзақтығы 55 шақырым. Бұл қызық болайын деп тұр. Ал сіз 25 жылдық мерейтойды қалай тойлайсыздар?
Тәуелсіздікке 25 жыл, конституция күні!!! Қасиетті мерекелер. Ат-заңның абыройына тең келетін ққжат жоқ. Конституция күні дәстүрге сай Конституциялық кеңес мүшелері не Мемлекеттік хатшымен не президентпен кездесіп, жылды қорытындылайды. Биылда солай болатын шығар. Ал қарапайым халыққа кез-келген мерекенің болмағанынан болғаны жақсы. Дым болмағанда бір күн демалып, күш жинайды. Ал ең бастысы меркенің қдірін түсініп, мазмұнын жақсартады. Биыл 30 тамыз сейсенбіге тура келді, яғни апта ортасы. Сондықтан бір-ақ күн демаламыз. Ал әлеуметтік желіде «ура 3 күн демаламыз» деген жалған ақпаратқа сеніп қалып, қаладан алыстап кетпеңіздер. Осы мерекені өткізсек,арғы жағында оқу жылы да келіп қалады. Содан соң ұқақ, күздің салқыны мен қызық пен қиындыққа толы оқу жылы мен жұмыс күндері күтіп тұр. Барлықтарыңызға тек сәттілік тілеймін.
Қазағым қасиетті Құрбан айтқа 3 күн демалады екенбіз. 10-11-12 Қыркүйек күндері. Тап осы күндері Геннадий Головкин жерлесіміз Британдық Келл Брукпен кездеседі, яғни демалысқа сәйкес келейін деп тұр. Басқаны қайдам өз басым бұл бокс тәуліктің қай кезінде болса да, мейлі түнгі 00 00 немесе таңғы 04-30 болса да ұйқымды қиып көремін. Өйткені демалыс күндері. Сіздерге де солай кеңес беремін. Қазспорт пен Қазақстан телеарнасы аман болса болғаны. Тек айт намазына ұйықтап қалмаңыздар,достар!