ERKANAT_NAIMAN

Жап жас террорист жігіттіредің өлімге не үшін бардың дегенде ана жақта бізді қор қыздары күтіп тұр деген жауабын оқып күйіп кете жаздадым. Жап жас красавчик жігіттер  о дүниедегі қыздарға асықпай ақ, осы өмірдегі қыздарды да шертіп ждүріп таңдар еді ау. Миларын соншалықты улап алған, улап жіберген екен.  Әйтпесе сондай  қиялға адам сене ме?

Террорситермен күрес тек құқықтық салада жүрмеуі керек. Рухани,мәдени,әскери, спорттық, патриоттық салада жұмыс істейітн мемлекеттік органдар мен үкіметтік емес ұйымдар өздерінің іскерліктерін көрсетіп, үлес қосуы керек. Әсіресе тұрмысы төмен отбасылардан шығып, қалаға келген жастар назарда болуы керек. Миграция мәселесін де бір пысықтап, бос жүрген адамдарды қадағалау жағы басты назарда болуы керек. Жоғары жақтағы заңға өзгеріс енгізуге  пәрмені бар азаматтар менің бұл тілегімді еститін шығар

Ақтөбедегі жағдайдан алған алғашқы сабақ. Терроризммен күресте  қару-жарақ дүкендерінің жұмысын заңмен реттемек. Олардың жауапкершілігін арттырып, қызметтік қару жарақтарды айналымда алып жүрі мәселесі жетілдірілмек. Бұл айналып келгенда барлық қару ұстайтын азаматтарға әсер етеді. Ол дұрыс та,себебі әркім қаруым бар деп ұстап жүре берсе немесе дүкен ашып сататын болса лаңкестерге оңай олжа болары сөзсіз. Сондықтан бұл салада да тәртіп керек.

Ақтөбедегі жағдайдан алған алғашқы сабақ. Терроризммен күресте  қару-жарақ дүкендерінің жұмысын заңмен реттемек. Олардың жауапкершілігін арттырып, қызметтік қару жарақтарды айналымда алып жүрі мәселесі жетілдірілмек. Бұл айналып келгенда барлық қару ұстайтын азаматтарға әсер етеді. Ол дұрыс та,себебі әркім қаруым бар деп ұстап жүре берсе немесе дүкен ашып сататын болса лаңкестерге оңай олжа болары сөзсіз. Сондықтан бұл салада да тәртіп керек.

Лаңкестермен күрестегі заңды тетіктердің бірі «Байланыс туралы» заңға өзгерту енгізу. Яғни террорлық қаіп төнгенде интернет желісін айырып тастау. Бұл ірі лаңкестік актілердің алдын алу кезінде керек шара екен. Сондай-ақ елдегі барлық қалта телефондарының IMEI-код базасын  жасақтау көзделуде. Бұл өзгерістер заңмен реттелсе, ұрланған телефондарды тез тауып алуға болады.

АҚШ тағы террорға қатысты заңнама туралы. Лаңкестермен күресу үшін АҚШ соңғы 60 жылда 10 даған заң қабылдаапты. Оның ең бастысы 1995 жылы қабылданған терроризмге қатысы барларға өлім жазасын қолдану туралы президент директивасы, бізше қаулысы шығар. Екіншісі 2001 жылы қабылданған терроризммен күресте арнайы қызмет мамандарына қосымша құзыреттер беру туралы заңнама. Бұл үлкен құжаттардың бір парасы ғана. Осы заңдарды қабылдау арқылы ғана АҚШ террористерді жоя бастапты. Мысалы кеше Нью Иорктегі жарылысты жасаған адамды 42 минутта тауыпты. АҚШ тың әрбір адамына бір мезетте күдікті террористің фотосы бар смс келіпті, арада 20 минут өткенде сыра барындағы американдықтың бірі күдіктіні көргендігі жөнінде хабар айтқан, арнайы қызмет мамандары спецоперацияны 42 минутта аяқтаған. Біз де осындай жү…

Лаңкестермен күресте күшейтіліп жатқан  5 кодес пен 19 заңның қарапайым қазақстандықтарға еш қатысы болмайды екен. Барлық тетік тек терористерді тұсаулауға арналмақ. Ешкімге зияны тие қоймас, айналып келгенде барлығы сіз бен біздің қауіпсіздігіміз үшін ғой!  Соңғы жылдары лаңкестердің шабуылына ұшырып жатқан Батыс Еуропа елдері де осындай шараларға баруға мәжбүр болыпты.

Терроризм мен экстремизм мәселесіндегі мемлекеттік саясат мәселесі көңіліңізден шыға ма? Мен осы тақырыпта ойлана  бастасам, кейінгі кездердегі жайттар еске түседі. Бірақ кеше осы саланы күшейтуге қатысты заң жобасын тыңдағанымда алдағы уақтты террористерге неғұрлым тартымды нысандарды арнайы күзету туралы заң нормасы енгізілмек екен. Ондай нысандарды күзететін  жеке күзет агенттіктеріне де жауапкершілік жүткеледі екен. Расында да бұрын осыны қалай ойламағанбыз? Бірақ қазір заман басқа, заң басқа емес пе?!

Терроризм мен  экстремизмге күрестегі заңнаманы жетілдіруге Ұлттық қауіпсіздік комитеті жауапты. Президенттің бұл комитеттке экс премьер Кәрім Мәсімовты жіберу де тегін емес. Талқыланып жатқан құжатқа сай ең бірінші  террористерге шектік және төменгі бас бостандығынан айыру мерзімі қатаңдатылады (түрмеде шіріту керек депе есепртеймін), екіншіден  міндетті жаза ретінде лаңкестерді мал-мүлікінен айыруды міндеттеу. Өте дұрыс бастама деп есептеймін. Оны талқылаудың да қажеті жоқ. Тездетіп іске қосып, ел іргесін іріткісі келетіндерге тұсау салу керек шығар. Депутаттарды асықтыратын кім бар?!

Лаңкестер мен экстремистердің «оттегісін» жабатын бірқатара заңды тетіктер қолға  алынуда. Мысалы  қазір дерутаттар мен мемлекеттік органдардың өкілдерінен құрылған арнайы жұмыс тобы 5 кодекс пен 19 заңға өзгеріс енгізбек. Бұл үлкен жұмыс. Дегенмен қоғамдағы әрбір азамат бұл дертпен бар күш жігерін салып күреспесе оны жеңі қиын болады. Сондықтан әлем болып жеңе алмай отырғңан лаңкестермен бір минут мүлт жібермей күресу керек. Атсалысайық!