Бейбіт Сарыбай

- Атың кім? - Аңсаған. - Ммм... Папаң мен мамаң қосылғаннан кейін қанша жылдан кейін туылдың? - Сегіз жылдан кейін. Оны қайдан білдіңіз? - Өзің айтып тұрған жоқпысың. - Не деп? - Аңсаған деп. Үйлене салған жылы дүниеге келгеніңде Гүлмира деп қоя салар еді ғой. - А-а-а.

Ақпарат көзі

«Ақын кетiп барады көшеменен, Екпiнiнен бiр дауыл еседi ерен. Жанарында найзағай семсер сiлтеп,

Кеудесiнде қара бұлт көшедi өлең. Жөн-жосықсыз достары даттады ма, Жөн-жосықсыз дұшпаны мақтады ма, Әлде жардың қылығы жақпады да - Бас сауғалап барар жер таппады ма ? Біреулердің бетке айтып арамдығын, Біреулердің бетке айтып сараңдығын, Қызуына көңілдің зарықты да - Қызығынан өмірдің жалықты ма ?... …Аға, түгіл, тыңдамай бала да ақыл, Орнағандай басына заман ақыр... Қайран ақын безініп бүгінінен - Болашаққа адымдап бара жатыр!»

Жарасхан

Ақпарат көзі

Ұлы деген сөзді кез-келген жерге қолдана бермеу керек дегендіктен ғана, осы жерде бас тартып отырмыз. Әйтпесе осы сөзіңіз басқа-басқа Жәркен ағаға келіп-ақ тұр. Өлеңдері қандай десеңші. Ал, адамдығы, адамгершілігі тіпті керемет. Пенделігінің өзі періштеліктің тырнағына жетеқабыл. Ал, әпенделігі алты күн айтсаң таусылмайтын жыр. Оған алты жыл қатар отырғанда әбден қанық болдық. Кейде, күйіп кеткенде: - Осы сен мені өлтіріп тынатын шығарсың,-деуші еді. Сол көкемнің ұсақ-түйек қызықтарын жыйып қойып, мемлекеттік дәрежедегі әпенделігін айтып берейін. Ғалым аға айтса ваще қызық. Дегенмен... Қайбір жылы Жәркен ағамыз мемлекеттік стипендияның иегері атанады. Оны мемлекет басшысының өзі тапсырмақ болады. Қалалық әкімшіліктегілер стипендия иегерлерін әбден ығыр қылады. Соның ішінде Жәркен аға да б…

Бәрімізге бала күнімізден таныс мына бір тақпақтың соңғы жағын өзгертіп кеп жіберсек... Бүгінгі балаларға да жарап тұр. Мен тәртіпті баламын, Айтқан тілді аламын. Анам нанға кеткенде, Үйде ойнап қаламын. Шкафтарды ашпаймын, Кітаптарды шашпаймын. Просто, планшетті беріп кетсе болды. Иә, дәл солай. Пленшетін беріп кетсеңіз және ол бәлеңіз интернетке қосылған болса болды. Құда да тыныш, құдағи да тыныш. Балаңыз өзімен-өзі. Өткен ғасырдың отызыншы жылдарының соңында туған ұрпақтың балалық шағын соғыс ұрласа, біздің балаларымыздың балалық шағын осы бір төрт бұрыш неме тонауда. Әрине, көпке топырақ шашпаймыз. Қазақ тіліндегі үш жақпен айтсақ, менің балам ондай емес, сенің балаң ондай емес (сіздің балаңыз ондай емес), оның баласы ше, олардың баласы ше? Басымен кіріп кетіп, шыға алмай жүрген бүлд…

Бауыржан Байбек әкім болып келгеннен кейін көп ұзамай, олардың барлығы сапасы сын көтермейді деген желеумен, қала көшелерінен зям-зия жоқ болды. Мен сіздерге оңай жол картасы енгізілмей тұрған шақта трамвайда кездескен бір келіншектің әңгімесін айтып берейін. -Отыра беріңіз, отыра беріңіз. Мен тұрып тұра беремін. Мектепте алты сағат түрегеп тұрып әбден үйреніп алғанбыз ғой. Жәрайды қоймадыңыз ғой, отырсам отырайын. Ауылға барғанда Алматыда әлі де әйелдерге орын беретін ерекетер бар екен десем, сенбейтін шығар. Мәә, мен сізді бір жерден көрген сияқтымын. Сіз актер емессіз ба, иә. Қай кинода ойнаушы едіңіз? Әлде басқа жерден көрдім ба? Ее-е-е-е, енді есіме түстіңіз, журналиссіз ғой, иә. Сіз де трамбаймен жүресіз бе не? Қойыңызшы, сіздерді жұрттың барлығы бай деп ойлайды ғой. Инстаграмда жоқ…

«Ай отыз пайызға анық көрінетін түн екен, бұл жағдай алпыс жылда бір қайталанады екен, ғалымдар делелдепті» деген ақпараттар мен сол түнгі айдың фотосы әлем-желімізді басып қалды. Температурамның 36,6-дан аттап кетуіне байланысты сол түнгі айды фейсбуктан ғана тамашалауыма тура келді. Оның үстіне, ести сала далаға атып шығып мәәә дейтіндей романтик те емеспіз, қазір. Сәл күтсем өзі де тереземнің тұсынан өтер деп күтіп жатқан күйі ұйықтап кетіппін. Содан түннің бір уағында оянып кетіп, терезеге қарасам... Өзі де жәймендеп өтіп бара жатыр екен. Сырт еткізіп түсіріп алдым. Әдемі кадр болды. Фотоны үлкейтіп қарасаңыздар, көресіздер. Ай, есіктің алдындағы жас талдың бұтақтарының арасынан сығалап тұр екен. Кідімгі ай. Отыз пайызға анық көрінген дәнеңесі жоқ. Алматының айғыз аспанымен аяңдай бас…

Әр бөлменің терезесіндегі оюлар өзінше әдемі болатын. Бір-біріне ұқсамайтын, һәм қайталанбайтын сұлулық еді. Қазір бұрынғыдай аяз жоқ па, әлде үйлер жылы ма, білмеймін, тереземізге қырау тұрмайтын болған. Баяғы балалық шағымыздағы, ауылдағы үйдің терезесіне тұнған сұлулықты көрмегелі қай заман. Әлде көзіміз сұлулықты көруден қалып бара ма? Білмеймін. Бір білерім сол ауылдағы үйдің терезесіне тұнған сұлулықты сағынып жүрмін. Көз алмай қарап отыратынмын. Таңғалатынмын, тамсанатынмын, сүйсінетінмін. Сол сұлулықты көзіммен жадыма көшіретінмін. Соның әсерінен жаным да сұлуланып, нұрланып кеткендей көрінетін. Сол сұп-сұлу жаныммен сурет салғым келетін. Неше рет сынып, неше рет ұшталып, ақырында қысқарып кеткен қарындашты қолыма алатынмын. Бірақ, менің салған суретім сурет болмайтын. Жанымдағы ә…

Банальный сюжет деп жатады. Осы бір сөз киноға қатысты айтылғанда сүйкімсіз болғанымен, адам өміріне келгенде осыдан қолайлысы жоқ. Адам өмірін кино деп қарайықшы. Драма, мелодрама, бовик, детектив (криминал) деп кете береді. Тұтас өмірің драма. Бозбала шағың мелодрама. Бовик пен детективтен Алла өзі сақтасын. Экшнға әркімнің арты шыдай бермейді. Меніңше банальный өмір дегеніңіз бақытты өмір. Банальныйдың бір мағынасы таптаурын. Ал, енді таптаурын дегеніңіз бақыттылардың өмірі. Ол қалай сонда? Банальный тағдыр кешіп келе жатқан отбасында туып-өсіп, банальный өмір жолыңды бастап, қалаға келесің. Жатақханадан оқу корпусына қарай бет алып, темекі шегіп келе жатасың. (Темекі шегудің өзі банально. Әйтпесе неге шөп шекпеске?) Сол кезде алдыңнан бір қыз шығады. Кітапханадан келе жатыр екен. Қолы…

Анау күні бір досым: - Мә, үйде сүйкімім қалмады. Қасықтап жиған сүйкімімді кәриталап шашып алдым,-дейді. - Ондай сүйкімім болса, шашпай-төкпей жүрер едім,-дедім. Бір шайтан дүниеге жаңа келген баласына табиғатты таныстырып отыр екен дейді. - Анау жайылып жүрген жылқы, оның арғы жағындағы сиыр. Мына бір жүрген күшік. Ал, анау жыбырлаған құрт,-деп айтып отырған ғой. Баласы адамды көрсетіп: - Ал, анау екі аяқты ше?-деп сұрапты. Сол кезде үлкен шайтан шошып кетіп: - Балам оларға жолама, олар адам емес, әкең. Түнімен арақ ішеді, бір-бірімен төбелеседі, жағаларын жыртады. Ертесі күні кешірім сұрағанда Шайтан азғырды деп бәрін бізге жаба салады деген екен. Сол айтпақшы, шайтан ғана сүйкімсіз болсын. Жоғарыда айтқанымдай сүйкім ілуде біреуге болмаса, адам баласына мәңгі тұрақтап қалмайды. Ол мұз…

Сүйкім деген нәрсе бар. Жаратқан иеміз күллі жаратылысқа сүйкім берген. Дүниеге әр пенде сүйкіммен келеді. Адам түгілі жануарлар да сүйкіммен туылады. Биенің құлыны, мысықтың марғауы, иттің күшігін былай қойғанда, ең сүйкімсіз есектің қодығы да сүйкіммен туылады. Ал, енді осы сүйкімді сақтап қалу қиынның қиыны. Бота байғұстың сүйкімін өркеш кетіреді. Адамға оралайық. Кейбір қыздар бар сұлу десең сұлу, әдемі десең әдемі. Бірақ, неге екені сүйкім жоқ. Бір қыздар болады, өздері омпи-томпи, солпи-болпи. Бірақ, сүйкімді. Ол сүйкімді дүниәның сұлулығына айырбастауға болмайды. Соған қарағанда сұлулықта жан болмайды. Ал, сүйкімде жан бар сияқты. Біреулердің сүйкімі жүзінде жасырын жатады. Жымиғанда жылт етіп көрінеді де, қайтадан жасырынып қалады. Енді біреулердің сүйкімі бетіндегі сүт шұңқырына…