Мазмұнға өту

Жаңа

Үш тілде білім беру туралы...

Құрметті оқырман, болашақта мұғалімдерді дәрістерін ағылшынша өткізуді міндеттеу туралы шағын мәтін қалдырып кетсем. Қазіргі таңда, ауылдық мектептерді қоспағанда, қалалық мектептерде ағылшын тілін өте жоғары деңгейде меңгеріп шығатын оқушылар саусақпен санарлықтай. Олар ең жоғары лауазымды мектептерден (КТЛ, НИШ, РФМШ, Дарын) білім алушылар. Оларға үкімет ерекше көзқараспен зейін салып, басқару білім беру жүйелеріне зейін салып назар аударып тұрады. Ол мектептердің өзінде ағылшын тілін өте мықты деңгейде меңгеріп шығатындар аса көп болмайды.
Осы ақпарат нүктесіне жүгіне отырып қалай бүкіл Қазақстан мектептерін толықтай ағылшын тіліне көшіре аламыз деген сұрақ туындайды. Қазіргі таңда өз қаншама тіл үйрену және сол ағылшын тілінде сабақ беруге мүмкіншілігі бар адамдар саны да қаншама? Расында бұндай үлкен істі бастау қиындық туғызатыны анық. Бірақ кейбір өз пәнін жетік меңгермеген мұғалімдер, ерекше стажды мұғалімдер қанша уақытта ағылшын тіліне бейімдене алады?!
Оқушылардың өздері бүкіл мектептегі білім алу жылдарында ағылшын тілін қиындықпен меңгереді. Сол себепті ағылшын тіліне көшу үлкен қиындықтарға алып келетіні сөзсіз.
Бүкіл мектептерді бұндай режимге ауыстыру қателік болады. Үкіметтің қолынан келетін ең үлкен мүмкіндігі ол жоғарыда айтылған мектептердің санын көбейту немесе қосымша облыстық мектептер ашу. Тек сонда ғана біз сәл болсын ағылшын тілін меңгеруге ұмтыла аламыз және уақыт өте келе сондай мектептердің санын көбейту арқылы осы режимге көше аламыз.

Үш тілді білім дейді үкімет. Бірақ жас бүлдіршін ол үш тілді қаншалықты оңай және эффективті түрде меңгере алады? Әрбір мемлекетте өзінің мемлекеттік тілі қастерленің жоғары қойылады. Әрбір азамат өз ана тілін, мемлекеттік тілін білуге борышты. Бірақ бұл сөзбен біз оның адам құқықтарын шектей алмаймыз.
Қазіргі таңда біздің алдымзда өте үлкен қауіп бар. Ол - жастардың глобализация қатты сіңісіп вестернизация үрдісінің күшею қаупі. Батыс елдеріне еліктеу қазақ балаларынан табылатын көрініс. Жастайынан бұған еліктеу өз тіліңе, мәдениетіңе немқұрайлы қарауға алып келу ықтималдылығ жоғары.
Үш тілді білімге оралайық. Қазіргі таңда қазақ баласының өзі қазақ тілін тамаша деңгейде толық меңгермеген қалыптасқан жағдай бар. Және де бастауыш мектептерді оларға өзге тілдерді үйрету олардың қазақ тілін меңгеру үрдісін тежеп мәдениетімізге де нұқсан келтіруі мүмкін.
Не себептен бастауыш мектептерде үш тілді білім берген қауіпті?
Бала бастауыш мектебінде білім алу фундаментін құрады. Және осы фундаментін құру барысында оның қай тілде білім алғаны үлкен рөл алады. Өзге тілде білім алып фундамент құрған бала орта мектепте де сол шет тілінде білім алуға құштар болады себебі оған осы тіл өз ыңғайымен ерекшеленеді. Мысалы бастауышта есеп шығару және әдебиет сияқты пәндерде орысша меңгерген балаға орта мектепте орыс тілінде білім алған оңайырақ. Осылай қазақ тіліне немқұрайлылық пайда болу ықтималдылығы өседі. Одан мәдениеттің ұмытылуы өріс алады. Қалай деген сұраққа мынандай мысалмен жауап берсем. "Қыз қуу" ұлттық ойыны халқымыздың мәдениетіне жатады және оның дәстүрін оның аты айқындап тұр. Ал енді қазақшаны ұмыта бастаған адам бұл атауға ерекше мән бермегендіктен (мағынасын түсінбегеннен) ол туралы ойланбайтын да болады. Мәдениеттің жоғалуы ұлтымыздың бұзылуына алып келеді, себебі тіл мен мәдениет адамды арнайы бір этносқа қатысты екенін айқындаушы факторлар болып табылады.
Әрине, көп тіл білген, және әлемдік ғылым, мәдениет тілін де білген нұр үстінен нұр, бірақ жастайынан бұндайды оқушыға үйрету жоғарыдағыдай поблемаларға алып келуі мүмкін.

1
2
1047

Ұлттық Біріңғай Тестілеу

Жыл сайын мыңдаған түлектер мектеп қабырғасын тастап болашақ
мамандықтарын игеруге жоғарғы оқу орындарына білім мен ілім қуып
барады. Бірақ бұл барлық мектеп бітірушілердің қолынан келе бермейді
себебі оларды іріктеруге салатын ұлттық біріңғай тестілеуден (ҰБТ) өтулері
тиіс. ҰБТ емтиханы міндетті 4 пәнен және сынақтан өтушінің профильдік
пәні бойынша өтеді. Емтихан 125 сұрақтан тұрады және оның 100-і
аттестатқа таза жинақ ретінде есептеледі. Ал қалған 25-і оқушының тілдік
тобына сәйкес аттестат бағасы үшін қолданылады. Яғни қазақ тобында
оқитындарға бұл орыс тілі болса сәйкесінше орыс топтарына қазақ тілі
болады. Қазіргі таңда ҰБТ-ға байланысты пікірталстар орын алуда себебі
білім министрлігі тестілеудің жаңа жобасын ұйымдастыруда. Сонда да бұл
оқушының бұл туралы толғануы керек емес екендігін білдіреді. Өйткені не
болса да оның міндеті 11 жыл бойын жинаған білімін қайталап шығу.
Жаңа оқу жылы басталысымен 11 сынып оқушылары ҰБТ-ға
дайындықтарын бастайды. Шыны керек, дайындықтың алды көшіруге
арналған материал іздеумен басталады. Өмірінде маңызды емес
емтихадардан өтіп, кейбірінде мұғалімнің көмегімен өткен емтихандардың
қасында ҰБТ жете алмас белестей көрінері анық. Әрине, жүзден жүйрік,
қатарының алды болған оқушыларды ұмытпау керек. Олар әрқашан да
қиындыққа дайын келеді. Оқушылар емтихандарға дайындық кезінде
алғашқыда әдістемелік тестілеулерден жоғары нәтиже көрсете алмаса да
жасаған қателіктеріне қарап білімін шыңдатып отырады. Өмірінде көрмеген
сұрақтары болған жағдайлар да аз емес. Уақыт өте келе оқушылар жоғары
нәтиже көрсете бастағанда оларға қиындық туғызатын тақырыптармен
жұмыстарын қолға алады. Әрине, бұл оқушының шыдамы мен
еңбекқорлығына тікелей қатісті.
Тестілеуге дайындалуға әркімнің өз ыңғайы болады. Кейбіреулер жай
ғана тест сұрақтарын жаттаумен болса ал біреулері әр оқыған мәліметті
жазумен болып уақыт жетіспеушілігі пайда болады. Ондай адамдарды жеке
топ ретінд алсақ та болады. Себебі, олар кезінде мүмкіндік барда кітап бетін
ашпағандар мен мектеп програмаларына немқұрайлы қарағандардан тұрады.
Соңғы жыл келгенде болашағын ойлап кезінде неге білім алуды дұрыстап
қолға алмадым деп мың толғанатындар да осылар. Ал өзгелері қосымша
дәріс алып дайындалғанды жөн көреді. Оқушылардың бұл тобы мектеп
мұғалімінің дәрістерін түсінбегеннен немесе қабілете озат оқушыларға
қарағанда төмен болғандықтан мұндай қызметтерге жүгінуге мәжбүр болады.
Ата-анасына ерекше сенім артқандар да қосымша дәрістерге ермек қылып
баратындығын да айта кеткен жөн. Өзіне деген сенімі барлар өздік
жұмыстарымен айналысады. Себебі олар мектеп программасын жетік
меңгерген қатарының алғырлары болады. Оларға қосымша сабақтың қажет
жоқ өйткені олардың арасында мұғалімнің қатесін тауып дұрыстап
тұратындар да болады. Бұл оқушылар жаңа тақырыпты меңгеріп оған
қатысты жаттығулармен жұмыс жасағанды жөн көреді. Жоғарыда аталып
кеткендердің ең тиімдісі ол соңғы тіркелген әдіс болып табылады. Мен
химия пәнінен ҰБТ-ға дайындықтың ең ыңғайлы түрі деп осыны санаймын.
Бұлай ойлауымның да бірнеше себептері бар.
Менің жинаған тәжірибеме сай, оқушыларға жоспар бойынша сабақтар
өтіліп оған қатысты есеп материалдары берілген жөн. Сол арқылы, оқушы
жинаған білімін жаттығу жасау арқылы шыңдап отырады. Егер есеп өте қиын
болса оқушы мұғалімнің көмегіне жүгіне алады. Аптасына бір рет
әдістемелік жұмысымен айналысудың пайдасы мол. Себебі ол оқушыға осал
тұстарын көрсетумен қатар мұғалімнің оған қарап дағдылануына септігін
тигізеді. Қателіктермен жұмыс жасай келе оқушы емтихан талаптарына сай
тақырыптарды толықтай меңгереді және де бұл әдіс оқушыға жай ғана есеп
шығару емес келешекте сыни сараптама жасауды үйретеді. Өйткені оқушы
қатемен жұмыс жасау арқылы ненің дұрыс не бұрыс екенін анықтудың
жолдарын үйрене алады.
Қорыта келе, оқушылардың өзіндік жұмысында өте көп жаттығу мен
қатемен жұмыс жасау әдісі өте тиімді екеніне көз жеткізуге болады.
 
1
0
722

Кәсіпкерлерге сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңның негіздері түсіндірілді

А.ж. 3 тамызында  Целиноград ауданының Акмол ауылында «Нұр Отан» партиясының ғимаратында «Адал жол – Честный путь сыбайлас жемқорлыққа қарсы марафонының аясында  «Сыбайлас жемқорлықты бірге женейік» тақырыбындағы дөңгелек үстел өткізілді.

Іс-шараның мақсаты: қазақстандықтарда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениеттің қалыптастыру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлық үлгісін насихаттау мемлекеттік саясаттың жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, ұсыныстарын әзірлеу, жоғары моральдық - этикалық нормалар мен құндылықтарды ілгерілету қағидаттарын адал бәсекелестік және Отанға адал қызмет ету ықпалын өсіру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру процесіне тарту және жемқорлыққа қарсы мәдениетін қалыптастыру.

Дөңгелек үстелге Целиноград ауданының кәсіпкерлік жане өнеркәсіп бөлімінің басшысы және мамандары, «Нұр Отан» партиясның  Целиноград аудандық филиалының сектор және санақ меңгерушісі, ішкі саясат бөлімінің маманы және ауданның барлық ауыл аумақтарынан келген кәсіпкерлер қатысты.

Әңгімелесу айшықты сұхбатқа айналды, қатысушылар өткізіліп отырған, кәсіпкерлер арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет пен «мүлдем төзбеушілік» қағидатын қалыптастыруға бағытталған  іс-шаралардың маңыздылығын атап өтті.

Іс-шараға 31 адам қатысты.

0
0
366

Жемқорлыққа қарсы дүниетанымды қалыптастыруға бағытталған шаралар. «Адал жол-Таза болашақ» Мәншүк ауылдық округі

Мәншүк ауылдық округінің әкімі А.Омарова басшылығымен сыбайлас жемқорлыққа қарсы 1-тамыз Адал жол- Таза болашақ марафоны велосипед жарысы өтті. «Таза болашақ Қазақстан біздің қолымызда» Ауыл ақсақалдары мен жастары арасында.

Келесі іс-шара Мәншүк ауылдық стадионында өтті. Аудандық спорт бөлімінен, Қуандыков Н.Т-ың басшылығы және Мәдениет үйі бөлімінің басшысы А.Суюнжанова. Осы кісілердің басшылығымен үлкендерімізбен жас ұрпақтарымыз екі топқа бөлініп волейбол ойнады. Бұл ойында үлкендер тобы жеңіске ие болды. Спорт бөлімінің басшысы Н.Қуандықов. Қоғамдық ұйымының төрағасы  Рысбеков Т.Р ұлына мадақтама қағазы мен кубок ұсынды.

Мәншүк ауылының аймағында жас ұрпақтарымызбен ақсақалдарымыз орталық аумақпен балалар алаңына сенбілік жұмыстарын жүргізді.

0
0
452

Қабанбай батыр ауылдық округінде «Коррупцияға жол жоқ» атты дөңгелек үстел өтті

 

2 тамыз күні Қабанбай батыр ауылында «Коррупцияға жол жоқ» атты дөңгелек үстел өтті.

Аталған іс-шара сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған  «Адал жол – Честный путь» марафонының аудандық жоспарын жүзеген асыру мақсатында өткізілді.

Дөңгелек үстел барысында сыбайлас жемқорлықпен күресуге және оның алдын алуға бағытталған іс-шараларға пәрменді түрде қатысу, құқық қорғау органдарының жемқорлық әрекеттерге тосқауыл қоюға бағытталған іс-әрекеттеріне қолдау көрсету,  атқарушы билік тармақтары мен үкіметтік емес ұйымдардың өзара байланысын нығайта отырып, жемқорлықпен күресті одан әрі жандандыру,  жастардың бойында жемқорлық әрекеттерге деген төзімсіздік қасиеттерді қалыптастыру жөніндегі шешімдер қабылданды.  
Іс-шараның соңында сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыптағы слайдтар көрсетілді.

Іс-шараға 26 адам қатысты.

0
0
686

Целиноград ауданының жастары арасында футболдан жарыс өтті

 

Ағымдағы жылдың 1 тамызында «Жас отан» жастар қанатының қолдауымен «Адал жол – Честный путь» марафоны  шенберінде Новоишимка, Семеновка, Мортық, Родина ауылдарының жастары арасында футболдан жарыс өтті. Жарыс Новоишимка ауылының футбол алаңында өткізілді.

Турнирді  ауыл әкімі салауатты өмір салты, оның жастар өміріндегі маңызы туралы сөзімен ашып берді. Демеушілерге алғысын білдірді.

1-ші орынға Новоишимка командасы,  2-ші орынға Семеновка, 3-ші орынға Мортық командасы ие болды.

Жеңімпаздарға «Ауыл әкімінің кубогі», барлық команда мүшелеріне медальдар, сондай-ақ «Үздік гол», «Үздік голкипер» номинациялары бойынша сыйлықтар табысталды.

Шараға  40 адам қатысты.

0
0
465

Воздвиженка ауылдық округінде спорттық турнир өтті

А.ж. 31 шілдеде жастарды бұқаралық спортпен айналысуға тарту мақсатында Целиноград ауданының Воздвиженка ауыл округінде дәстүрлі «Адал жол – Честный путь»  марафонын өткізу аясында 8-14 жас аралығындағы жастар арасында үстел теннисінен турнир өтті.

Іс-шара жоғарғы деңгейде өтті.Барлық командалар грамоталармен және сыйлықтармен марапатталды.Бір де бір қатысушы назардан тыс қалған жоқ. Балалар мен көрермендерге өте қызықты болды. Іс-шара соңында турнирдің барлық қатысушылары мен «Ақтық» ЖШС жас қызметкерлерімен бірге  шеруге қатысты.

Ұйымдастырушылар Жиганшин М. Н. және Арынғазина Г. К. - барлық қатысушылар мен көрермендерге алғыс айтып, табыс, жетістіктерге жетуде адал бәсекелестік принциптерін ілгерілету қағидаттарын және Отанынмыздын игілігі үшін адал қызмет етуімізді тіледі.

Барлығы 41 адам қатысты.

 
0
0
477

Целиноград ауданында «Сыбайлас жемқорлыққа жол жоқ» тақырыбында дөңгелек үстел өтті

А.ж. 29 шілдесінде  Целиноград ауданының Ақмол ауылдық округі әкімі аппаратының ғимаратында «Адал жол – Честный путь сыбайлас жемқорлыққа қарсы марафонының аясында "Сыбайлас жемқорлыққа жол жоқ" тақырыбындағы дөңгелек үстел өткізілді.

Дөңгелек үстелге Ақмол ауылдық округінің әкімі Дүйсекеев Ж. Т.,  ішкі саясат бөлімінің бас маманы Дюсебекова А. О., сондай-ақ,  ішкі саясат бөлімінің және Ақмол селолық округ әкімі аппаратының мамандары, тілдерді дамыту орталығы және басқа да ұйымдардың қызметкерлері қатысты.

Өз сөзінде ауылдық округ әкімі Дүйсекеев Ж. Т. қазақстандықтардың арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру әрбір мемлекеттік қызметшінің парызы екендігін атап өтті. Сондай-ақ, ішкі саясат бөлімінің бас маманы Дюсебекова А. О. қатысушыларға жоғары кәсіби және тиімді басқару құрылымын құру ісінде, мемлекеттік қызметшілердің  мінез-құлқын жасау жаңа стандарттарын түсіндірді.

Дөңгелек үстел өткізу барысында мемлекетіміздегі сыбайлас жемқорлық қылмыстары мен құқық бұзушылықтардың негізгі себептері туралы түсініктеме берілді. Сондай-ақ, дөңгелек үстелге қатысушыларға сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресу және алдын алу, жолын кесу жөніндегі бағыттар берілді.

Бұдан әрі жемқорлыққа қарсы іс-қимыл тақырыбында слайдтар мен бейнероликтер көрсетілді.

Іс-шараға 26 адам қатысты.

0
0
760

Әйелге шалынан артық бақыт жоқ...

Ауылда жүргенде осы әңгімені дастархан басында жиі еститін едім. Қаланың қым-қуыт тіршілігінен мұндай «моральдық» әңгімелер әдірем қалды. Адамның психологиялық тұрғыдан ауыруы, сол себептен. Оған материалдық тауар еш көмектеспейді. Осыны барлық жерде айтқым келеді? Біреулер сөз арасында да айтып өтеді. Бірақ, құлаққа жеткенімен, жүрекке жетпей жатады.

Былтыр болу керек, қателеспесем. Бір бейбақ хабарласты, «Әйел бақытына». Енді күйеуін, жер қылды, жер. Айтпаған сөзі жоқ. Егер даусынан ағайындары біліп қойса, бетіне түкіретін еді...Ол ол ма, жасаған жақсылығына қалай қиянат жасап жүргенін жайып салды. Масқара енді. Сондағы айыбы, жолдасының аузы құрғамайды екен. Екі күннің бірінде, сайтын суды ұрттайтын көрінеді. Ал, жарайды, солай-ақ болды. Бірақ, ол үшін жер жебіне жеткізудің реті жоқ ғой. Кейде, ақылы қысқа жан иелері осыны ұмытып жатады. «Әйел бақыты» осындай тақырыпты көтеріп ғана қоймай, ер адамның қоғамдағы орны мен мәртебесіне жан-жақты тоқталғаны жөн-ау. Әйтпесе, басымдық «әйелдерде» кетіп барады.  Айтайын деген, сол. Ләйлә ханым, қайдасыз? Сізге айтам...

0
0
505

Екі ұдай «жеңіс»

Осы тілде жазып отырған, мен Селтикті емес, Астананы күттім. Астананың жеңіс парадын. Елорда командасының алдағы жарқын болашағын күттім. Түнімен, теледидар алдында телміріп күткенім... бәрі-бәрі босқа кетті... Бірақ, әрине, Тағдыр Астанаға осындай ғана «жеңіс» сыйлаған екен.

... 45 ші минут әлі есімде. Ай, осы жерден біздікілерге қиын болады-ау деген жаман ой өзінің жемісін берді. Солай болды. «Селтиктік» Гриффитс айып добын сәтті орындап, қақбаға қағытып кеп жіберді. 1 ші гол кетті, бізге. Амал жоқ, қабылдадық.

... Ішіміз қыжылдап, енді не болар екен?, деп  «беймазданып» отырғанда біздің жігіт, тура, 17 минут өткен соң, есепті теңестірді. Біреулер мұны, ойда жоқ, сәттілік деп бағалап жатты. Мен оған келіспес едім. Себебі, ақырын қарап отырсақ, біздің Агим, қақпадан алыстаған Гордонның аяқ алысын, сразу қарап, есепті теңестіріп кеп жіберді. Ух (у) , деп біз іштей демалдық. Сонымен, 1:1 болды. Әрі қарайғысы... Өздеріңіз білесіздер... no comment...Жоқ, айта салайын. Одан кейін де, араны суытпай, тағы бір голды бізге тоғытты. Сонымен, 2:1. Астана Чемпиондар лигасымен қош айтысты. Ұлттық арнаға рахмет, осылайша жақсы бір ойынды көріп тастадық. Жеңіс ғана емес, жеңілістің өзі, кейде адамға күш береді.

 
1
0
612