Мазмұнға өту

Жаңа

Қоянды ауылдық округінде «Адалдық — Отансүйгіштіктің негізі» ұранымен жеңіл атлетикадан марафон өтті

А.ж. 6 тамызда Қоянды ауылдық округінде «Адал жол - Честный путь» жемқорлыққа қарсы марафоны  аясында «Жемқорлықпен күресу - басты міндетіміз» тақырыбындағы сенбілік өткізілді, оған орта мектептердің мұғалімдері, мемлекеттік қызметшілер және жекеменшік  кәсіпорындардың қызметкерлері, сондай-ақ,   ауыл тұрғындары қатысты.

Іс-шараның соңында  «Адал жол - Отан сүйгіштіктің негізі» атты   спорттық шеру өтті.

Іс-шараның басты мақсаты азаматтардың, азаматтық қоғам институттарының, ұйымдардың  жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселесіне назарын тарту, азаматтық қоғам институттарының қатысуымен сыбайлас жемқорлық фактілерін қалыптастыруға ықпал ету тетіктерін анықтау, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қоғамдық көзқарасты және сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілікті,сыбайлас жемқорлық қылмыстары үшін жауапкершілік қалыптастыру.

Ауылдық округінің әкімі Ержанов О. К. өзінің сөзінде: «Азаматтық құқықтарының ең біріншісі - қорқыныштан еркіндік» Сыбайлас жемқорлықтан қорқпай, оны жеңу керек. Бірге бәрің жеңеміз деп атап өтті.

Іс-шараға 37 адам қатысты.

 
0
0
398

В Кояндинском сельском округе прошел марафон по легкой атлетике под девизом «Адалдық — Отансүйгіштіктің негізі»

6 августа  в Кояндинском сельском округе Целиноградского района в рамках антикоррупционого марафона «Адал жол - Честный путь» прошел  субботник под девизам  «Жемқорлықпен күресу - басты міндетіміз», в котором приняли участие работники средних школ, государственные служащие, представители частных предприятий, а так же неравнодушные жители села.

Завершением мероприятия стал спортивный забег среди молодежи села «Адал жол - Отан сүйгіштіктің негізі».

Главной задачей мероприятия является привлечение внимания граждан, институтов гражданского общества, организаций к проблеме противодействия коррупции; содействие формированию механизмов выявления коррупционных фактов с участием институтов гражданского общества, формирование антикоррупционного общественного мнения и нетерпимости к коррупционному поведению, ответственности за коррупционные преступления.

Аким сельского округа Ержанов О.К. в своем приветственном слове отметил что:  "Первое из гражданских прав - это свобода от страха". Не надо бояться коррупции, её надо побеждать. Вместе, всем миром. Как принято у нас в народе.

В мероприятии приняли участие 37 человек.

0
0
233

Мақтаралдың көркі арта түспек

Жері жазық, жазиралы ерекше табиғатқа ие, Қазақстанда халқы ең тығыз орналасқан аудандардың бірі Мақтарал ауданы екені мәлім. Ақ алтынымен мақтаның аралы атанған өлке бүгінде қауын-қарбызымен де бүкіл әлемге танылуда. Оған дәлел, ауданымыз бүкіл қазақ даласын қамтамасыз етумен қатар, соңғы 2 айда 200 000 тоннадан аса қауын-қарбызды Ресей мен Еуропаға экспорттап үлгерді.



Тоқтаусыз дамып жатқан өлкеге Оңтүстік Қазақстан облысы мәслихатының депутаты Нұралы Әбішев келген болатын. Ауданның даму қарқынын өз көзімен көрген депутат аудан әкімі Жамантай Бейсенбаевпен кездесіп, бірнеше мәселелерді талқылап үлгерді. Соның ішінде Мақтарал ауданына кіреберіс қақпаның құрылысы жайлы сөз болды.

Жобаның сызбаларын талқылау барысында депутат өз ұсыныстары мен ойларын айтып, құрылыс жұмыстарының тез арада басталуына қолдау білдіретінін атап өтті.


 

(с) Мақтарал ауданы әкімінің баспасөз қызметі

1
0
4997

Кәрім Мәсімов Ерлан Сағадиев туралы: Балмұздақ сатушы еді, енді министр болды

Естеріңізде болса, 6 тамыз күні ҚР Премьер-Министрі Кәрім Мәсімов жұмыс сапары барысында Павлодар облысының жастарымен кездесу өткізді. Кездесу Павлодар облысы Жастар бастамаларын дамыту орталығында  ұйымдастырылды. Мәсімов Кәрім Қажымұқанұлын және үкімет басшылығындағы қонақтарды Орталық директоры Садықова Айгүл Абылайханқызы қонақжайлық танытып қарсы алса, директор орынбасары Жүсіпбаев Саят Бейбітұлы Жастар орталығының бөлімдерімен танысдырды.

Кездесу аясында көтерілген негізгі мәселелер «Дипломмен ауылға!» бағдарламасын жүзеге асыруда жаңа бағытты енгізу, «Start-Up» арқылы жастар кәсіпкерлігін дамыту және өз бетінше шетелдік ЖОО-ларда оқып жүрген жастарды жұмысқа орналастыру үшін өңірлердің тартымдылығы Картасының әлеуеті болды.

Үкімет басшысының кездесуі «сұрақ-жауап» түрінде өтті. Сонымен бірге, сөз сөйлегендер өздерінің жобалары және қоғамдық істері туралы әңгіңмеледі.

Кәрім Мәсімов C. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің студенттері стартап ауқымында қымыздан балмұздақтың бірегей рецептісін жасағанын естігенде: «Қымыздан балмұздақ?», - деп қайталап сұрады да: «Мұндай да бар ма? Дәмін татып көру керек екен»., - деді. Бұл жоба жайында Премьер-Министрге оның  авторларының бірі Нұрғиза Калимова айтып берді.

К.Мәсімов жиналғандарға қарата айтқан сөзінде ҚР Білім және ғылым министрі Ерлан Сағадиев те кезінде стартапшы болып еңбек жолын бастағанын, балмұздақ сатқанын айтты. Одан кейін міне министр болып отыр. «Сіздер де осылай істей аласыздар»...», - деп атап өтті Премьер-Министр.

Премьер-Министр жұмыспен қамту мәселелерін шешу жастар саясатын жүзеге асырудың бір бөлігі ретінде өзекті екенін, сондықтан кездесу барысында айтылған барлық ұсыныстар тиісті мемлекеттік органдарда қаралатынын атап өтті.

Павлодар облысындағы экономикалық белсенді жастардың жалпы саны 93 мың адамды құрайды. Аймақта 12 жастар ресурстық орталығы жұмыс істейді. Орталықта еңбекке орналастыру, жастар кәсіпкерлігін дамыту, жас отбасылар үшін тұрғын үй алу және т.б. жастар үшін маңызды мәселелер бойынша кеңес беріледі.

Биыл жұмыспен қамту ұйымдарының ықпал етуімен облыста 1 628 жас жұмыспен қамтылды, оның ішінде 385 адам әлеуметтік жұмыс орындарына орналастырылды. «Жасыл ел» жобасы бойынша жастар еңбек жасақтарының 13 бағытымен 2 500 адам жұмысқа орналастырылды. Студенттер жасағынан 200 адам «Нұрлы Жол» бағдарламасының жүзеге асырылуына қатысады. «Дипломмен ауылға!» бағдарламасы бойынша 131 адам көтерме ақы алды.

Сонымен қатар жастарға қызмет көрсету орталығының базасында кәсіпкерлер палатасымен бірлесіп «Бизнес цех» жобасы іске қосылды, ал С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің базасында аймақтық Start-Up академиясы ашылды.

Жалпы, елімізде жас мамандардың жұмысқа орналасуына «Жастар іс-тәжірибесі», «Жұмыспен қамту-2020», «Дипломмен ауылға», «Жасыл ел» бағдарламалары арқылы қолдау көрсетілуде.

Суреттер pm.kz сайтынан және ҚР Премьер-Министрі Кәрім Мәсімовтің әлеуметтік желісінен алынды.

Негізгі ақпарат: http://www.inform.kz/kaz/article/2934082 және ҚР Премьер-Министрідің жеке блогынан алынды.

 
2
4
1285

Тіл емес, ар тазалығы маңызды!

Кейде, артық етем деп "тыртық" етіп жатамыз. Сөз бен тіл мәдениеті деп арға тиесілі "огородқа" түсіп кеткенімізді білмей қаламыз. Кешелі бері солай болып жатыр. Спортшымыз моңғол қызын тілдеп, бізде бәрі "жалдамалылар" деп намысқа тисе, Елдосымыз алтын ала алмады дегенді алға тартты. Айыптауға келмейтін, тағдыр ісі екенін олар білмейді-ау. Тілге келейік, тіл үшін тілім_тілімім шығып жүргендей сыңай танытатын "әсіре" "тазалықшылар" бар. Жазғанда, Мұқтар ағаның өзін шаң қаптыратындай етеді. Сынға, тілге келгенде, енді "шебер"! Тікелей эфир, эмоциямен-әсермен xабар таратудың қаншалықты ауыр екенін олар білмейді-ау. Айтпақшы, мен болашақ журналист, жазбагер ретінде айтып отырмын. Өз ойым, өз пікірім. Сын, міннің де өз орны, реті болады. Сондықтан, дұрыстап олимпиада көрейік. Қазақстаны бар ма, xабары бар ма?!(((

1
0
722

Тәуелсіздік жылдарында Қазақстанда қатерлі ісік ауруларынан болатын өлім-жітім 33%-ға төмендеді

Тәуелсіздік жылдарында Қазақстанда қатерлі ісік ауруларынан болатын өлім-жітім 33%-ға төмендеді (1991 жылғы 100 мың тұрғынға шаққандағы 137,4 көрсеткішінен 2015 жылы 92-ге дейін).

Бүгінгі таңда медицина саласындағы қатерлі ісік ауруын емдеу, диагностикалау мен оның профилактикасының заманауи тәсілдері пациенттің толыққанды, әсіресе, аурудың ерте кезеңінде  жазылып кетуін қамтамасыз етіп отыр. Қатерлі ісік ауруын алдын алу мен ерте диагностикалаудың тиімді тәсілі – ең алдымен халықты профлактикалық медициналық тексеруден өткізу болып табылады.

Қазіргі таңда кезең-кезеңімен скринингтік бағдарламалар жатыр мойны, сүт бездері обырын, колоректальді обырды, асқазан мен өңеш, бауыр, қуықалды без обырларын анықтау бойынша жүргізіледі.

Осы уақытқа дейін медициналық кадрлардың біліктілігін арттыру мен оларды дайындауға зор көңіл бөлініп келді. Қазақ онкология және радиология ғылыми-зерттеу институты (әрі қарай - ҚазОРҒЗИ) жалпы практика дәрігерлері, учаскелік терапевтер мен педиатрлар үшін онкологиялық қырағылықты күшейту мен қатерлі обыр ауруларын ерте диагностикалау бойынша семинарлар өткізіп келеді. «Онкология», оның ішінде балалар онкологиясы, «сәулелік диагностика», «сәулелік терапия» мамандықтары бойынша резидентурада дайындау жүзеге асырылуда.

2011-2015 жж. «Саламатты Қазақстан» Мемлекеттік бағдарламасымен біріктірілген ҚР-дағы онкологиялық көмекті дамытудың 2012-2016 жылдарға арналған бағдарламасын жүзеге асыру аясында балалар онкологиясы мен гемотологиясы, клиникалық морфология мен онкоцитология, жоғары технологиялық сәулелік терапия, ядролық медицина, радиохирургия мен брахитерапия мамандары халықаралық үздік тәжірибені меңгеру мақсатында шетелге оқуға жіберілген болатын. Бұл Ресей, Латвия, Беларусь, Германия, Франция, Түркия, Чехия, Үндістан, Моңғолия, Хорватия, Словакия және т.б. сияқты елдер. Бірнеше рет шетелдік мамандар Қазақстанға да келген болатын.

Жоғарыда аталған бағдарламаның аясында аймақтардағы сырқаттанған адамдарға көмек көрсететін онкологиялық диспансерлер мен денсаулық сақтау ұйымдары заманауи құрылғылармен жабдықталған (компьютерлік және магнитті-резонанстық томографтар, сандық маммографтар мен рентген аппараттары). Астана, Алматы, Ақтөбе, Семей қалаларында радиациялық онкология жоғары технологиялық орталықтарын жабдықтау үшін заманауи радиологиялық құрылғылар сатып алынды (сызықтық үдеткіштер, компьютерлік томографтар). Бұл сәулелік терапияны заманауи деңгейде өткізуге мүмкіндік берді.

Заманауи технологияларды енгізу жалғасып келеді. Өкпе, асқазан, өңеш пен колоректальді обырмен сырқаттанған пациенттерге жоғары мамандандырылған төменгі инвазивті эндоскопиялық хирургиялық көмек көрсетіледі.

Жыл сайын стационарлық және амбулаторлық деңгейде дәрілермен қамтамасыз ету шығындарын өтеу онкологиялық аурулармен сырқаттанған адамдарды мамандандырылған емдеумен қамсыздандыру деңгейін ұлғайтуға мүмкіндік берді.

Стационарды алмастыру технологияларды дамыту жоспарлы түрде жүзеге асырылып келеді.

 
0
0
496

Иә, солай! Прошу любить и жаловать мой «талант» от бога

Прочитав сегодня пост @Brassilova об источниках дохода, я задумалась (Спасибо, Акжунис!). Около 5 лет занимаюсь письменными переводами в языковых парах английского, русского и казахского языков, так почему бы, собственно, не вывести это дело на новый уровень? Давно хотела опубликовать объявление о своем "переводческом таланте", но все никак руки не доходили. Вспомнив притчу о необходимости принимать решения за время жизни одного мыльного пузыря, решила не откладывать свой порыв в долгий ящик. Минута, и вот, мое объявление в топе страницы.

Ознакомившись с парочкой предложений услуг по переводу, я закрыла сайт, даже как-то не рассчитывая на успех моей публикации. Какого же было мое удивление, когда всего несколько часов спустя позвонил человек с первым заказом. Но это был необычный заказ. Я такого никогда не выполняла! Сердце учащенно забилось, в голове в панике забегали все тараканы, судорожно решая, что же делать - принять или вежливо отказаться? А как же дополнительные источники дохода? А как же минута, потраченная на набор объявления? А как же мыльный пузырь, который пожертвовал своей жизнью ради меня? Ну неееет, так нельзя. "Challenge Accepted!" подумала я и согласилась. Меня попросили перевести песню казахстанской исполнительницы Маржан Арапбаевой "Қазақ елі осындай!" о__О

Так как с отечественной эстрадой я почти не знакома, пришлось "собирать досье" на источник моего дохода. Прослушала песню, скачала слова и понеслось. Точнее ничего никуда не понеслось, а застряло все на пустой странице. Пыхтела часа 2, прикидывала варианты, искала синонимы и следила за рифмой. В итоге родилось НЕЧТО смешное и нелепое. В общем, долой слова, даешь песню! Итак, представляю вашему вниманию первую русскоязычную версию песни "Қазақ елі осындай!" (автора, к сожалению, не знаю) в переводе Меруерт Аккановой! :D

Қарашы қазақ еліме,

Қарашы қазақ жеріме,

Кең өлке - Сарыарқасы,

Береке, дән алқасы.

Мереке, ән алқасы.

 

Подивись, какой народ,

Подивись, какой простор,

Широка Сарыарка,

Изобилия страна,

Песен, праздников полна.

Арайлы, алтын таңдары,

Жайдары жарқын жандары.

Асқарлы арманы бар,

Аспанды таулары бар,

Бақшалы баулары бар.

Здесь рассветы золоты,

Все приветливы, светлы,

О высоком здесь мечтают,

Горы небо подпирают,

И сады здесь расцветают.

 

Қайырмасы:

Иә, солай! Иә, солай!

Қазақ жері осындай!

Иә, солай! Иә, солай!

Қазақ елі осындай!

 

Припев:

Я горжусь! Я горжусь,

Какова наша земля!

Я горжусь! Я горжусь,

Какова наша страна!

 

Алатау, Алтай арасы,

Еділ мен Ертіс саласы,

Үстірт пен терістігі,

Көрінбес кемістігі.

Қиырсыз кеңістігі.

 

Средь Алатау и Алтая,

Иртыш, Волга протекают,

Восток, Запад, Север, Юг,

Все прекрасно здесь вокруг,

Бесконечный земли круг.

 

Даламдай дархан пейілді,

Анамдай әр таң мейірлі,

Біртұтас халқымыз бар,

Мызғымас қалпымыз бар.

Әлемге даңқымыз бар!

 

Широки, как степь, сердца,

Каждый день полон тепла,

Мы дружны, и мы едины,

Мы крепки и нерушимы,

Славой блещем во всем мире!

 

Көгінде күлген ай, күні

Шалқыған шалқар тау-қыры

Сарқылмас кеніміз бар,

Айтулы көліміз бар,

Айбынды еліміз бар!

 

С нами солнце и луна,

И бескрайняя земля,

Не иссякнут никогда

Воды, земли и руда,

Доблестная мы страна!

 

Хороших выходных!

17
8
4400

«Мәңгілік ел»

"Мәңгілік ел" киелі ұғым!

Мұнда, өзін Көкбөріден таратын

халқымыздың кемі

2 мың жылдық арманы жатыр!

 

...Теңізшілерде «Кемені қалай атасаң, солай жүзеді» деген қанатты сөз бар.

Алғаш ежелгі Римдік ақын Тибулл (шамамен б.з.д. 50 — 19 ж.ж.) «Мәңгі қалаға» теңеген  Рим, шынында мәңгілік болып шықты.

Аңызға сенсек, солтүстіктен оңтүстікке қарай созылып Жерорта теңізге сұғына еніп жатқан Апеннин түбегінде орналасқан  Альба-Лонга шәрінің патшасы Нумитор Сильвийді інісі Амулий биліктен тайдырады. Амулий өз тағына қауіп төндіріп жүрмес үшін, барлық айла-амалды жасап бақты. Нумитордың ұлы аң аулап жүріп жоғалып кетті, ал қызы Рея Сильвияны Веста храмының қасиетті алауын сақтаушыға айналдырды. Мұндай міндет жүктелген қыздарға 30 жыл ерге шығуға тиым салынатын. Осы міндетті атқарып жүрген 4-і жылында храм орналасқан қасиетті тоғайға Марс құдай келіп, одан Рея Сильвия  Ромул мен Рем есімді егіз ұл табады.

Мұны естіп ашуға булыққан Амулий Рея Сильвияны қамап, екі ұлды Тибр өзеніне лақтыруға пәрмен берді. Бірақ, құдайдың құдіретімен көрер жарығы таусылмаған нәрестелер салынған кәрзеңкені өзен толқыны  жағаға шығарып тастайды. Оларды тауып алған қаншық қасқыр емізсе, тәрбиесімен әлдеқайдан ұшып келген тоқылдақ пен қызғыш құс айналысады.

Қасқырдың бауырында жатқан сәбилерге  бір күні патшаның бақташысы Фаустул кез болады. Жақында ғана сәбиі шетінеген бақташы Фаустул мен оның әйелі Акка Ларентия нәрестелерді асырап, ер жеткізді. Ремнің мінезі жеңілтектеу  болса, Ромул керісінше, бәрін ақылмен шешетін салмақты да сабырлы болып өседі.

Бәлиғат жасына жетіп, оңы мен солын таныған Ромул и Рем Альба-Лонгаға оралып, өздерінің туылу құпияларын біледі.

Аталарынан тақты тартып алған Амулийге қарсы соғыс ашып, осы соғыста ыстыққанды Рем тұтқынға түсіп қалады.  Ромул Амулийді өлтіріп, бауыры Ремді тұтқыннан босатып, атасы Нумиторды таққа қайта отырғызды

Көреген Нумитор немерелерін қоныс салуға өздері өскен Тибр жағасына қайта жіберді.Қала салып жатқан Ромулға өзінің ұшқалақ мінезімен кедергі бола берген Рем ақыры аңдаусызда өз бауырының қолынан қаза табады. Қайғыдан қан жұтқан Ромул өзі негізін қалаған қонысқа бауыры Ремнің атын береді. Аңызға сенсек, бұл  б.з.д. 753 жылдың сәуірінің 21 жұлдызында болған екен.

(Рим қаласының туған күні 21 сәуір б.з.д. 753 ж. болып есептеледі).

Өз тарихында табиғаттың түрлі жойқын апаттары мен соғыстардан қирап, халқы оба секілді індеттерден қаншама рет қырылса да, Рим еңсесін қайта түзей алды. Түзеп қана қоймай, бүгінгі күні Ішкі жалпы өнім көлемі жөнінен әлемде 9-ы орын (2013 ж.) алатын Италия секілді іргелі мемлекеттің астанасы ғана емес,  дүние жүзіндегі жалпы саны 1 миллиард 214 миллион адамды құрайтын католиктердің «Меккесі» болып табылады.

.... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... ....

   

Неге біз әңгімемізді Рим тарихынан бастадық?

Себебі, Римнің негізін қалаушы Ромулды қасқыр емізсе, біздің ата-бабамыз өзінің түп-тамырын  бөріден бастайды. Сонау ғұн, сақ, қаңлы, үйсін және түркі дәуірлерінен бастап-ақ біздің ата-бабамызды да «Мәңгі ел» құру идеясы мазалап келеді. Бүгінгі күні, сол халықтардың тікелей мұрагері саналатын қазақ халқының санасында ата-бабамыздың сол ізгі арманы қайта жаңғырып отыр.

Оны іске асыру мүмкін бе?

Меніңше, жоғарыда сөз болған Рим тарихын еске алсақ, әбден мүмкін.

Мәңгілік ел» идеясы баянды болу үшін не істеу керек?

Қажетті алғышарттардың барлығы бар...

Табиғат ресурстарына сеніп отыра бермей, жастарымыздың бойындағы құдай берген қабілетті орнымен пайдалануды үйренуіміз қажет!

...Осы орайда, ауыл қарияларынан естіген бір әңгіме еске түсіп отыр...

XIX-ғасырдың соңында Ресейлі отарлаушы әскер еліміздің оңтүстігін түгел жаулап болған соң, ішкі Ресейден орыс-украин шаруалары осылай қарай ағылғаны белгілі.

..Бұлар негізінен өз туған жеріндегі ауыр тұрмыс тауқыметінен қатты жүнжіген, ішкілікке салынған, кей жағдайда тіпті азғындаған жандар болатын.

...1890 жылдары  Сайрамсу бойындағы қазақтардан тарып алынған жерде келімсектер Егорьевка ( Көксәйек ауылы Төлеби ауданы, ОҚО) қыстағының іргесін қалады. «Бұл жерлер енді мәңгі біздікі» деген нық сеніммен олар шіркеу сала бастайды.  Шіркеудің құрылысы аяқталып, енді тек ауыр шойын қоңырауды орнату жұмысы ғана қалады. Бірақ, көтеру үшін байланған арқан қайта - қайта үзіліп, қоңырау құлай береді. Бірнеше күн еңбегі еш болған село тұрғындары бастары қатып, дал болады..

Шіркеу священнигі жұмысты тоқтатып, бірнеше күн жәрдем сұрап, өз құдайына құлшылық етеді. Құдайы «сыбырлады» ма, әлде басқа жағдай ма?! ...Бір күні әулие әкей құлшылығын доғарып, селодағы жұмысқа жарамды ер-азамат атаулыны жинап, «Өз келінімен төсектес болғандар арамыздан шығып кетпесе, тап қазір осы отырған жерімізде бәріміз құдайдың кәріне ұшырап, қырыламыз» дейді. Аздаған ауыр үнсіздіктен кейін, поп әлгі сөзін қаттырақ дауыспен қайталайды. Сол кезде, топтан бастары салбырап, арасында жасамысы бар, қарты бар бірнеше кісі бөлініп шығады. Ал, аталған күнәдан ада селолықтар көтерген қоңырау еш қиындықсыз өз орнын табады.

Арқан неліктен үзілді? Азғындардың кейінгі тағдыры қалай болғаны да бізге беймәлім.

Бір анығы, поп оларға Құнанбайдың Қодарға жасаған «тасборанын» (М.Әуезов) жаудырмаған! Бірақ, осы оқиғадан кейін келімсектер арасында кеңінен тараған, әлгі азғындық әдет саябырсыпты-мыс дейді жергілікті көнекөз қариялар. Шамасы, ақылды поп, қазақ халқының өздерін шеттерінен «бекзат» санайтын ұлттардың өздеріне үлгі тұтуға тұрарлық әдет-ғұрпы, салт-дәстүрімен танысып, қорытынды шығарса керек...

...Айтайын дегенім, егер бүгінгі күнгі билік басындағы кейбір  қолы мен ары таза емес азаматтар әлгі «күнәһар» келімсектер секілді өз орындарын тастап кетуге ерік-жігерлері жетсе, «Мәңгілік ел» идеясын іске асыруға болады.

Олай болмаған жағдайда «Әжептеуір ән еді, пұшық айтып қор қылдының» кері келіп, Ұлы идеяның құны қаншалықты боларын өздеріңіз шамаларсыздар?!

 

PS.Онсызда саны аз қазақ секілді халық үшін мұндағы ең қатерлі жол, өзіне кедергі болған Ремді өлтірген Ромулдың жолын қайталау...

 
0
0
1438

Внукам, Немерелеріме каз\рус «Аудио стих» «Аудио өлең»

Автор стихов\Өлең авторы – Айгүл Сағымбайқызы

Стихи озвучивала \ Өлеңді оқыған – Айгүл Сағымбайқызы

Автор музки\Әуен авторы – Мелодия души «Неизвестен» «Белгісіз»

Автор видеоматериала\Бейнематриал авторы – SkubLoves Media-Art «Природа»

Өңдеген –Бақытжан Бекмұхаммедұлы

Вконтакте – http://vk.com/public56982889

     

Как сахар, вся душа растает,

Когда увижу, внуков я.

Об этом каждый ведь, мечтает,

Ведь в этом суть, что есть семья.

 

Кровинушки, мои родные,

Ваш лепет сладкий, словно мед.

Нектар любви, сейчас и ныне,

Найду я в вас, для новых сил.

 

Ваш первый смех и первый шаг,

Счастливой делает меня.

Желаю всем, хоть друг, хоть враг,

Такого счастья, у себя.

 

Мүмкіп тұрған иісіңе,

Ешбір әтір, жете алмас.

Қалт-құлт еткен түріңе,

Қарай беріп, болдым мас.

 

Жаным, әнім, ұрпағым,

Тек бақытта, тілегім.

Алла берген, жалғасым,

Өздеріңде, жүрегім.

 

https://www.youtube.com/watch?v=WgIzTknSRok

1
1
557

Мәдени мұралар қолдау күтеді

Ағымдағы дамудың маңызды мәселелерінің бірі – Қазақстан экономикасына бағытталған тікелей шетелдік инвестициялар ағынын әртараптандыру. Оларды перспективалы салаларға, мысалы туризм саласына бағыттау керек. Дамыған елдерде туристік кластердің үлесіне ІЖӨ-нің 10 пайызына дейін тиесілі. Бізде 1 пайыздан да төмен. Бүкіл еліміз бойынша туризмді дамыту нүктелерін зерттеуіміз қажет, олар аз емес», деп атап көрсетті Елбасы Н.Ә.Назарбаев «Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту – Қазақстан дамуының басты бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауында.

Тарихты білмей, терең зерттемей болашақты болжау мүмкін емес. Бүгінгі күні дүние жүзінің көптеген елдері өздерінің әр дәуірде қол жеткізген мәдени жетістіктері арқылы өз халықтарының ұлттық санасын көтеріп қана қоймай, осындай ескерткіштерді қыруар қаражат табудың көзіне айналдырған. Әлемнің қай мемлекеті болмасын, елінің тарихы туралы сыр шертетін рухани және материалдық құндылықтарға келгенде, өзге шаруаны жинап қояды. Салт-дәстүр, тіл мен дін, мәдениет пен тарихты саралап алмай, дамыған ел атану мүмкін емес. Сондықтан, түрлі тарихи жағдайларға байланысты пайда болған, ұлтымыздың өткені туралы баяндайтын баға жетпес мұраларды сақтап, ұрпаққа қалдыру үшін зор қамқорлық қажет екені дау туғызбаса керек!? Мысалы, Оңтүстік Қазақстан облысындағы Төлеби ауданы табиғатының ерекшелігімен, жер сұлулығымен, флорасы мен фаунасының алуандығымен көз тартып, келушілерді өңірдің табиғи алаптарымен таныстыратын экологиялық туризм мен тарихи-археологиялық және мәдени мұраны танытуға бағытталған мәдени-танымдық туризмді дамытуға сұранып-ақ тұр. Жылына мыңдаған адам келіп-кетіп те жатады. Мұнда, әсіресе, жаз айларында табиғатты тамашалауға келетін адамдар өте көп. Олардың арасында шетелдік туристер де аз кездеспейді. Басқа жағын айтпай, тек Ақсу мен Бадам өзендерінің аралығындағы айналасы қозы көш жерде, бүкіл адамзат тарихын қамтитын, көптеген тарихи-археологиялық ескерткіштер өз зерттеушілерін күтіп жатыр. Келешекте бұл аймақтарда көне ескерткіштердің орнын көптеп ашып, оларды ашық аспан астындағы мұражайға, туризмдік нысанға айналдыру бүгінгі күннің басты қажеттілігі десек, артық айтқандық емес. Бұл, бір жағынан, Президент Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан-2030» стратегиясында көрсетілген басымдықтардың бірі – туризм саласын осы өңірде дамытып, елімізге келетін туристердің санын арттырып қана қоймай, өз кезегінде сол аймақтарда тұратын елдің әлеуметтік ахуалының жақсаруына да өз септігін тигізер еді. Мәселен, Сайрамсу өзенінің оң саласы Сілбілі өзенінің бастауындағы жартастағы сына (руникалық) жазулар, Ақсу өзенінің сол жағалауында орналасқан “Қостөбе” обасы (б.д.д. 1 мыңжылдық), Төңкеріс ауылындағы Базарбайтөбе елді мекені (VІ-Х ғғ.), Қаратөбе ауылының орталығында орналасқан Қаратөбе қалашығы (VІ-Х ғғ.), Қызылбілек-1,2 обалар тобы ( І б.д.д.мың ж.), Кіндіктөбе елді мекені-1 (VI-VIII ғғ.), Майбұлақ ауылындағы Майтөбе елді мекені (VI-VIII ғғ.), Майбұлақтөбе қалашығы (VIII-ХII ғғ.) бар болғаны 10 шаршы метр жерде, суларының химиялық құрамы бір-біріне ұқсамайтын 9 бастауы бар «Нұрата» (шамамен VIII-IX ғғ.) қорымы, ел арасында «Мыңшейіт әулие» атанып кеткен Мыңшейіт (шамамен VIII-IX ғғ.) қорымы, Тасарық ауылындағы Қалашық қамал (ХII-ХVII ғғ.), Диханкөл ауылындағы Жеке обалар (I-IV ғғ.), Жаңажол ауылындағы Шерімбет оба қорымдары (б.д.д.І-ғ.-б.д І ғ.), Шерімбет елді мекені (VIII – ХII ғғ.), Керегетас нығайтылған елді мекені І (VI-X ғғ.), Қазақстан ауылының шығыс шетінде, Сайрамсу өзенінің оң жағасында орналасқан Дәркембектөбе қалашығы ортағасырлық (ХII-ХVIII ғғ..), «Ботбайқырылған» (ХIХ ғ. ортасы). Солардың қатарындағы ең ірісі Кеңесарық ауылының оңтүстік шетінде, Сайрамсу өзенінің оң жағасында орналасқан “Төрткүл­төбе” (VI-VIII ғ.ғ) (Оңтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің 2009 жылғы қаулысымен бекітілген «Оңтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің» тізімінде «Төрткүлтөбе» Майбұлақ ауылында деп қате көрсетілген. Ал аталған ескерткіш шындығында Кенесарық ауылында орналас­қанмен, Дәуіттөбе (ХVII ғ.) қалашығы деп аталады. Аталған ескерткіштерге қазба жұмыстары жүргізілсе, қазақ тарихына жаңа парақтар қосылатыны сөзсіз. Ауыл маңынан табылған құмыраның біріне – археолог А.Н.Подушкиннің айтуынша – кемінде 2000 жыл, ал құмыра табылған жертөле «Зороастризм» дінінің ғибадатха­насына ұқсайды. Тарихшылардың пікірінше, “Төрткүлтөбе” қазақ тарихының ең аз зерттелген бөлігі Түргеш қағанаты туралы мәліметтер беруі мүмкін. Егер төтелеп барса, арабтар мен қытайлар арасында болған атақты «Атлах» (751 жыл) шайқасы өткен Тараз қаласы алыс емес екенін ескерсек, қасиетті дініміз Исламның қазақ арасына алғаш қалай тарала бастағаны туралы да деректер табуымыз мүмкін. Ал ХVII ғасырда бұл жерлерде Есім ханның ордасы тігіліп, оның Тұрсын ханмен жүргізген кескілескен шайқасына әскерді Сайрамсу бойында жасақтағаны, оған Ұлы жүз қолын бастап Төле бидің бабасы Құдайберді би мен Қарасай батырдың қатысқанын Шапырашты Қазыбек бек Тауасарұлы өзінің «Түп-тұқияннан өзіме дейін» атты атақты кітабында баяндайды. Заманымыздың заңғар жазушысы Мұхтар Мағауин де Есім хан мен Тұрсын хандардың арасындағы шайқас осы маңда өткенін растайды. Қалай болғанда да осы Сайрамсу бойының Қазақ хан­дығы тарихына үлкен қатысы бары сөзсіз. Бұл ауылда екі үйдің бірінде, өз бақша­ларынан табылған жәдігерлер – құмыра, қылыш, қанжар, тіпті біршама жақсы сақ­талған қыш құбырлар бар десек, артық айтқандық емес. Кеңесарық ауылының кейінгі тарихы да назар аударарлық. Мысалы «Жұлдызнама» кітабының авторы, атақты Бекасыл әулие (1822-1915 жж.) осы ауылда туып-өскен, ауыл маңындағы көп үңгірдің біріне тығылған оның көптеген мұрасы әлі табыла қойған жоқ. 1931-1933 жылдардағы алапат аштықта өңір тұрғындарын аштықтан құтқарып қалған Айнабек Ақынбеков (1882-1972 ж.ж.) «Облпромсоюз» мекемесі бастығының орынбасары қызметінде отырып, басын бәйгеге тігіп, Ресейге жіберілуге тиіс астықты астыртын аштыққа ұшыраған ауылдарға жіберіп отырған. Сол үшін оны Кеңес өкіметі 1934 жылы соттап жіберген. Сондай-ақ, бұл ауылдан тұңғыш рет қазақ тілінде «Сызба геометрия» оқулығын жазған ғалым Керімбек Қонақбаев (атақты боксшы Серік Қонақбаевтың әкесі), атақты қылқалам шеберлері Молдағали Қалдыбаев, Тоқболат Тоғысбаев, Бексейіт Түлкиев, Ерболат Төлепбаев, Қанат Қалқабаев, Қазақстанда гобелен өнерінің негізін салушылардың бірі Мұрат Қалқабаев, белгілі қоғам қайраткерлері мен кәсіпкерлер Амалбек Тшанов, Халық Абдуллаев, Әмзебек Ақынбеков, ҰҚК генералы Ержан Исақұлов және т.б. шыққан.

Сөз арасында айта кететін жай, әдетте тарихшылар арасында қазақ халқы тек көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан деген біржақты пікір қалыптасқан. Ал осы Ақсу мен Бадам өзендерінің аралығындағы тау жоталарының қия беткейлеріне тартылған арық сілемдерін көріп, таңданбасқа шараң қалмайды. Бұл дегеніміз, өңірде суармалы егіншілік жақсы дамығанын көрсетеді. Осы арықтар да көріп, тағылым алуға тұрарлық дүниелер.

Тағы біраз кешіксек, баға жетпес осы мұраларымыздан айырылып қалуымыз әбден мүмкін! Себебі, төбе үстіне ауыл тұрғындары үй сала бастады. Мұнда Отырардағы сияқты ашық аспан астындағы мұражай ашуға үлкен мүмкіндік бар. Оның үстіне бұл өңір «Сайрам-Өгем» ұлттық табиғи паркімен шектесіп жатыр, тіпті сол парктің құрамына қосып жіберуге де болады. Бұл өз кезегінде аудан тұрғындарының әлеуметтік мәселелерін шешуге де мұрындық болар еді. Аудан тұрғындары өз шаруашылықтарында өндіретін қымыз, айран-сүт, құрт-май сияқты өнімдерін келушілерге ұсынып, ауылдағы жұмыссыздық мәселесі де біршама реттелер еді. Сонымен қатар, осы Кеңесарық ауылының өзінде елімізге белгілі атбегі, құсбегілер мен қолөнер шеберлері бар, солар арқылы қазір дүние жүзінде үлкен қарқынмен дамып келе жатқан экотуризм мен этнотуризмді де дамыту мүмкіншілігі зор. Яғни, келуші туристер тек мұражайды тамашалап қана қоймай, ұлттық дүниетанымнан да біраз хабардар болады. Киіз үйде түнеп, ат үстінде таулы аймақты аралап, қымыз ішу кез келген шетелдік турист немесе қала тұрғынының көңілінен шығатыны анық. Сондай-ақ, ХIХ ғ. соңынан қалған сәулет ескерткіштері – Қасқасу мен Көксәйектегі православие шіркеулері, Тасарықтағы «Көркемсурет» галереясының ғимараты мен галереядағы өңірден шыққан, КСРО Суретшілер одағының 17 мүшесі мен кейінгі толқын жас қылқалам шеберлерінің қаламынан туған өнер туындылары да келушілерді қызықтырмай қоймайтыны сөзсіз.

КСРО тұсында дәл осы жерде «Синегорье» пионер лагері болғанын ескерсек, оқу­шылардың жазғы сауықтыру лагерін ашуға да толық мүмкіндік бар. Ал жоғарыда айтылған ескерткіштер – ең алыс дегені Кеңесарық ауылынан 5 шақырымдай жерде, ауылды қоршай орналасқан. Осы арадан аталған ескерткіштерге қарай бір күндік саяхаттар ұйымдастыруға әбден болады. Өңір тек тарихи-археологиялық ескерткіштерге ғана емес, эндемик өсімдіктер мен жануарларға да бай екені белгілі. Елбасы 2012 жылғы Жолдауында «…оқу жастарға тек білім беріп қана қоймай, сонымен бірге оларды әлеуметтік бейімделу үдерісінде пайдалана білуге де үйретуі тиіс»… деп атап көрсетті. Осыған орай, облыстық білім басқармасы қолға алып, лагерьге тарихи-биологиялық бағыт берілсе, оқушылар демалып қана қоймайды, табиғат аясында түрлі ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізіп, мектепте алған білімдерін ғылыми тәжірибемен шыңдай түскен болар еді. Сондай-ақ, Бекасыл Биболатұлы атындағы орта мектепті тарихи-биологиялық немесе этнопедагогикалық бағыттағы гимназия немесе лицейге айналдыру мүмкіншілігін де жоққа шығаруға болмайды. Себебі, бүгінгі күннің өзінде ауылда атақты құсбегі Пансатбек Кеуенов қарияның құсбегілер, көкпар спортынан ОҚО құрама командасының бас бапкері Ақылбай Манкеев бастаған шабандоздар мен атбегілер және басқа қолөнер шеберлері мен ісмерлердің тұтас бір мектептері қалыптасқан деп айтуға болады. Яғни, аталған ауыл Қазақстан халқы Ассам­блеясының 16-шы сессиясында Елбасымыздың өзі көтерген этноауыл ашуға сұранып-ақ тұр. Егер, мемлекет тарапынан қозғау салына қалса, ауылдан шыққан кәсіпкерлер мен басқа да жеке азаматтар демеушілік және басқа да көмектер көрсететіні сөзсіз.

Дәл бүгінгі күнге дейін Төрткүлтөбеге әлі археологтердің күрегі тие қойған жоқ. Мемлекет немесе демеушілер қаржыландырып жатса, атақты археолог, тарих ғылымдарының докторы, Ясауи атындағы Халықаралық Қазақ-Түрік университетінің профессоры А.Н.Подушкин бастаған ғалымдар мұнда зерттеу жұмыстарын бастауға дайын отыр. Ал осынау тарихи орындардың сырлары толықтай ашылып жатса, қайталап айтайын, қазақ тарихындағы ақтаңдақтардың ашылуы мен ұлттық салт-дәстүрімізді насихаттауға ғана ғана емес, аймақтың экономикалық дамуына да қуатты серпін беретініне сенімдіміз.

Өмір ШЫНЫБЕКҰЛЫ,

№41 мектеп-лицейдің тарих пәнінің мұғалімі.

Шымкент.

«Егемен Қазақстан» газеті  Сенбі, 12 мамыр, 2012

 
0
0
1486