Мазмұнға өту

Жаңа

Назар аударыңыз, кәсіпкерлер іздестірілуде!)

Балабақшаларды ашқан құрметті кәсіпкерлер, қазақстандықтардың келешек ұрпағын дамытуға қосқан үлесіңіз үшін өз алғысымызды білдіргіміз келеді. Кәсіпкерлік қызметтің осы саласында жұмыс істейтін адамдардың еңбектерінің арқасында балабақшалардағы және шағын орталықтардағы орындардың саны айтарлықтай өсті. Бұл балалардың барынша көп санын сапалы мектепке дейінгі біліммен қамтуға мүмкіндік береді. Алайда, балабақшалардың жетіспеушілігі мәселесі бәрібір қалуда.

Қазіргі таңда, елдегі мектепке дейінгі жастағы балалардың тек 74%-на орын жетеді. Республикада 175 мың бала баратын 2000 астам жеке балалар бақшасы жұмыс істейді. Бұл мектепке дейінгі білімді дамытуға аса мол үлес.

Білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасының мақсаты – балаларды мектепке дейінгі білім берумен және тәрбиемен толық қамту. Сол себептен мемлекет кәсіпкерлерге балабақшаларды ашу үшін жеңілдіктер ұсынады.

Егер сіз кәсіпкер болсаңыз және балабақша ашуға бел бусаңыз, мемлекет ұсынатын салықтық жеңілдіктерге назар аударыңыз: 
- табысқа салық салынбайды (135-бап «Әлеуметтік салада қызметін жүзеге асыратын ұйымдарға салық салу»); 
- қосымша құн салығын төлеуден босатылады (253-бап «Мәдениет, ғылым және білім саласындағы қызметтер, жұмыстар»); 
- тиесілі мөлшерлемелерге жер салығын есептеу барысында 0,1 коэффициенті қолданады (387-бап «Базалық салық мөлшерлемелерін түзету»).

Балабақшаны ашу үшін не керек: 
1. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде тіркелген ЖШС; 
2. Мектепке дейінгі білім беру нысандарына қойылатын құрылыс нормалары мен ережелеріне сәйкес келетін ғимарат; 
3. Төтенше жағдайлар департаментінің қорытындысы; 
4. Санитарлық – эпидемиологиялық қызметтің қорытындысы; 
5. Өртке қарсы сигнализация жабдығы; 
6. Қызмет үшін қажетті жабдық: жиһаз, жұмсақ құрал-саймандар (перделер, кілемдер, төсек-орын тыстары және т.б.); 
7. Мектепке дейінгі және мектеп алдындағы дайындық үшін оқу бағдарламаларының, әдістемелік құралдардың, оқу әдебиеттерінің, сондай-ақ ойыншықтардың, кеңсе тауарларының және т.б. болуы; 
8. Ашу туралы Білім және ғылым саласын бақылау департаментінің хабарламасы.

Жуырда біз балабақшаларды ашатын және «Балапан» мемлекеттік бағдарламасы бойынша жұмыс істейтін, республиканың әртүрлі аумақтарындағы кәсіпкерлер туралы айтамыз. Жаңалықтардан хабардар болу үшін біздің парақшамызға жазылыңыздар.


0
0
605

Бас Прокурор мен ГФР Елшісінің кездесуі туралы баспасөз баяны (Астана қ., 10 қараша 2016 ж.)

Бүгін Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасында Бас Прокурор Жақып Асанов пен Германия Федеративтік Республикасының Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Рольф Мафаэльмен кездесуі өтті.

http://prokuror.gov.kz/kaz/baspasoz/akparaty/bas-prokuror-men-gfr-elshisinin-kezdesui-turaly-baspasoz-bayany-astana-k-10

0
0
430

Пресс-релиз о проведении первого Криминологического форума «Қосшыдағы пікір алмасу — Дискуссии в Косшы»

Сегодня в Генеральной прокуратуре состоялось заседание первого Криминологического форума «Қосшыдағы пікір алмасу - Дискуссии в Косшы».

http://prokuror.gov.kz/rus/novosti/press-releasy/press-reliz-o-provedenii-pervogo-kriminologicheskogo-foruma-kosshydagy-pikir

0
0
383

«Қосшыдағы пікір алмасу — Дискуссии в Косшы» атты алғашқы криминологиялық форум туралы баспасөз ақпараты

Бүгін Бас прокуратурада «Қосшыдағы пікір алмасу - Дискуссии в Косшы» атты алғашқы криминологиялық Форумның отырысы өтті.

http://prokuror.gov.kz/kaz/baspasoz/akparaty/kosshydagy-pikir-almasu-diskussii-v-kosshy-atty-algashky-kriminologiyalyk-forum-0

0
0
757

Анонс. «Мемлекеттің норма шығарушылық қызметін жетілдіруде іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулердің рөлі» тақырыбындағы ғылыми-практикалық конференция

2016 жылғы 11 қарашада сағат 09:30-да Қазақстан Республикасының Заңнама институты Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетімен бірлесіп «Мемлекеттің норма шығарушылық қызметін жетілдіруде іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулердің рөлі» тақырыбындағы ғылыми-практикалық конференция өткізуді жоспарлап отыр.
Ғылыми-практикалық  конференцияға Парламент депутаттары, Жоғарғы Соттың, мүдделі мемлекеттік органдардың, халықаралық және үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері, сондай-ақ Қазақстанның ғылыми қауымдастығы қатысады.
Өткізу уақыты мен орны: Астана қ., Қ. Сәтпаев көшесі, 2, Ғылыми Кеңестің отырыстары залы, № 259 кабинетте сағат 09:30-да басталады.
БАҚ аккредиттеу «Қазақстан Республикасының Заңнама институты» ММ-де өткізіледі (Ә.С. Асқарбаева, тел.: 74-13-74, электрондық мекенжай: [email protected](link sends e-mail)(link sends e-mail)).
ҚР Әділетминінің баспасөз қызметі,
тел/факс: 74-06-01
0
0
454

Парламентке оқ-дәрі

Менің төрт періштем бар. Олар: Парламент, Мәжіліс, Депутаттар және Заң. Мен оларды тікелей көзбе-көз көрмесем де қиялымдағы көгілдір экран арқылы жиі көремін. Айтқан «ертегілерін» құлағыма, тіпті, миымның вирусталған аймақтарына дейін орнатып, улап қоямын. Себебі үкімет орындарына бара қалғанымда аталмыш улар керек болуы мүмкін ғой. Сәтсіздікте, алып-қашпа түлкібұлаңға салынатын небір «мысық, қасқырларды» атып түсіретін қаруым сол болуы ықтимал. Демек, басымдағы у – оқ-дәрі. Ал, оқ-дәрі дегеніміз – заң. Бастағы заң мықты болса, зардап шекпейтінім анық.

Бірде жұмыстан  шаршап келгенмін. Келе сала құс жастықты құшақтай қалың ұйқыға кеттім. Түсінде адам не көрмейді? Қызметі қара табалдырықтан басталатын қарапайым жұмысшылардан бастап лауазымы басындағы шашынан көп мемлекеттік шенеуніктерге дейін басқа емес дәл менің түсіме енді. Түсімдегі оқиға барысы былайша өрілді.

Күндегі әдетім бойынша кешкілік өзімнің электронды почтамды қарап жаңа түскен хаттарды саралап, тексеріп отырғанмын. Келіп түскен мәліметтердің ішінен мына бір хат көзіме жылы ұшырай кетті. Қарасам өз көзіме өзім сенбеймін. Бәлкім аталмыш хат сізге келсе сіз де сенбессіз. Сонымен хат кімнен келді дейсіз ғой!?Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрі Дәурен Абаевтан. Хат мәтіні былай жазылыпты.

­ - Құрметті, Аңқылдақ Ауызжаппасұлы!

ҚР-ның үкімет басындағылар жер-жердегі атағы айға жетпесе де, сөйлеген сөзі мұрнының астына естілетін сіз секілді журналистерді заң шығарушы органга жұмысқа шақырады. Өзіңіз көзі ашық сауатты тұлға ретінде ел ішінде болып жатқан соңғы жаңалықтардан хабарыңыз бар шығар. Жақында естіген болсаңыз мен Д.Абаев ҚР-сы ақпарат және коммуникация министрі болып тағайындалдым. Жаңа қызметімде орындығымды жылытпастан БАҚ саласында жаңа заң шығаруды ұйғардым. Осы мәселеге қатысты заң шығаруға өз үлесіңізді қосқаныңызды қалаймын, - деген екен. Хатты оқи сала ертесіне алып-ұшып Астанаға тартып кеттім. Біреудің мазағы болар деп сенбеген хат мәтіні рас болып шықты. Дереу жұмысқа орналастым да, білдей бір қызметкер болып шыға келдім. Енді өмірім рахат. Заңға бағынып, есек дәмеге түскен күндерім артта қалды. Бұрынғыдай әр мекемеге Пәленше Түгеншеұлы мына сұрағыма жауап берсеңіз, қай кезде уақытыңыз бар, мына мекен-жайға біз жолдаған сауалдар бойынша мәлімет жіберсеңіз деп хат жолдамаймын. Өз еркім өзімде. Ойыма келген заңды шығарамын. Орындамаса сотқа тартамын. Өздері жарымай жүргенін біле тұрсамда журналистердің басына жылына таппайтын айыппұл саламын. Себебі мен бұдан бұлай заң шығарушы органда жұмыс жасайтын қызметкер емеспін бе!? Қарапайым халық заңсыздықтарды көріп, қаны қайнап келсе, ертең, арғы күні, бір аптадан кейін кел, болады, болады мен жолына тосқауыл қойып тастаймын. Мықты бастықтардың арыз-шағымдарын, талап-тілектерін орындаймын.  Қара жұмысшының құқығын қорғап бас қатырмаймын. Одан маған не пайда? Олардың маған берер көк тиыны да жоқ, – деп ұйқыны періп жатқанмын. Әттең, таң атып кетпесі бар ма!? Әйтпесе тәтті түстің соңында кете берер ме едім кім білсін? Содан не керек түсіммен қоштасқым келмесе де ұйқымнан тұрып күндегі жұмысыма кеттім. Жұмысқа келгеніммен ісім оңға баспай трактордың балоны секілді ми батпаққа бата бердім. Әлгі ми батпағым әкімгершілік пен түрлі мемлекеттік органдардағы құқық бұзушылық факторлары, заңдағы жүгенсіздік, ата заңның тек құжат жүзінде жазылып іс жүзінде жүзеге аспауы. Мен заңды білерін білем-ау! Бірақ, қысқа жіп күрмеуге келмей табандап тұрып алғаны. Заңды үкімет орындарында тарау-тарауымен, бабымен, тіпті тармақ-тармағымен айтамын. Жазбаша түрде өз құқымды қорғап ретімен керегімді жазамын. Қайтсемде ауызғы үйдің «ұзын тілді иттері» артын бұлғаңдатуын қоймайды.

– Бастық қазір орнында емес, күте тұрыңыз немесе бастық демалыста, - деп мәселені жылы жабуға тырысады. Амал жоқ, келген есіктен қайта шығамын, қайта келемін. Ештеңе өзгермейді.  Біздегі заң инкубатордың балапаны сияқты. Қорғансыз. Ал заңның  орындалуын бақылаушы прокуратура  дәрменсіз.

Шапағат СЕРДӘЛІҚЫЗЫ

 
4
0
609

Мерекені қалай ұйымдастыру керек?

Сіз, өміріңізде есте қалатындай ең жағымды әсер алатын мереке ұйымдастыру үстінде болсаңыз.

Егер сіздің уақытыңыз шектеулі болса, ал қаржылық жағынан мүмкіндіктеріңіз болып тұрса, toibiznes.kz интернет-порталы заманауи және ұлттық стильдегі той ұйымдастыру бағдарламаларын таңдауда көмекші болады.

Сіз бұл жерде асабаларды, алдыңғы қатарлы сәнгерлерді, флористтерді, косметологтарды, фотографтарды және басқа да той, мереке ұйымдастырудағы мамандарды таба аласыздар. Себебі, біздің сайтта өз ісінің шеберлері жиналған.

Енді екінші нұсқаны қарастырайық, сіз той ұйымдастырумен жеке өзіңіз айналысудасыз. Негізі, қандай да бір мерекелік іс-шара ұйымдастыру кезінде ұстанатын жалпы нұсқаулар болады.

Оларға қонақтар саны, той жасайтын орын, мәзірді таңдау және залдың ішін безендіру жатады. Мейрамхана немесе кафе таңдауда шақырылған қонақтар санын басшылыққа ала отырып, би сахнасын таңдау қажет және мүмкіндік болса бағаналардың болмағаны дұрыс.   Осыған қоса музыкалық және жарықтандыру жабдықтарына қатысты сұрақтарды шешу керек.

Жақсы асабаны таңдау, мерекенің бағдарламасын және баға жөнінде келісу. Әсіресе әр түрлі жастағы адамдар бар тақырыптық кештер, мерекелер және тойларға қатысты. Асаба тойдың сәнін келтіреді, ал мерекелік атмосфераны шоу-бағдарлама құрайды. Егер сіз тойға әртістерді шақыратын болсаңыз олармен міндетті түрде келісім-шартқа отырып тұрақсыздық айыбы жөнінде келіскеніңіз дұрыс.

Кәсіби фотограф пен видео операторды таңдау. Егер балалар мерекесі, мерей той немесе корпоративтік кеш болса, суреттерді өзіңіздің түсіруіңізге болады, ал үйлену тойы секілді үлкен мереке болса арнайы мамандарды шақырған дұрыс.

Тиісті киімдер мен керек-жарақтарды дайындау. Бұл тармақ үйлену тойы кезінде өзекті. Әрбір қалыңдықтың той көйлегін және сәукеле таңдауы маңызды оқиға болып табылады. Күйеу жігіттің киімі де тойдың салтанаттығын көрсетуі тиіс. Бутоньеркаларды таңдап, шақыруларды тарату қажет. Бет әрлеуші, шаштаразшымен де келісу керек. Үйлену тойынан басқа бұл айтылғандар тақырыптық кештерге байланысты, яғни сіз костюмдер жағын ойластыруыңыз қажет.

Мерекені ұйымдастыру үшін қажет соманы және шығындар сметасын құруды да ұмытпағайсыз.

Бұл баптардан бөлек назарға ұлттық нақыштағы той ұйымдастыру жағын да ескеру керек. Өйткені, қазіргі жас жұбайлар аға буынның кеңестерін алып өз халқының дәстүрін сақтауға тырысуда. Бірақ, дәстүрді сақтау дәрежесі әр өңірде әр түрлі, мысалы Қазақстанның оңтүстік және солтүстік аймақтары.

Бастапқыда Қыз ұзату және үйлену тойы екі бөлек мереке ретінде жасалады. Солтүстік Қазақстанда тойлардың бірігу үрдісі байқалады. Экономикалық тұрғыдан бұл әрине тиімді, себебі Қазақстанда орташа деңгейдегі тойды жасау үшін шамамен 6-7 мың доллар қажет және бұл қаражат қалың мал, қалыңдықтың туыстарына берілетін сыйлықтар есебінсіз.

Егер үйлену тойды бірлесіп жасайтын болсаңыз екі тараптың да теңдей дәрежеде қатысуын талқылау қажет. Оңтүстікте күйеу жігіт пен қалыңдықтың үйлену тойы көбінесе бөлек өтеді. Қазіргі заманғы Қыз ұзату – бұл саны үлкен қонақтар тізімі, асаба, әндер мен ойын-сауық түрлері. Қалыңдықтың киетін көйлегі сәукеле және қамзолмен толықтырылады.

Сәукелені меруертпен, бағалы тастармен, ұлттық ою-өрнектермен безендіреді. Соңында қалыңдық артына қарамай, алдына төселінген ақ жол арқылы жүріп өтуі тиіс. Бұл Қыз ұзатудың аяқталғанын білдіреді, содан кейін күйеу жігіт қалыңдықты алып кетеді.

Жоғарыда айтылғандарды ескере отырсаңыз, Сіздің мерекеңіз біркелкі және жоғарғы деңгейде өтеді, ең бастысы мерекені шығармашылықпен және жан-тәнімен ұйымдастыру.

 
0
0
967

Қызылордада «Жасөспірім» шарасының 8 күнінде 477 жасөспірім әкімшілік жауапкершілікке тартылды

Ағымдағы жылдың қараша айының 01-10 күндері аралығында жасөспірімдер қылмысын ескерту және алдын алу, кәмелетке толмағандардың құқықтық сауаттылығын арттыру, сондай-ақ теріс қылықтармен айналысатын жасөспірімдерді анықтап, дер кезінде шара қолдану және жасөспірімдер алдындағы ата-аналардың, заңды тұлғалардың жауапкершілігін арттыру бағытындағы жұмыстарды жандандыру мақсатында республика көлемінде «Жасөспірім» жедел-профилактикалық шарасы өткізілуде.

Аталған кешенді шараға ІІО-нің жеке құрамы жұмылдырылып, жергілікті атқарушы органдардың, прокуратураның, білім беру, денсаулық сақтау органдарының, сондай-ақ «Нұр Отан» партиясының жастар қанаты филиалы өкілдерінің қатысуымен алкоголь ішімдіктерін ішетін, заңды өкілдерінің ілесіп жүруінсіз түнгі мезгілде немесе сабақ уақытында тыйым салынған орындарды жағалайтын кәмелетке толмағандарды, мектептер мен лицей оқушыларына теріс криминогендік ықпалы бар және бопсалаумен айналысатын жасөспірімдерді, кәмелетке толмағандардың есірткі және психотроптық заттарды тұтыну фактілерін, оларды пайдалануға тартатын адамдарды анықтау бойынша рейдтік іс-шаралар жүргізілуде.

Іс-шараның 8 күнінде ішкі істер органдарына барлығы 532 жасөспірім жеткізілді. Олардың 54-і қадағалаусыз, панасыз қалғаны үшін жеткізілсе, 477-і түрлі деңгейдегі әкімшілік құқық бұзушылықтар жасаған. ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 127-бабы бойынша, яғни ата-ананың немесе басқа да заңды өкілдердің балаларды тәрбиелеу жөніндегі міндеттерді орындамағаны үшін 14 ата-анаға және ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 442-бабы бойынша, сағат 22.00-ден 06.00-ге дейінгі түнгі уақытта заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз ойын-сауық мекемелерінде болуына жол берген 14 мекеменің басшылары мен жауапты қызметкерлеріне қатысты әкімшілік шара көрілді.  Сонымен қатар, сағат 23.00-ден 06.00-ге дейінгі уақытта заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз тұрғын жайдан тыс жерде болғаны үшін 358 кәмелет жасына толмағандардың ата-аналарына шара көрілді.

Сондай-ақ, ҚР ӘҚБтК-нің 434-бабы  (ұсақ бұзақылық) бойынша 61 кәмелетке толмағандар мен олардың заңды өкілдеріне хаттама толтырылса, 18 жасқа толмағандарға темекі өнімін сатқаны үшін 7 әкімшілік хаттамалар толтырылған.

Сонымен қатар, іс-шара барысында ішкі істер органдарының тізімдік және профилактикалық есебіне 50 кәмелетке толмағандар, 37 қолайсыз отбасы есепке алынды.

 

Қызылорда ОІІД баспасөз қызметі

 
0
0
731

Қазақ хандығы. Тың деректер.

Қазақ хандығы — ұлан-ғайыр жеріміздің тамыры тереңде жатқан тарихы, егемен еліміздің бірлігінің бастауы. Еліміз бен көршілес аймақтарда 1465-1847 жылдар аралығында өмір сүрген Қазақ хандығы  Еділден Жайыққа дейінгі аумақты, Сырдария мен Амудария өзендері аралығын және Хорасан жерін қамтыған. Қазақ хандығының құрылуына  1457 жылдан кейін Керей  мен  Жәнібек сұлтандардың Әбілхайыр хан үстемдігіне қарсы күрескен қазақ тайпаларын бастап Шығыс Дешті-Қыпшақтан Батыс Жетісу жеріндегі Шу мен Талас өңіріне  қоныс аударуы мұрындық болды. Хандықтың пайда болуын қазақ жерінде XIV-XV ғасырлардағы әлеуметтік-экономикалық және этникалық-саяси процестерден туған заңды құбылыс деп білеміз. Өндіруші күштердің дамуы, көшпелі ақсүйектердің экономикалық қуатының артуы, феодалдық топтардың тәуелсіздікке ұмтылуы негізінде Әбілхайыр хандығы мен Моғолстан арасындағы тартыстың өршуі, әлеуметтік қайшылықтардың үдеуі XV ғасырдың екінші жартысында бұл мемлекеттердің құлдырап ыдырауына апарып соқтырды.

Қазақ хандығының мемлекеттік құрылымы дала демократиясына негізделген. Мемлекет басқарушылары ретінде хандар саяси билік жүргізіп келген. Оларды төре тұқымынан шыққан сұлтандар арасындағы таңдау негізінде сайлаған.

Қазақ хандығының тұңғыш ханы - Керей, соңғы ханы - Кенесары Қасымұлы. Хандықты басқару ісінде Қасым, Хақназар, Тәуекел, Есім, Тәуке, Абылай сынды білікті, білекті хандар болған. Қазақ хандығы Қасым ханның қасқа жолы, Есім ханның ескі жолы, Жеті Жарғы заңдарына жүгінген.

Қазақ хандығы туралы бізге жеткен нақты жазба  деректердің  бірі Мұхаммед Хайдар Дулатидың «Тарих-и-Рашиди» атты еңбегі болып табылады. Бұл жазба Моғолстан хандығының тарихына арналған. Ол кезде Жетісуді билеген Моғолстан ханы Есенбұға (1434—1462-жылдары билік еткен) қоныс аударған  қазақтарды Әбілхайырға қарсы пайдалану үшін қоныс береді. Осы оқиға жөнінде тарихшы Мұхаммед Хайдар Дулати «Тарих-и-Рашиди» еңбегінде былай дейді: «Ол кезде Дешті Қыпшақты Әбілхайыр хан биледі. Ол Жошы әулетінен шыққан сұлтандарға күн көрсетпеді. Нәтижесінде Жәнібек пен Керей хандар Моғолстанға көшіп барды. Есенбұға хан оларды құшақ жая қарсы алып, Моғолстанның батыс шегіндегі Шу мен Қозыбас аймақтарын берді. Олар орналасқан соң, Әбілхайыр хан дүние салды да, өзбек ұлысының шаңырағы шайқалды. Ірі-ірі шиеленістер басталды. Оның үлкен бөлігі Керей мен Жәнібек ханға көшіп кетті. Сөйтіп, олардың маңына жиналғандардың саны 200 мыңға жетті. Оларды өзбектер - «қазақтар» деп атады. Қазақ сұлтандары 870 жылдары  (1465—1466)  билей бастады...».  Сол кезеңдегі саяси жағдайға байланысты  Қазақ хандығы туралы да көптеген мәліметтер кездеседі. Абулғазы, Қадырғали Жалайыри  еңбектерінде де Қазақ хандығы мен оның билеушілері туралы мәліметтер бар. Сондай-ақ, Қазақ хандығы кезеңіне қатысты Шығыс деректерінің де маңызы зор.

2015 жылы ел ішінде Қазақ хандығының 550 жылдығы жоғары деңгейде аталып өтті. Қазақстанның барлық аймағында атаулы мерекеге орай сан түрлі шаралар ұйымдастырылғанын білеміз. «Халық тарих толқынында» бағдарламасы аясында жинақталған көптеген тарихи деректерді жүйелеу, зерттеу, ғылыми айналымға енгізіп, жариялау сынды жұмыстарды жасау мақсатында Р.Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының жанынан тарихи материалдарды зерттеу жөніндегі республикалық Ақпарат орталығы құрылды. Аталған мемлекеттік бағдарламалар бойынша көрші елдердің мұрағаттары мен деректемелер қорларында жұмыс атқарған шығыстану экспедициялары ауқымды істер жасады. Қытай Халық Республикасының бірінші тарихи мұрағатынан қазақ тарихына қатысты бірқатар құнды материалдар табылды. Ол жерден қазақ-қытай, қазақ-орыс, қазақ-қырғыз, қазақ-қоқан, қазақ-ойрат дип­ломатиялық қатынастары туралы, біздің хандарымыздың Бейжіңге Боғда Ежен ханға барған елшілері, олардың грамоталармен марапатталғаны, қазақ-қытай саудасы туралы, қазақтардың тұрмысы, дәстүрлері жайлы құжаттардың көп екені анықталды. Оларда қазақ халқының саны, батырлары мен билері, қазақ рулары туралы мәлімет қоры мол.

Шығыстану археографикалық экспедициясы жұмысының нәтижесінде ҚХР-да 1741-1811 жылдардағы Қазақ хандығы мен Цин империясы қарым-қатынасының тарихын көрсететін деректер бар. Ол жақтан екі ел билеушілерінің жазысқан ресми хаттары табылды. Сондай-ақ, қазақтың хан-сұлтандары мен жергілікті билеушілерінің Цин императоры Цяньлунға, Іле мен Тарбағатай губернаторы Амбанға арналған ресми хаттары кездеседі.  Ол кездері Абылай хан, Уәли сұлтан, Әбілмәмбет хан, Әбілпейіз сұлтан, Болат хан, Санияз, Ханқожа, Әділ сұлтан, Бопы, Көгедай сынды тұлғалар хат жолдаған екен.

Қазақ хандарының Қытай билеушілерімен дипломатиялық хаттарының шағатай, ойрат тілдерін­де болғаны анықталды. Әрбір хатқа мәнжу тілін­де түсіндірме жазба беріліп, ол жерде қазақ билеу­шілерінің тарихы мен шыққан тегі, қай жерде тұратыны жазылған.

Зерттеу жұмыстарынан соң Қытайдың бірінші тарихи мұрағатымен құжаттардың дәл көшірмесін басып шығару туралы келісімге қол қойылды. Қазіргі кезде құжаттар көшірмесінің 2 томы және олардың қазақша нұсқасының 4 томы «Қазақ хандығы мен Цин патшалығының саяси-дипломатиялық қатынастары туралы қытай мұрағат құжаттары» (2 том), сондай-ақ, «Қазақ хандығы мен Цин патшалығының сауда қатынастары туралы қытай мұрағат құжаттары» (2 том) жарыққа шықты.

 

Сурет "Егемен Қазақстан" газетінің сайтынан алынды

Лондон, Оксфорд қалаларындағы Бодлеан және Британ кітапханаларында сақтаулы «Тарих-и Кипчак-хани», «Тарих-и Абулхаир-хани», «Нусрат-наме» және «Муиз ал-ансаб», «Бахр-әл-асрар», Раха кітапханасында (Рампур қаласы) және Салар-е-Джанг музейінде (Хайдарабад қаласы) сақтаулы «Жамиғ ат-тауарих», «Тарих-и Шах», өзге де шығыс қолжазбалары  XIV – XVII ғасырлардағы анық тарихи оқиғаларды зерделеу үшін маңызды материалдар екені белгілі. Әлі де зерттелу үстіндегі жазбалар Дешті Қыпшақта XIV ғасырдың аяғында – XV ғасырдың басында болған саяси оқиғаларды, Әбілқайыр ханның, Мұхаммед Шайбани ханның, Керей ханның, Жәнібек ханның және басқа тұлғалардың ел басқару тарихын көрсетеді. Кейінгі кездері Түркия, Ұлыбритания, Швейцария елдерінің музейлері мен кітапханаларынан тың деректер табылуда. Елдер арасындағы келіссөздер, Абылай ханның, Әбілпейіз сұлтан және басқа да ел билеушілердің жолдаған дипломатиялық хаттары Еуропа елдерінің қорларында да кездесіп жатыр. Бұл қазақ халқының тарихының, мәдениеті мен өркениетінің даралығын, биіктігін көрсетеді. Қазақ хандығы туралы деректер өте көп. Әлі де зерттеліп, зерделенетін тың дүниелер де жоқ емес. Өйткені, осындай асқақ елдің тарихының да үлкен болатыны сөзсіз.

     
1
0
26787

Мөлшері m*n берілген А матрицасының кез келген екі бағаналарының орнын ауыстыратын программа жазыңыз.

/*
* To change this license header, choose License Headers in Project Properties.
* To change this template file, choose Tools | Templates
* and open the template in the editor.
*/
package Nurdaulet;
import java.util.Scanner;
/**
*
* @author OOtumbay
*/
public class Esep1 {
public static void main(String[] args) {
int  a[][] = new int[100][100];
int buf;
Scanner s = new Scanner(System.in);
System.out.println("m manin engiz->");
int m = s.nextInt();
System.out.println("n manin engiz->");
int n = s.nextInt();
System.out.println("massivtin olshemi m = "+m+" n = "+n);
for (int i=0; i<m; i++)
for (int j=0; j<n; j++)
a[i][j] = s.nextInt();
for (int j=0; j<n; j++)
{
buf=a[j][0];
a[j][0]=a[j][n-2];
a[j][n-2]=buf;
}
for (int i=0; i<m; i++){
for (int j=0; j<n; j++){
System.out.print("a["+i+"]["+j+"]="+a[i][j]+" ");
}
System.out.println();
}
}
}
 
0
0
549