Бейбіт Сарыбай

Алматының өзіне ғана жарасатын сұлу да сүреңсіз қысы. Сұлу болатыны ақ ұлпа қар басқан бақтар сондай әдемі. Әсіресе алыстан манаурап тұратын Алатау қандай көрікті. Ал сүреңсіз болатыны – көліктердің көптігінен көшелердің бойына жауған тап-таза қарлар көп ұзамай кірлеп кететін. Дүниеде әппақ дүниенің кірлегені қандай жаман. Түтін басқан қала күреңітіп тұратын.Осындай күндердің бірінде Жамал ақын жігітпен танысты. Жамалмен бірге тұратын қызға ұлттық университеттің филология факультетінен бір жігіт келіп жүретін. Мына ақын сол досымен еріп келіп, Жамалмен танысып қалған. Содан бері келгіштейтінді шығарды. Басында досымен бірге келіп, Жамалды да шақыртып алатын. Төртеуі қыдырыстап жүретін. Кейіннен жалғыз келетінді шығарды. Аты – Шернияз екен. Бірақ, достарының бәрі Шер дейтін көрінеді. Шер д…

- Осы заманда да Жамал деген қыз болады екен ә?- Болмайтындай несі бар?- Білмеймін. Өзім Жамал деген екі кісіні білемін. Біреуі тоқсанда, екіншісі жетпісте ғой деймін.- ...- Менің атым – Жәнібек.- Менің есіміме күлгеніңізге жол болсын. Өзіңіздің де атыңыз жетісіп тұрмаған екен ғой.- Неге? Жаман ба?- Жаман емес. Сіз білетін Жамалдар кәрі де болса осы өмірде бар екен ғой. Ал, мен білетін Жәнібектер тарих беттерінде ғана бар.- Әз Жәнібек хан мен Шақшақ Жәнібекті айтып отырсыз ба?- Иә. Және Кәрменов деген Жәнібек ағаңыз тағы болған.- Иә, әйгілі әнші ғой.- Әнші ғана емес.- Жазушы.- Дәл солай.- Менің атымды сол ұлы тұлғалардай болсын деп ырымдап қойған.- Менің атымды бақытты болсын деп ырымдап қойған.- Ырымдайтын емес, біз білетін Жамал бақытсыз еді ғой.- Әкемнің өзі ғана білетін бір бақытты Жа…

Бұның атын Жамал деп әкесі Жомарт қойған. Кез келген перзентке ат қойғанда бір нәрсеге байланыстырып қояды емес пе? Бұның атын не үшін Жамал деп қойғаны белгісіз. Әкесінің бір білгені бар шығар. Оны сұрамаған да екен. Осы менің атым жақсы ма, жаман ба деген сұрақтар да мазалаған емес. Кейін мектепке барғанда ғана азан шақырылып қойған атының сәл "нашарлау" екенін сезген. Өйткені бірге оқитын бұзақы баланың бірде "Сенің атың кемпірлердің аты сияқты", – деп мұқатқаны бар еді. Сол күні бұл үйге жылап келген. Ең құрымаса бір әрібін ғана өзгертіп, "Ж" әрібінің орнына "С" әрібін қойып, "Самал" дей салса да болар еді ғой", – деп ойлаған да еді. Бірақ артынша өз есімін ақтап алатын. Рас, көбінше жасы келген кейуаналарда, апаларда, әжелерде кездеседі. Бірақ сол кісілердің бәрі қартайған шағында ас…

Сол күні, сол сәтте, сол бір жігіт Сейфуллин көшесімен құлдилап келіп, Гоголь көшесімен солға қарай бұрылмағанда, бұның бірі де болмас па еді?. Тағдыр дегенді қойсаңшы.Күздің қоңыр салқын күндерінің арты ызғырыққа айнала бастаған шақ еді. Жаз дегенің жақсы екен ғой. Әсіресе аш-жалаңаш кедейлер үшін қолайлы мезгіл. Бұрынғылардың "өлмеген құлға келді жаз" дейтіні де сол болса керек. Күздің алғашқы күндері жаз секілді жайма-шуақ еді. Оқу корпусы мен жатақхана арасында жеңіл киіммен жүре беруге болатын. Алматының ауа-райына сеніп болмайсың, міне, бір-ақ күнде қар түсіп, қамданып үлгермегендерді қалтыратып-ақ жіберді. Сол қалтырағандардың бірі Жамал еді. Осы айдың соңына жетсем, шәкіртақыма ең әуелі сырт киім аламын деп жүрген. Жамалды күтіп отыратын күз бе екен, ай ортасына жетпестен ақ ұлпа…

Кімге керек дәл мұндай тірілігі, Адам екен демейді бірі мұны. Амандасқан түрі ғой, кезіккенге Қолын ала жүгірер «гілі-гілі».

Шуақ сыйлап көктемнің жылы күні, Жайқалып тұр даланың қыры, гүлі. Осы жайлы біреуге айтсам дейді, Айтатыны сондағы: гілі-гілі...

Шандыр қылған жүрегін сірі мұңы, Көрінбейді түрінен ірілігі. Көрші қызды көргенде күлімдейді, Оған дағы айтқаны: гілі-гілі...

Таза қазақ, білгенге, діні, ділі. Жарасады ақ көңіл інілігі. Қатарласын көргенде қалжыңдасып, Бір сөз айтып қалады: гілі-гілі...

Бір қорласа шықпаған тілі бұны, Тағы да бір қорлайды түрі мұны. Қора жақта кекілін сипап тұрып, Құлынға сыр айтады «гілі-гілі».

...Бір жиынға барып ем бірі күні, Байқалмады шендінің ірілігі. Айтсам дейсің, бәрін де жазсам дейсің, Жазғандағың сондағы: гілі-гілі...

Ақпарат көзі

Өзі де өлімге мойынсынса керек. Дегенмен өмір ғажап, жан тәтті. Бірер күн болса да жата тұрсам дейді. Қал сұрап, көңіл сұрап кіріп-шығып жатқан ағайынның: әлі-ақ жазылып кетесіз,-деген жұбатуына сене алмай жатқан күндерінің бірінде құрдасы келіпті. Ол да біраз отырып, кетерінде: - Ал жақсы енді, бір Құдайға табыстадым,-десе, жаңағы кісі: - Ой сен де табыстайтын жерді таптың ғой, соның өзі емес пе мені алайын деп жатқан,-деген екен.

Ақпарат көзі

- Қалай түсіреміз? - Түкте қиын емес, Ұлттық арнаның камерасы мен монтажный столын пайдаланамыз, болды. Міне, қара, былай басталады, дікің, дікің, дікің, дікің... Ақ рубашка, минус ачки, Менің мерсім как фильма «Тачки». Айлығым мошный, шайлығым сочный. Қазмедия центр – адрес точный. Тұла бойым менің – тұнып тұрған сезім, «Құшағымда қуаныш, қасымда сен өзің». Атың кім болады? - Су А – айым. - Онда саған кастюмім дайын. Көрмегенсің-ау өмірі нан илеп. Берейін саған «Қара жорға» билеп. Ей, че там, өзің қай жерден боласың? - Сеул - Сеулдің қыздары зың-зың-зың, зың-зың-зың, зың-зың-зың-зың-зың-зың-зың-зың. Фигурасы ваще дың-дың-дың, дың-дың-дың, дың-дың-дың-дың-дың-дың-дың-дың. Көздері оның дәу-дәу-дәу, жездемдікіне қарағанда әрине дәу-дәу-дәу, дәу-дәу-дәу. Менің көршім бар, аты Болатбек. Сол а…

Байлық дегенде сол дүниеауи байлықты айтып отырған жәйіміз бар. О, тіршілік, не берсенде арнап бер. Алтың балық ілінетін қармақ бер. Бақыт бер де, сол бармақтай бақытты Басып тұрар құдыретті салмақ бер. Қадыр ақын осылай дейді. Шындығында сол бізге бақ пен байлық берсе салмақ бермейді. Салмақ берсе, сол салмағымыз орнымыздан тұрғызбай тастайды да, не байлыққа, не бақытқа жете алмай жатамыз. «Все счастливые семьи похожи друг на друга, каждая несчастливая семья несчастлива по-своему». Арыстан ағай (Мұхамедиұлы емес екені екі жыл кластан қалған Еремаға да белгілі) осылай дейді. Толстойдың осы бір қанатты сөзін сәл өзгертіп көрейік. «Барлық бақытты отбасылар өздерінше бақытты, ал, барлық байлар бір-бірінен аумайды». Рас, біздегі байлардың барлығы бір жұмыртқадан шыққандай. Билік басына барып,…

Содан кабинетте тұра қалып суретке түскенмін. Не түлен түрткенін кім білсін, оны әкеп мында салып қойдым. Истаграмнан жер ауып келген «босқын» бауырлар құсап, сүйкімді қарындастарға ұқсап аты-жөні жоқ сурет сурет салмаушы едім. Бұл жолы не болғанын білмеймін. Құдай біледі, ылғи джинсы шалбармен, футболкамен далақтап жүре беретін болғасын, өзім өз болып кастюм-шалбар кигенімде, осы бір ғанибет қалпымды достарым да білсін дедім-ау деймін. Енді сурет құры тұрмасын деп астына мына жазбаны тіркеп жіберіп отырған жайым бар. Қызық иә. Жалпы адамның өмірге келгендегі мақсаты не? Бір мақсат. Бірақ, әр адамның тағдыры әртүрлі. Гүлдің де мақсаты біреу. Және әр гүлдің де өз тағдыры бар. Қып-қызыл раушан гүлі қайда баруы керек еді. Қызға. Онда да он сегіздегі үлбіреген қызға. Құрсын, әлгібір сериялдың…

Атқа мiнген жiгiттер бiр-бiр қыздан мiңгестiрiп алған. Жаяулары қыздың иығына қолын артып құшақтап барады. Осы бiр “алқакөл сұлама, ақтабан шұбырындыдан” маңызы бөлек шұбырған топқа қарап көңiлiм босап кеттi. Неге десеңiз бiз осы сәтте мәңгi бақи дәл осылай толыққанды басымыз қосылмасқа тарап бара жатырмыз. Ұзақ жылдарға созылып, бiтпестей болған мектептi де бiтiрдiк. Кеше түнде қолымызға орта мектептi толықтай бiтiрдi деген куәлiгiмiздi алдық. Басқа-басқа осы аттестат Айбол екеумiзге де бұйырды-ау. Мектептен әне қуып жiбередi, мiне қуып жiбередi деп жүргенде әупiрiмдеп осы күнге де жетiп тындық. Түндегi салтанатты кештен соң бүгiн барлық сыныптастар тауға демалысқа шыққанбыз. Ертең барлығы жоғарғы оқуға құжаттарын тапсыру үшiн алып қалаға аттанбақ. Әрқайсысы әр қиырға тартады. Демек, бiз…