Жаңа

- Алла, өзіңді Арқалықта жұмыс істеп жүрген кезіңнен білетінмін. Жақында Қостанайдағы тіл мәселесіне қатысты үлкен басқосуда жатық та сауатты баяндамаңды тыңдап, өте тәнті болғанымды жа­сырмаймын. Сенің осы мемлекеттік тілді меңгерудегі жетістігің барша жастарға өнеге. Ең алдымен қай жерде туып-өскеніңді айтып өтсең? - Мен қаймағы бұзылмаған, қазақтың бүкіл салт-дәстүрі берік сақталған Амангелді ауданына қарасты Тасты ауылында туып-өстім. Ол жер - мен үшін жер жәннаты. Маған одан артық елді мекен жоқ секілді көрінеді. Тасты аудан орталығынан 75 шақырымдай жерде. Осы ауылда 508 адам тұрады. Тұрғындардың басым көпшілігі - қазақ. Бәрі де менің бауырларым болып кеткен. Өйткені ондағыларға мақсат та, мүдде де ортақ. Тіршіліктегі барлық қуаныш пен қайғыны бірге бөліседі. Осы ауылға әкем Сергей…

Ең аз жалақы алатын өңір Еліміздегі ең төмен күнкөріс деңгейі ағымдағы жылы 17 439 теңгені құрап отыр. Үкіметтің электрондық сайтында берілгендей, бұл көрсеткіш былтырғы 2011 жылмен салыстырғанда 1440 теңгеге өскен (2011 жылы 15 999 теңгеге теңескен). «2012 - 2014 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының заңына сәйкес, үстіміздегі жылдың қаңтар айынан бастап ең төменгі жалақы мөлшері 17 439 теңгеге таяған. Ал айлық есептік көрсеткіш 1618 теңгені құрапты. Елбасымыз атап өткендей, жалпы, ең аз мөлшерде жалақы алатын жұмыскерлер еліміздің солтүстік өңірінде өмір сүреді. Статистика агенттігінің мәліметі бойынша ағымдағы жылдың мамыр айында солтүстік жұмыскерлерінің орташа жалақы мөлшері 67 733 теңге болған. Жалпы аймақтар бойынша биылғы жылдың маусым айының жал…

Жаздың соңғы күнінде ресейлік «Бірінші арнаның» «Жди меня» бағдарламасының жүргізушісі, актер, режиссер, Ресейдің халық артисі Игорь Кваша өмірден озды. 79 жастағы актердің халыққа бергені көп шығар. Көптің көңілін баураған, Кеңес Одағының жаңалығына айналған «Современник» театрының негізін қалаушы Игорь Кваша «Жди меня» бағдарламасының жүргізушісі ретінде қалың көрерменнің жүрегінде қалды.Өмір оған жарқын сәттерді сыйлады. Ол махаббатта да, достықта да, ұстанымдарында да тұрақты болды. Бозбала шағында Отан алдындағы борышын адал атқаруға аттанса, әрқилы диссиденттермен дос болып, билікке қарсы наразылық хаттарына еркін қол қойды. Оның осы әрекеті үшін Кваша кинодан қол үзіп қалған еді. Бірақ Игорь Владимирұлы өмірдің мұндай келеңсіздіктеріне назар аударған жоқ. Ол барлық құбылысқа филосо…

- Сіз қазір еліміздегі белгілі адамдардың қатарына жатасыз. Қоғам қайраткері, тележүргізуші, актриса, продюсер, қайырымдылық қорының басшысы дегендей. «Көтере алмас шоқпарды белге бай­­лап алып» жүрген жоқсыз ба? Жалпы, алға қойған мақсатыңыз не еді?- Бұл жерде ешқандай құпия жоқ. Ең бастысы - еңбекқорлық. Мені үйде солай тәрбиеледі. Ата-анам да, ата-әжем де «еңбек етсең емерсің» деп отыратын. Бәлкім, сол әсер еткен болар. Оқуда озат болуға тырыстым. Арланбайтынмын. Қазір де кез келген іске бел шешіп кірісіп кетемін. Бір басымда бірнеше жұмыс бар. Бірақ «үлгермей жатырмын, қиын екен» деп айтпаймын. Қолымнан келгенше дөңгелетіп отырмын. Оған ешкім кінә таға алмас. Әлі есімде, анам мені алты жасымнан балетке берді. Балерина болу оңай емес. Көп тер төгуге тура келді. Аптасына үш-төрт рет үйі…

Адам баласының бойындағы қаншама қасиеттерінің ішінде қорқыныш, бір нәрсеге бағыну, табыну деген қасиеттер де бар. Тіпті, жансыз заттар да қандай да бір қасиетке ие. Мәселен, қар қайткенде ериді, пышақ кесу қасиетіне ие болмаса, қажетсіз болар еді. Бұның бәрі алданыш өмірдің заңдылығы болып табылады... Ал, адамзат баласы ақшаға бағынышты. Табынып кеткені қашан. Ол болмаса өмірі қорқынышты. Шынымен, біз болашағымызды ақшасыз елестете аламыз ба екен? Пенде үнемі бақытқа бөленіп өтсем деп тілейді. Сол бақытты балалары мен одан кейінгі үрім-бұтақтарына жетсе деп тырысып бағады. Бақыт үшін бақилыққа аттанғанға дейін біреулер өмірдің ащысы мен тұщысын татып жүрсе, ал сол басына қонған бақытты көтере алмай құрдымға кететіндері де аз емес... Мен бақытты сәтке толы болған күндерімді жиі елестетем,…

Кеше ресейлік примадонна Алла Пугачеваның Мәскеудегі Кузьмин моласынан өзінен орын сайлағанын оқып бір оқиға есіме түсіп кетті. 1985 жылы атам дүниеден өткенде әжем «Менің де баратын жерім сол ғой, жанынан орын ала салыңдар» депті. Мұнысы өлімді шақыру емес, ана дүниеде де жолдасының жанынан табылу ниетімен жасалған іс. Ол кезде біз әлі туылмақ түгіл, жоспарға да енбегенбіз. Бірақ, естуімше сол әрекет өз уақытында ауылда үлкен әңгіме тудырыпты. «Көрі шақырады емес пе, мұнысы несі?» депті біразы. Бірақ, әжеміздің жасы тоқсанға жақындап қалды. Құдай ғұмырын ұзақ қылсын, әлі күнге дейін бақуатты. Жадынан жаңылмаған, көру, есту қабілеті де кемімеген. Біздің ауылда моланы «мортық» дейді. Қазір сол мортығымыз қабірстанға айналыпты. Әрине, тумақ бар да, өлмек бар. Ауылға жылына бір мәрте барып қ…

Жамбыл облысы осындай әдемі көрініспен қарсы алды. Таулардың арғы жағында Қырғызстан. 2000 жылдық тарихы бар Тараз қаласының саябақтары ерекше көрінді. Мынау секілді ұлттық нақыштағы мүсіндер көп жерде кездеседі. Әрине Таразға келіп кеткен әр бір азамат тарихи ескерткіштерге соқпай кетпейді. Қарахан кесенесі - өзінің әсемдігімен Ресей сәулет өнерін бағалаушыларын 1902 жылдың өзінде ежелгі Тараздың теңдесіз жасампаздығы ретінде таңдандырыпты. Археологиялық қазбалар көрсеткендей, бұл ғимаратты өрлеу кезінде шеберлікпен әзірленген 30 түрлі өрнекті кірпіштер пайдаланған. Құрылыс қараханидтер дәуірінде, ХІ ғасырда жасалған. Оның жерленуін тарих, біздің аймақты Х-ХІІ ғасырларда билеген Қараханидтер әулетінің хандығымен байланыстырады. Әулие-Ата атануы да содан. Қарахан 960 ж. қайтыс болады. Оны…

- Мен бұл құрылтайдан бір-ақ нәрсені күтемін. Құрылтай өйтіп-бүйтіп өтер, Нұрлан Оразалиннің орнына басқа біреу сайланар. Бірақ қара шаңыраққа ие бола алатын адам табыла ма? Әңгіме сонда. Мемлекеттен ақшасын алып қойып, ар жағында ыңыранып жата беретұғын бұрынғы заман жоқ. Қазір талап күшті. Шыны керек, 700-ден асып түсетін жазушыны ұстап тұру, олардың киелі ордасын басқару оңай шаруа емес. Бұған дейін осы жөнінде өзге жазушылардың пікірін біліп едім. Олардың көпшілігі Одақ басшылығына келгісі жоқ секілді. Өйткені жеті жүз жазушыны, үлкен бір шаңырақты басқару кез келгеннің қолынан келе бермейді. Қаламгерлердің арасында басшылық тізгінінен үміт ететіндер де жетіп артылады. Бірақ, меніңше, олар ар жағын ойлап жүрген жоқ. Ондай жандар төрағаның мойнына түсетін ауыртпалықты сезінбейтін секіл…

- Бұлай деуімнің себебі бар. Жалпы, «Жазушылар одағы керек емес» деуге болмайды. Қаламгерлерімізді жинап, басқарып, жөнге салып отыратын - осы қара шаңырақ. Мен бұл ұйымға 1963 жылдары келдім. Ол кезде Одақта небәрі 130 мүше бар болатын. Міне, сол 130 жазушының барлығын танитынмын, әрбір шыққан жаңа туындыларын да сиясы кеппей жатып, оқып отыратынбыз. Ал қазіргі күні Жазушылар одағында 800-ге тарта қаламгер тіркелген. Алайда бұл тізімдегі жазушыларды көпшілік біле бермейді. Баспасөздің бетін ашып қалсаң да, белгісіз біреудің аты-жөнінің соңында «жазушы» деген үлкен атақ тұрады. Оның жұртты немен қуантқаны, қандай кітаптарының жарық көргені, қалай жазатыны белгісіз болып қала береді. Тағы бір мысал. Биыл 42 адамға «Алаш» сыйлығын табыс етіпті. Бір жылда осыншама адамға «Алаш» сыйлығын ұсын…

1. Қызыл империя Құнанбайды қара ниетті, қатыгез тадам тұрғысында бағалады. Ал тәуелсіздік тұсындағы таным түсінік, ұстаным қандай болуы керек? 2. Халықтың түсінігінде «қара» деген оңды ұғым емес. Ал Абайдың сом алтындай сөздері «қара сөздер» деп аталуының сыры неде? 3. Абай өмір сүрген кезеңде экологиялық жағдай жақсы, ауа, су, топырақ, азық-түлік те тап-таза еді. Ал ақынның ішкені қымыз бен қымыран, жегені қазы мен қарта. Ол неге бар болғаны 59-ақ жас өмір сүрді? Жүніс Үпенұлы, ардагер ұстаз Жаңақорған ауданы, Қызылорда облысы. Абай тұлғасына және абайтану мәселелеріне қатысты қойылған оқырман сауалына филология ғылымдарының докторы, профессор, «Абайтану» ғылыми-зерттеу орталығының директоры Мекемтас МЫРЗАХМЕТҰЛЫ жауап береді: 1. Біз бұл орайда тарихи Құнанбай және әдеби Құнанбай деп ек…