Мазмұнға өту

Жаңа

Абылай Мәшһүр жазбаларында

 

Мәшһүр Жүсіпті ауыз әдебиет үлгілерін жинаушы ғалым ретінде танып-біле бастаған шақта оның осы саладағы еңбегі том-том болып жарық көрді. Алғашқысында кейбіреулерге асыра айтылған сөз ретінде көрінген де болар.

 

Енді, міне, сол күңгірт күмән сейіліп, Мәшһүр жинаған ауыз әдебиеті (Мұнан әрі жазбалары) үлгілерімен қалағанымызша сусындауға мүмкіндік алдық. Оған басты себеп Мәшекеңнің «ЭКО» ЖШС баспасынынан 2013 жылы 20 томдығының жарық көруі. Осы томдықтардың 9-томы 14 беттен 160 бетке дейін қазақтың ұлы ханы  Абылайға арналған.

 

Басқа томдарында да Абылай туралы жазғандары кездесіп отырады. Сол мұраның «Абылайдың тұтқын болуы» атты әңгімелеріне тоқталмақпыз. Аталған әңгіме  10 нұсқадан тұратыны көрсетілген (А.Қ.Жүсіпова). Соның біз айтып отырған жинақта 5 (бірінші нұсқасы ақынның 2001 жылы жарық көрген 8 томында жарияланған.)

 

Бірінші және екінші нұсқаға әңгіме біршама қайталанатындықтан, біз сөзді үшінші нұсқадан бастауды жөн  көрдік.  Негізгі шиеленіс Қалдан Шерінің он сан оймауыт , тоғыз сан торғауыт  туған Сына батырдың әкесінен қашып барып, Абылай ханға паналауы.

 

Мұның алдында бір жарықта Қалдан  Шерінің  Сәру деген інісін Абылай мерт еткен екен. Қалдан Шерін: « Менімен жауласпай тыныш тұрамын десе, Сына батырды тірідей қайырып берсін!» – деп Абылайға елші жібереді.

Абылай хан: «Бұтаға қорғалаған торғайда қалады» деген сөз бар еді.

 

Бұта құрлы болмасам, тірі болғанда неге жараймын?!» – деп бермепті. Абылайдың өзге хандардай айбынып, алдына түсіп бүлкектеп кетпеуі бұлай бола берсе түптің түбінде қасқая қарсы тұрар қарсыласы боларын түйсініп түсінген Қалдан еліне жар шақыруға мәшбүр еді.

 

Абылайды тірі ұстап әкелгендерге Аюке қызынан туған Топыш сұлуды беремін деп, ат жалын тартып мінген қалмақтың жақсылары мен жайсаңдары, батыры мен бағландары атқа қонады. Солардың арасында Жалбы деген Жайсаң уақ Өтеген мергенді ұстап алады.

 

Жанынан қорыққан ол Абылайдың қайда жүргенін айтып қояды. Сөйтіп Абылай қолға түседі. Абылай бұлардың бір ғана өзі үшін аттанған қосын екенін білгенде: «Күтінбеген елді шабыншылыққа ұшыратпас»! –деп, – Іздеген Абылайы мына – мен! – депті, осы арада үшінші нұсқа мен төртінші нұсқадағы азғана айырмашылыққа тоқтала кетейік.

 

Екінші, төртінші нұсқада Қалдан Шерін: «Маған көрсетпей зынданға салыңдар, ас-су бермеңдер, аш сақтаңдар», – делінсе, үшінші, бесінші нұсқада Қалдан Шерін ай далаға ақ боз  үй тіктіріп, құда, күйеу түсетін үйдей жайнатып, төсеніш төсеп: «Абылайдың жалғыз өзін сонда кіргізіңдер!» – деп пәрмен берді делінген.

 

Осы нұсқаларға ортақ бір жайт – қалмақтардың, Қалдан Шеріннің пәрменіне сәйкес «Жеті күн, жеті түн ас-су бермеңдер. Сегізінші күндетолы аяқ қара суға, тобықтай тоң май салып апарып, Абылайдың қолына ұстатыңдар» деуі осы жай екінші нұсқада Абылай суды ішіп еді, майы не ерімеді, не аузына келмеді. «Үрсем кетпейтұғын неме едің, өкпелемей келетұғын неме емессің ғой», –деп... аспанға бір-ақ атты делінсе, үшінші нұсқада: «Үрсем, кетпейтін неме едің, өлсем, аузыма келер емессің ғой!» – деп, аяқты төрден есікке қарай лақтырып жіберіпті.

 

Қалдан Шеріннің қара болса аяқтағы суға (Төртінші нұсқа) қолын салып жіберіп, майды аузына бір-ақ қағып қояр деген екен. Көріп тұрғандар көрген-білгендерін айтып барғанда:

 

«Шіркін, анық бекзат, шын дегдардың өзі екен ғой!» – десіпті. Басына күн туған сәтте өзінің емес, жұрттың қамын ойлаған Абылайдың өршіл рухты жау жүрек жан екенін, оның бір өзі үшін аттанған қол екенін білгенде, «Күтінбеген елді шаптырып қайтемін» деген тосын шешімге  келуінен-ақ аңғаруға болады.

 

Ал жеті күн, жеті түн зынданда (Тіпті арнайы тігілген киіз үйде болсын) жападан жалғыз жүйкеге тиер. Мұның арты немен тынар екен (басым алуы да мүмкін ғой) деген ауыр да, азапты ой кешіп ас-сусыз аштан бұралып жатқанына қарамастан «Төрт жігіт жалаңаш қылыш алып барыңдар», – депті хан. «Ханнан жарлық  болды, Қарадан жабдық  болды.

 

Сенің мейманаң  толды! Құдайдан сізге жазу бұйрық осы болды деп қылышпен шабуға дүрсе қоя беріңдер», – дейді. – Біреуіңнің астарыңа кіріп кетсе де шауып жіберіңдер, егер сарқасқа текеше қайқайып отырса, шаппаңдар. Тағы қайта келіңдер, – дейді.

 

– Көрген-білгендеріңді айтып келіңдер, – дейді. Бұл мәтін Мәшекең жазбасындағы бірінші нұсқада «сіздің мейманаңыз толды» делінсе, екінші нұсқада «толды» сөзі қалып кеткен.Бірінші нұсқада «басын қорттаса» деген сөз, екінші нұсқада «астарыңа кіріп кетсе» деп берілген. Үшінші , бесінші нұсқада алдағы нұсқаларда жоқ «Берген асты ішпесең мә, өзіңнің қаныңды іш» деп дүрсе қоя беріңдер», –делінген.

 

Үшінші нұсқада: «Жасқанып жалтақтамаса, тимей қайтып келіңдер», – деген хан пәрмені: «Жасқанбаса, селт етпесе», –деп берілген. Екі сыннан сүрінбей өткен Абылайды ең шешуші үшінші сынға шақыртқанда, жіберген адамына (үшінші нұсқа, қалған нұсқаларда жоқ): «Қардың басын қар алады, ханның басын хан алады» деуші еді қалың қалмақтың жиылған тобының ішінде басын өз қолыммен кесіп, ту сыртынан жарып, өтін өз қолыммен алып, қанын ұрттаймын деп шақыртты деңдер, үрейі ұшып, құты қашып, қалбалақтап кіріп келер ме екен? Жоқ , өңі-түсі қашпай, сескеніп шіміркеніп аяқ баспай, жаймашуақ, жадағай көркейіп келер ме екен?! Бұл да– бір сын!» – дейді.

 

Қалдан Шерін Абылайханды басқа бір үйді  түзеттіріп, тағын сонда қойғызып, өзі тоқсан сәргерделінің қатарына отырып, тақты бос қалдырыпты. Есіктен кірген Абылай үй ішіндегілерге көз тоқтатып қарамастан бірден бос тұрған таққа барып отырыпты. Сөйтіп ханның қара болса, бос тұрған орын осы ғой деп босағада отырар деген есек дәмесінің тағы да күлін көкке ұшырады.

 

Тақтың тұсында тастан жасалған құдайсымақтарының қасына Абылайдың  отырғанын шам көрген қалмақтар қауқылдаса бастайды. Сонда Абылай айтты дейді:

 

– Жақсы кезеңге таласады, жаман отыратын орнынан адасады.  Отыратын орнынан адасатын мен жаман ба? Тақ үстінде ханның орны болады. Оның құты қашты, менің аруағым, бақ-талайым жоғарылап асты,сондықтан өз орнын ол тастай қашты. Бұл орынға қалмақтың ханы Қалдан Шерін отырмағанда, қазақтың ханы Абылай отырмағанда, шайтан отыра ма?! – дейді. Сол сәт өзін Абылайдың танып қалғанын аңғарған хан:

–Уа, Абылай, Сәру қайда? – деп сұрайды. Бір емес, үш рет сұрайды.

 

Сонда Абылай:

– «Сәрумін» деп Сәру айтпады, «Кеспеймін» деп қару айтпады! – деп бір жауабынан танбаған екен. Сонан соң Абылай өзінің қолға түскенін, пенде болғанын ойына да алмайтынын айта келіп:

 

– Өлсем –ойымнан, тірі болсам– бойымнан кетпес үш арманын ауызға алады. Оның біріншісі қыл құйрықты қазаққа сауын айтып, қыл құйрықты қазақты жиып, Сәруше қан майданда өлмей, сәйгел қуалап шыққан тайыншадай, түлкі қуып, бүркіт салып жүргенде, қапыда түстім-ау! деп армандаймын.

 

–  Бірі қазақтың арқасын тамға сүйремей, аузын нанға бөлемей, құлан, киіктей құба жонда тиянақсыз тұрақсыз қалдырдым. Бірі төрт атадан бері қарай жалғыз едім, туысқаным жоқ еді, балам жоқ еді. Өзім кетсем, бір өзім емес, төрт жанның тұқымы құрығаны ғой!  Мұндай  мұң  Қалдан Шеріннің басында бар екен. Сонысын айта келіп: «Бұ дағы мынау қарағым, бөбегім сықылды екен», – дегенде, Абылай:

– Алдияр хан, төреңізге құлдық! –депті.

– Сен қуанғандай, не төре тиіп қалды? – дегенде, Абылай оның өзін:

 

«Көзіңнің ағы мен қарасы бөбегіңе теңедің, өз бөбегіңді өзің өлтіресің бе?!» –депті. Осымен әңгіме тұйықталып, мәре-сәре болысып, «Құлындағы сақауын, құнандағы тісеуін» айтысыпты.

 

Біз де әңгімені осы арадан ат басын іркіп, Мәшһүр жазбасындағы Абылай бейнесіне азды-көпті  тоқтала кетейік.  Абылайдың өршіл рухты, жау жүрек жан екенін жоғарыда айтып өттік.

 

Жазбаны онан әрі оқу барысында, онан асқан сабырлы, айбынды ақыл иесі бір Аллаға шексіз сенген хақ мұсылман –Алладан басқадан ажалым болмақшы емес! екеніне шүбәсіз сенесің. Сонымен қатар шешендігі – «Сәрумін» деп  Сәру айтпады, «Кеспеймін!» деп қару айтпады! Асқақ арманы (Қазақтың арқасын тамға...) таңқаларлықтай.

 

Оның осы қасиеттері Қалдан Шеріннің қанды қылышынан қаза болмай, азамат басының азат болуына Аюкенің қызынан туған Топыш сұлуды Абылайға қосуына себеп болғанына шүбәсіз сенесің. Осы арада Қалдан Шеріннің Топышты Абылайханды ұстап берген адамға емес  Абылайханға қосуының себебі де айқындала түсетіндей. Ол, біріншіден, Абылайдың бір сөзділігі, екіншіден, болса керек «әке балаға сыншы» демекші жалғыз ұлы Еженнің пайымсыздығы, түймедейді түйедей ететін ұрыншақтығы оның күндердің күнінде мұраға тиер таққа ие бола алатындығына күмәнін арттырғандай.

 

Сондықтан да болар Қалдан Шерін: «Мынау жалғыз балам Еженді менің орныма хан көтеріңдер, үш жылға ешкім бетіне келмеңдер», – деп өсиет етіпті. Ақыры, әкесі Қалдан Шерін сияқты Ежен де  қалмақтардың қолынан қаза табады.

 

Ал Топыш сұлудың бауырлары Қырғын Күш Абылайға  келіп паналайды. Мәшһүр Жүсіп өз жазбаларында  Абылайхан заманын, оның азаматтық бейнесін, айбынын, ел тізгінін қолға ұстаған тұстағы кемелдігі мен  көрегендігін, ақыл аясының кеңдігін, досқа адал, дұшпанға қаталдығын асқан шеберлікпен бейнелей білген.

 

Оның ел аузында жүрген Абылай жайлы әңгімелерді ерінбей, жалықпай жинап, оны бірнеше нұсқада жүйелеуі, сөйтіп келер ұрпаққа құнды мұра қалдыруы, қалам қуатының кемелдігі, ойының кеңдігі – үлгі тұтарлықтай. Әлденеден Мәшекеңнің осы жазбаларын шебер пайдалана алатын сценарист болса, Абылай хан туралы әйдік фильм түсіруге болар еді-ау деген ойға келеді.

 

Сүлеймен Баязитов

1
0
1109

«НҰР ОТАН» партиясы Әуезов аудандық филиалы « Чайка » ЖТК МКК

«НҰР ОТАН»  партиясы Әуезов аудандық филиалы « Чайка » ЖТК МКК  «Қалалық Перинаталды орталық»  бастауыш партия ұйымының 2016 жылдың 1-ші жарты жылдық (қаңтар-маусым айлары аралығына)    есеп беруі.

ЖКТ «Чайка » «Қалалық Перинаталды орталық»  бастауыш партия ұйымының  мүшелер саны қаңтар-наурыз  айларында 2016 жылы –495.

Оның ішінде зейнеткерлер саны- 23

Жұмыс орындарын ауыстыру себебінен ,тағы да басқа себептерден  -50    партия мүшесі шығарылды.

Қайта партия қатарына 178  адам қабылданды.

Жүктілікке байланысты демалысқа кеткендер саны- 71

«Қалалық Перинаталды орталық»  бастауыш партия ұйымы партияның арнайы жұмыстарын  әрі қарай жаңғырту мақсатында арнайы бөлме жұмысын жалғастыруда. Оның іші қабырға газеттерімен, мемлекеттік рәміздерімен, қажетті құжаттарымен, бөлме жабдықтарымен қамтамассыз етілген.

«НҰР ОТАН»   партиясы Әуезов аудандық филиалымен «Чайка»    ЖТК . МКК  «Қалалық Перинаталды орталық»  бастауыш партия ұйымының сәйкестік (акт сверки) тексеруі  ай сайын өткізілді. Бастауыш партия ұйымының  401     мүшелері айлық жарна төлейді .

2016  жылдың қаңтар айында «Нұр-Отан»  Партиясы-нақты істер  партиясы дөңгелек үстелінде Бастауыш партия ұйымының жұмысын жақсарту, жылдық жоспармен таныстыру , нұротандықтарға қайта партия кодексінің этикасымен таныстырылды. 2016 жылға айлық жарна төменгі жалақыға байланысты қайта белгіленді, партия жарғысына сәйкес. «Біздің Президент» атты жиында еліміздегі ең басты бағдарламалары қайта еске түсірілді.

Кезектен тыс партияның XVII съезіне байланысты Қазақстан -2021 : Бірлік. Тұрақтылық. Жасампаздық. «Нұр Отан» партиясының сайлауалды бағдарламасымен таныстырылды. «Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі мен мәслихаттары сайлауында» бастауыш партия ұйымының мүшелері белсенді түрде жұмыс жасады.

Азаматтардың, түрлі әлеуметтік топтардың саяси еркін білдіретін, олардың мүдделерін мемлекеттік биліктің өкілдік және атқару, жергілікті өзін-өзі басқару органдарында қорғайтын және оларды қалыптастыруға қатысатын егеменді елімізде беделді партия «Нұр Отан»  Партиясы жеңіске жетті.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 2014 жылғы 11 қараша. Нұрлы жол жаңа экономикалық саясатымен қайта таныстыру сәуір айында өткізілді. “Нұр Отан” партиясының және мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі -  медицина саласы. Жеке тұлғаны отансүйгіштік рухта тәрбиелеумен қатар, әрбір   адамзат баласының денсаулығы Отанымыздың жарқын болашағы болып табылады. Ұжымды партия күнімен құттықтай отырып, қызу жұмысқа кірісті. БАҚ –на партияның XVII съезінің делегаты ретінде мақала жарияланды.

“Нұр Отан” партиясының жұмысын кең ауқымда халыққа жеткізу мақсатында Қазақстан телерадиокомпаниясының Қазақ елі желісіне эфирге шығарылды. «Жер тағдыры – ел тағдыры» тақырыбында 2 рет халық  арасында түсінбеушіліктің  әсерінен туындаған сұрақтарға толық сауатты турде түсініктер берілді. «Халықаралық әйелдер күні» мерекесімен бүкіл ұжымның  әйелдерін кұттықтау рәсімі өткізілді , арнайы мерекелік сыйлықтар тапсырылды.

Партиялық  жобаның бірі «Жастар-Отанға», «Ардагерлерді ардақтайық» бөлімі бойынша жас  маман  дәрігерлермен бірлесе отырып, келешек жас ұрпақ Ұлы Отан соғысы кезінде ерлермен қатар ерлік көрсеткен батыр қыздарымызға арналған бірнеше конференциялар өткізілді.

«Айқын тариф» жобасы бойынша қаржы жағынан біздің «Нұр отан» партиясы атынан жасалып жатқан іс-шаралар : күрделі жөндеу жұмыстары, медициналық аппараттарқұрал-жабдықтар  оған жұмсалған қаржыларды тікелей «Нұр отан» партиясы мүшелерінің қатаң түрде тексеретіндігі және оның есебі жайында  дөңгелек үстел өткізілді.

"Нұр Отан" АҚФ баспасөз қызметті

0
0
1360

А.ж. 16 тамызда Шортанды ауданында «Азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау қызметін жүзеге асырудағы қызметтік этика және жоғары рухани-адамгершілік ахуал» тақырыбындағы ауданаралық дөңгелек үстел өткізілді.

0
0
334

“№110 мектеп-гимназия” бастауыш партия ұйымы

 

“№ 110 мектеп-гимназия”  директордың орынбасары бастауыш партия ұйымының төрағасы,
Кобельдесова Сайраш Турсынгалиевна

«Нұр Отан» партиясының жобасы бойынша   01.08-30.09 2016 ж. Жетімін жылатпаған,ағайынын алаламаған,жақынынан жан жылуын аямаған, халқымыздың қасиетті дәутүрін Жетісу ауданының  Жанар Абитова басшылық ететін № 110 мектеп-гимназиясының ұжымы жалғастыруда. Биыл да  «Мектепке жол» акциясын ұйымдастырып, көздері жәудіреп, жағдалары төмен оқушыларға  жүректерінің жылуын сыйлап, қолұштарын ұсынды.

«Нұр Отан» партиясы Жетісу ауданы әкімі Р.Т Кошеновичтің ұйымдастырылуымен жетімін жылатпаған,ағайынын алаламаған, жақынынан жан жылуын аямаған халқымыздың қасиетті дәстүрін
Жетісу ауданының Жанар Абитова басшылық ететін
№ 110 мектеп-гимназиясының ұжымы мен ата-аналары да жалғастыруда

Қазақстан халқы Ассамблеясының,Қазақстан Республикасы  Конституциясының
20 жылдығына арналған салтанатты жиынымызға  Алматы қаласы Жетісу ауданы әкімінің орынбасары  Мұрынова Жанат Шарапханқызы және Алматы қаласы Жетісу аудандық  білім  бөлімінің басшысы  Ходжабергенова Гульнар Махаевна  оқушыларды  “Алғашқы  қоңырау” білім күнімен құттықтады.

Партия жобасы бойынша «Бақытты балалық» акциясы бойынша мерекелі іс-шара өтуде

Қазақстан халқы Ассамблеясының,Қазақстан Республикасы  Конституциясының
20 жылдығына арналған Білім күні.

Тұңғыш Призидент қорынан келген  Роза  Имашевна және Гайнигуль Сергазиевна апайларымыз салтанатты жиынның ашылуына қатысып, мектеп ұжымын құттықтады

"Нұр Отан" АҚФ баспасөз қызметті

0
0
4127

ҚР Мемлекеттік қызмет істері министрлігі Ақмола облысы бойынша департаментінің 2016 жылдың 1 жартыжылдығының қорытындылары бойынша негізгі қызметі туралы ақпарат Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу басқармасы бойынша

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау және анықтау  бағыты

Сыбайлас жемқорлық көріністеріне ықпал ететін себептер мен жағдайларды барынша азайту мақсатында Департамент күнделікті бұқаралық ақпарат құралдарының мониторингін (zakon.kz; 356info.kz; inform.kz; tengrinews.kz; kokshetau.asia; «Бірінші сыбайлас жемқорлыққа қарсы медиа-орталық» zannews.kz; «Атамекен» ҚР ҰКП palata.kz; zhalobakz.com; zhalobi.kz сайттары;   «Караван», «Любимый город» және басқа газеттердің сайттары) жүргізеді, статистика органдарының мәліметтері мен басқа дерек көздерін (жеке және заңды тұлғалардың шағымдары) зерттейді.

«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңының                          7-бабының 3-тармағына сәйкес Департамент тұрақты негізде сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг жүргізеді.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі мен Қазақстан Республикасының «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы арасындағы ынтымақтастық туралы   2015 ж. 23 маусымдағы келісімді жүзеге асыру жөніндегі бірлескен іс-шаралар жоспарының  2-тармағының 2-тармақшасын орындау мақсатында, бұқаралық ақпарат құралдары мен «Әділет» Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің ақпараттық-құқықтық жүйесін зерделеу арқылы мониторинг жүргізіліп, автобустық жолаушылар тасымалын субсидиялаудың проблемалық мәселелері бағыты бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингтің нәтижесі шығарылды (Ақпарат орталық аппаратқа дер уақытында ұсынылды).

Департамент  «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг жүргізу қағидаларын» (ҚР Мемлекеттік қызмет істері  министрінің  2015 жылғы 29 желтоқсандағы  № 16 бұйрығы) басшылыққа ала отырып, Ақмола облысы бойынша құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі басқармасының (бұдан әрі – ҚСжАЕБ) мәліметтері негізінде 2015 жылдың нәтижелері бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг жүргізуде облыстағы  тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау салалары сыбайлас жемқорлық көріністеріне анағұрлым осал екендігі анықталды.

Ағымдағы жылдың басынан бері  сыбайлас жемқорлыққа қарсы                                       3 мониторинг жүргізілді:

  1. ҚСжАЕБ мәліметтері негізінде, 2015 жылы  жасалған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар мен қылмыстар туралы;
  2. Жолаушылар тасымалын субсидиялау бағыты бойынша (осының негізінде Ақмола облысының жолаушылар тасымалы және автомобиль жолдары басқармасының қызметіне сыртқы талдау жүргізілді);
  3. Орта және шағын бизнесті субсидиялау саласында (Ақпарат Орталық аппаратқа уақытылы жеткізілді).

Департамент тарапынан Ақмола облысы мемлекеттік сәулеттік-құрылыстық бақылау басқармасы мен Ақмола облысының білім басқармасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингтің,  сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің ішкі талдауын жүргізу сүйемелденеді.

Жүргізілген сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингтердің нәтижелері жұмыста белсенді түрде пайдаланылуда.

Мемлекеттің сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатын дәріптеу және барша қоғамды аталған жұмысқа тарту  аясында интернет порталдарда және БАҚ-та сыбайлас жемқорлық мониторингінің үздік жүргізілуіне конкурс өткізілетіндігі туралы хабарландыру орналастырылды.

Конкурс нәтижелері Халықаралық сыбайлас жемқорлыққа  қарсы күрес күні – 9 желтоқсанда, «Адал жол – Честный путь» марафонының  қорытындылары бойынша  жыл сайын өткізілетін  сыбайлас жемқорлыққа қарсы форумда шығарылатын болады.

Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі мен ҚР «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы арасындағы Келісімді жүзеге асыру жөніндегі Бірлескен іс-шаралар жоспарының тармақтарын орындау шеңберінде экология саласындағы проблемалық мәселелердің камералық талдауы жүргізілді (ақпарат Орталық аппаратқа ұсынылды). Талдаумен Экология департаменті және Табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы көрсететін мемлекеттік қызметтер қамтылды.

Есептік кезеңде 4 ұйымда талдау жүргізілді: ҚР ҰЭМ Құрылыс, ТКШ істері және жер ресурстарын басқару комитетінің «Жер кадастры ғылыми-өндірістік орталығы» ШЖҚ РМК  Ақмола филиалында, ҚР ҚІМ «Қорғаныс істері жөніндегі департаменті» РММ, «Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы» ММ, «Құрылыс басқармасы» ММ

Өткізілген талдаулардың қорытындылары бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталды және оларды жою бойынша тиісті ұсыныстар берілді (кестені қараңыз).

 

№

Көрсеткіш

а.ж. басынан бастап

1

Анықталған  сыбайлас жемқорлық тәуекелдері (барлығы)

43

1.1

соның ішінде, персоналды басқару қызметі бөлігінде (кадрлық саясат)

12

1.2

мемлекеттік қызмет көрсету  бөлігінде

24

1.3

қызметтік әдепті сақтау және тәртіптік тәжірибе бөлігінде

4

1.4

жеке/заңды тұлғалардың өтініштерін қарау сапасы бөлігінде

1

1.5

мемлекеттік органның қызметіне тікелей қатысы бар өзге де мәселелер бөлігінде

2

2

Талдау қорытындылары бойынша ұсыныстар, ұсынымдар берілді

36

1.1

соның ішінде, персоналды басқару қызметі бөлігінде (кадрлық саясат)

5

1.2

мемлекеттік қызмет көрсету  бөлігінде

22

1.3

қызметтік әдепті сақтау және тәртіптік тәжірибе бөлігінде

2

1.4

мемлекеттік органның қызметіне тікелей қатысы бар өзге де мәселелер бөлігінде

7

 

Департамент тарапынан тұрақты негізде сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингтің, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің сыртқы талдауын және ішкі талдауын өткізудің тәртібін түсіндіруге бағытталған іс-шаралардың өткізілетіндігін атап өткен жөн.

А.ж. басынан бері сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің ішкі талдауларын жүргізу мәселелерінің түсінігін және тәртібін  жариялау бойынша келесі іс-шаралар жүргізілді: Ақмола облысының Сандықтау және Зеренді аудандарында көшпелі кездесулер ұйымдастырылды (2016ж. 04.03.); Мемлекеттік қызметшілерді қайта даярлаудың және біліктілігін арттырудың өңірлік орталығында және ҚР ҰЭМ КҚҚК «Ұлттық сараптама орталығы» ШЖҚ РММ филиалында «Сыбайлас жемқорлық сипаттағы құқық бұзушылықтардың алдын алу және болғызбау» тақырыбында  дәрістер өткізілді  (2016ж. 11.03.)

Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетінде «ҚР 2015-2025 жылдарға арналған Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стартегиясының негізгі аспектілері» тақырыбында ғылыми-тәжірибелік конференция өтті. Конференция барысында сыбайлас жемқорлыққа  қарсы мониторингті  және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің талдауын жүргізу мәселелері жарияланды.

Облыстық басқармалардың бірінші басшыларының қатысуымен семинар-кеңес ұйымдастырылды, семинар барысында сыбайлас жемқорлыққа  қарсы мониторинг пен сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің талдауын жүргізу арқылы профилактикалық іс-шараларды жүргізуге арналған жұмыстың тетіктері мен аталған жұмыс бойынша ұсыныстар атап өтілді. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің ішкі, сыртқы талдауы және Ұлттық баяндама жөнінде түсініктемелер беріліп, «Өзіңді сыбайлас жемқорлықтан қалай қорғануға болады?» тақырыбындағы брошюралар таратылды.

Құрылыс басқармасында мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңдардағы өзгерістер мен жаңалықтарға қатысты дәріс өткізілді. Дәріс барысында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің ішкі талдауларын жүргізу мәселелерін түсінігі және тәртібі  түсіндірілді.

Мемлекеттік органдардың өкілдерімен сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг пен сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің ішкі талдауларын жүргізу жөнінде  (мысалдарды келтіре отырып)   консультациялар өткізілді.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросының  Ақмола облысы бойынша департаментімен (бұдан әрі - СЖҚҰБ департаменті) өзара әрекеттесу шеңберінде күнделікті негізде, әрі қарай жұмыста пайдалану үшін жедел мәліметтер зерделенеді.

СЖҚҰБ ҚР ҚПК 200-б. шеңберінде Департаменттің қылмыстық құқық бұзушылықтар және басқа да заң бұзушылықтар жасауға ықпал еткен мән-жайларды  жою жөнiндегi ұсынуларға «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңының 7-б. сәйкес сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг жүргізу, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг нәтижелері бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің ішкі және сыртқы талдауларын  жүргізу, нәтижелерін уәкілетті органға ұсыну, Департамент қызметкерлерінің қатысуымен «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл» тақырыбында дәрістер, семинарлар өткізу туралы баптарды қосу  жөніндегі бастамасын қолдады.

Атап айтқанда, СЖҚҰБ Ақмола облысы бойынша департаментінің ҚР Қылмыстық-процестік кодексiнің 200-бабының шеңберінде қылмыстық құқық бұзушылық жасауға ықпал еткен мән-жайларды тиiстi мемлекеттiк органдарға, ұйымдарға немесе онда басқарушылық функцияларды орындайтын адамдарға осы мән-жайларды немесе басқа да заң бұзушылықтарды жою жөнiндегі шаралар қолдану туралы ұсынуларында аталған баптар ескерілді(Шортанды ауданының әкімініе ұсыну; облыстық «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» коммерциялық емес АҚ филиалы – «Халыққа қызмет көрсету орталығы» департаментіне ұсыну; Мұрағаттар мен құжаттамалар басқармасына ұсыну; Ішкі саясат басқармасыныа ұсыну; Көкшетау қаласының әкіміне ұсыну).

Мемлекеттік сатып алу мониторингін жүргізудің әдістемелік ұсыныстарына (2016ж. 05.03. №02-4-10/1070 шығыс хат) және Қазақстан Республикасының   Мемлекеттік қызмет істері  министрінің  2015 ж. 29.12. № 16 бұйрығымен бекітілген «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг жүргізу қағидаларына» сәйкес, бюджет қаражаттарын тиімсіз пайдаланудың алдын алу (үнемдеу) мақсатында Департамент мемлекеттік органдардың мемлекеттік сатып алу веб-порталына сатып алу бағаларының көтерілуіне мониторинг жүргізді.

Тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің құнын анықтау үшін компаниялардың, фирмалардың, ЖК, ЖШС-лардың түрлі жұмыстарды, қызметтерді және тауарларды ұсыну жөніндегі баға жинақтары, прайстары зерделенді.

Мемлекеттік сатып алу мониторингі барысында есептік кезеңде облыстың 18 мемлекеттік мекемесі мен  коммуналдық кәсіпорны бойынша  жалпы сомасы 118 642 852 (жүз он сегіз миллион алты жүз қырық екі мың сегіз жүз елу екі) теңге  сатып алынатын тауарлардың сатып алу бағаларының көтерілуі анықталды. Аталған фактілер бойынша Департамент тарапынан тауар бағасының қайта қаралуы немесе оның құны бойынша негіздеме беру туралы ұсыныс хаттар жолданды.

Мемлекеттік мекемелер мен коммуналдық кәсіпорындардың ұсыныс хаттарды қарау нәтижелері бойынша  бюджет қаражаттарының үнемделуі 33 185 301 (отыз үш миллион жүз сексен бес мың үш жүз бір) теңгені құрады.

Сонымен қатар, мемлекеттік сатып алу порталының мониторингін жүргізу барысында  Аршалы ауданының ТКШ, ЖК және АЖ бөлімінің конкурс өткізу барысында мемлекеттік сатып алу заңнамасын бұзғаны анықталды.

«Аршалы ауданының ТКШ, ЖК және АЖ бөлімі» ММ лауазымды тұлғаларының әлеуетті өнім берушіге  басымдық көрсету белгілері бойынша іс-қимылдарына баға беру үшін  материалдар Департаменттің Әдеп жөніндегі кеңесіне жіберілді. Қарау нәтижелері бойынша аталған бұзушылықтар дәлелденді.

Әдеп жөніндегі кеңестің шешімі бойынша конкурс комиссиясының мүшелері «қызметке толық сәйкес еместігі туралы ескерту»  түріндегі тәртіптік жауапкершілікке тартылды.

Аталған бағыттағы жұмыс жалғасуда.

 

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру бағыты:

 

Қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған  қызметті ұйымдастыру бойынша 2016 жылға арналған  Кешенді жоспарға (Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері министрлігі Жауапты хатшысының м.а  2016ж.19.03.  №  62  бұйрығымен бекітілген) сәйкес Министрлік «Өңірлік жобаны» жүзеге асыру үшін 1 073 000 теңге көлеміндегі қаржыландыруды қарастырды. Департамент тарапынан техникалық ерекшелік әзірленді. А.ж. 19 мамырда іс-шара өткізуді сатып алуға  хабарландыру жарияланды. Жеңімпаз ретінде жеке кәсіпкер «Камариденов К.Н.» танылды (шарт сомасы 950 000 мың теңге).

Лот шеңберінде «Кәсіби мемлекет үшін кәсіби кадрлар» мемлекеттік қызметтің жаңа моделін таныстыру брифинг- тұсаукесері, Көкшетау, Степногорск қалаларында және Зеренді, Сандықтау, Еңбекшілдер, Бұланды және Ақкөл аудандарында  «Мемлекеттік қызмет – өмірлік ұстаным» тақырыбындағы дөңгелек үстелдер сериясы өткізілді.

Сонымен қатар,  Кешенді жоспарда «Азаматтық бақылау» жобасын жүзеге асыру жөніндегі 2 856 000 теңге сомасындағы мемлекеттік  әлеуметтік тапсырыс  (сатып алуға  хабарландыру 2016 ж. 24.06ү. орналастырылды), сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыптағы баспа өнімдерін жасау және материалдарды әзірлеу жөніндегі қызметтерді сатып алуға арналған лот (мемлекеттік сатып алу а.ж. 30. 06. өткізілді, өнім берушімен шартқа қол қойылды ) және  сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыптағы баннерлерді жасау және орналастыру жөніндегі қызметтерді сатып алуға арналған лот қарастырылған (мемсатып алу  а.ж. 5 шілдеде аяқталады).

Квазимемлекеттік секторда сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, сыбайлас жемқорлықтың кез келген көрінісіне «мүлдем төзбеушілік» ахуалын жасау арқылы сыбайлас жемқорлыққа қарсы қозғалысқа бүкіл қоғамды тарту арқылы сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың тиімділігін арттыру және сыбайлас жемқорлық деңгейін төмендету шеңберінде Департамент тарапынан тұрақты негізде іс-шаралар өткізіліп отырады.

Атап айтқанда, мақсатты топтардың қамтылуымен мемлекеттік қызметтің өзекті мәселелері бойынша (16 кездесу), мемлекеттік көрсетілетін қызметтер бойынша (6 кездесу), сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бойынша (63) және қызметтік әдеп ережелері бойынша (15 кездесу) түсіндірмелік кездесулер ұйымдастырылды.

"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет – мемлекеттік мүлікті басқару тиімділігін қамтамасыз ету, мемлекеттің әлеуметтік-мәдени функцияларын іске асыру негіздерінің бірі» атты  облыстық конференция өткізілді, оның жұмысына «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының,  квазимемлекеттік сектордың, облыстық денсаулық сақтау және білім басқармаларының, бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты (барлығы 120 адам).

Конференцияның қорытындылары бойынша Департамент пен «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы  коммерциялық емес қоғамы  Ақмола облысы бойынша филиалының халыққа қызмет көрсету орталығы департаменті  арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру және сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алу бойынша ынтымақтастық жөніндегі меморандумға қол қойылды. Қол қойылған Меморандум шеңберінде квазимемлекеттік секторда сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға бағытталған бірлескен іс-қимыл жоспары әзірленді.

Облыстық кәсіпкерлер палатасында бизнес ортада сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлық үлгісін қалыптастыру, кәсіпкерлердің сыбайлас жемқорлыққа ықпал ететін себептер мен жағдайларды жоюға белсенді қатысуын қамтамасыз етуге, кәсіпкерлік субъектілерінің әлеуметтік жауапкершілігін арттыруға, кәсіпкерлік субъектілерді әкімшілік кедергілерді азайтуға бағытталған қызметке кеңінен тартуға  бағытталған облыстық кәсіпкерлер форумы өтті. Іс-шараға барлығы 60 адам, соның ішінде өз ісін жаңа бастаған және жетістікке қолдары жеткен кәсіпкерлер қатысты.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет деңгейін және барлық құқық бұзушылық түрлеріне «мүлдем төзбеушілік» қағидатын қалыптастру ісінде діни бірлестіктер  көшбасшыларының атқаратын рөлі маңызды. Осыған орай Дін істері  басқармасының қолдауымен «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлық – қоғам мен мемлекет тарапынан ерекше сенімге негізделген маңызды кәсіби стандарт»  тақырыбындағы диалог алаңы өткізілді. Іс-шараға  Науан Хазірет атындағы мешіттің, Евнгелиялық-Лютерандық Приходтың,  облыс аумағында тіркелген және қызметін атқаратын басқа діни бірлестіктердің өкілдері қатысты.

Диалог алаңы барысында   жиналғандарға Қазақстан Республикасының 2015-2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясының негізгі бағыттары түсіндірілді және диалог алаңына қатысушыларды уағыз тыңдаушылар арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы бағыттағы түсіндірме жұмыстарын жүргізуге назар аударылды.

Қазақстан Республикасының 2015 – 2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясын іске асыру және көлеңкелі экономикаға қарсы іс-қимыл жөніндегі 2015 – 2017 жылдарға арналған жоспарының іс-шараларына ерекше назар аударылады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны  жүзеге асыру жөніндегі Орталық аппараттың ұйымдастырушылық-практикалық іс-шараларының ведомстволық жоспарының 2-т. сәйкес, Орталық және жергілікті мемлекеттік органдардың аумақтық  интернет-ресурстарында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша арнайы тараулардың жұмыс істеуін қамтамасыз ету жұмысы жүргізілді.

Ауқымды ақпараттық жұмыс жүргізілуде. А.ж. наурыз айынан бастап Департаменттің ресми сайтында  (akm.kyzmet.gov.kz) 120 матеориал орналастарылды. «Facebook», «Vkontakte», «Мой Мир», «Instagram», «Youtube», «Kaztube» және т.б. әлеуметтік желілерде ресми парақшалар ашылды және жэұмыс істейді, осы парақшалар арқылы 1022 материал жарияланды.

Аталған кезеңде ақпараттық кеңістікке 510 жарияланым жарық көрді, соның ішінде 430- баспа БАҚ пен интернет ресурстарда, теледидар арқылы эфирге 80 сюжет шықты, соның ішінде 5 сюжет – республикалық телеарналарда.

Мемлекеттік қызметтің жағымды имиджін қалыптастыру мақсатында Департамент қызметкерлерінің 48 мақаласы жарық көрді, соның ішінде 16 мақаланың авторы – Департамент басшысы Қ. Жапақов.

 

2016 жылдың 28  маусымында Департамент Байланыс және ақпарат қызметкерлері күнінің мерекеленуіне қатысты. Салтанатты іс-шара «Дәстүр» кешенінде өтті.

Ынтымақтастығы мен мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес  саласының дамуына, қоғамда  сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға  қосқан үлесі үшін «Қазақстан-Көкшетау» РТРК АҚ АОФ редакторы Хмелева Анастасия Владимировнаға Департамент басшысы Қ. Жапақовтың атынан алғыс хат пен естелік сыйлық табыс етілді.

Сонымен қатар, «Қазақстан-Көкшетау» РТРК АҚ АОФ шеф-редакторлары С.Ғ. Әлмұсаев, Г.Т. Бекенова, жауапты шығарушы А.Т. Әбілова, телеоператор В.В.Вережников, редактор М.С. Смағұлова, облыстық «Арқа ажары» газетінің бас редакторы Қ.З. Төреғожа, облыстық «Акмолинская правда» газетінің тілшісі Н.И. Митчинова, республикалық «Казахстанская правда» газетінің арнайы тілшісі А.С.Кузенный,  қалалық «Степной маяк» газетінің шолушысы Б.К. Тасмагамбетов, қалалық «Көкшетау» газетінің журналисі Ә. Жүніс, қалалық «Любимый город» газетінің журналисі  А.С. Калягина,  облыстық  «Көкшетау бүгін–Кокшетау сегодя»  газетінің бас редакторы О.Д. Жагпарова,   «24 kz», «Хабар» телеарналарының меншікті тілшісі С.Ғ. Құсайынова,  республикалық «Қазақстан Заман» газетінің меншікті тілшісі Дахан Ш. Жәмші, «Қазтаг»  ақпараттық агенттігінің меншікті тілшісі Ғ.И, Әшкенова,  «Қазинформ»  ақпараттық агенттігінің меншікті тілшісі  А.Н. Оспанов Департамент  басшысының алғыс хаттарымен марапатталды.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті және құқық бұзушылықтардың барлық түрлеріне «мүлдем төзбеушілік» қағидатын, мемлекеттік қызметтің жағымды имиджін қалыптастыру мақсатында Департамент қызметкерлерінің БАҚ-та мақала жазу кестесі бекітілді (орындау мақсатында 48 авторлық мақала жарияланды).

2016 жылдың 1-9 ақпаны күндері 17 ауданда  және Көкшетау мен Степногорск қалаларында Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру мәселелері бойынша және құқық бұзушылықтардың барлық түрлеріне «мүлдем төзбеушілік» қағидатын қалыптастыру мақсатында, Департаменттің бастамашылығымен «Біз сыбайлас жемқорлыққа қарсымыз» облыстық эстафетасы (бұдан әрі қарай - Эстафета) өткізілді. Эстафета аясында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру жөніндегі Ашық келісімге 13 мыңға жуық адам қосылды.

А.ж. 1 сәуірден бастап Ақмола облысында «Адал жол – Честный путь» дәстүрлі марафоны басталды. А.ж. 9 желтоқсанда – сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес күнінде облыстық сыбайлас жемқорлыққа қарсы марафонның қорытындылары шығады.

Әр ауданның аумақтық орналасу ерекшеліктері назарға алына отырып, «эстафетаны» бір өңірден екінші өңірге салтанатты түрде тапсыру кестесі құрылды, жобаның әр өңірде жүзеге асырылу мерзімдері анықталды. «Эстафетаның алауы» ретінде  ««Адал жол – Честный путь» 2016 ж. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы марафон» кітабы тапсырылуда. Кітап беттерінде іс-шаралардың фотосуреттері, сондай-ақ, марафонға қатысушылардың пікірлері мен тілектері жазылған.

Есептік кезеңде марафон облыстың 7 ауданында аяқталды  (Көкшетау қ., Степногорск қ., сондай-ақ, Бурабай, Еңбекшілдер, Бұланды, Ақкөл, Шортанды аудандарында), марафон аясында  түрлі бағыттағы 110 мәдени-көпшілік іс-шара өтті (дөңгелек үстелдер – 20, дәрістер – 25, дебаттар – 7, флешмобтар – 5, спорттық – 11, семинарлар – 7, сурет және шығарма байқаулары – 6, автошерулер – 2, сынып сағаттары – 8, акциялар- 5 және басқалары – 14), оларға 7000-нан астам ақмолалық тұрғын қатысты.

Марафонның іс-шаралары бұқаралық ақпарат құралдарында жүйелі түрде жарияланып тұрады (ақпараттық кеңістікте 40-тан астам жарияланым).

Білім беру мекемелерінде Департамент қызметкерлері тоқсан сайын оқушылармен, ұстаздармен сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет деңгейін және құқық бұзушылықтың барлық түрлеріне «мүлдем төзбеушілік» қағидатын қалыптастыру жөнінде, заңнамалық актілерді түсіндіру бойынша  дәрістер мен әңгімелер өткізеді.

Облыстың барлық мектептері мен колледждерінде тиісті мемлекеттік органдардың байланыс телефон номерлері көрсетілген сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ақпараттық стендтер ұйымдастырылған.

Білім беру мекемелерінде  мектеп оқушыларының бойында сыбайлас жемқорлыққа қарсы көзқарасты қалыптастыру мақсатында «Біз сыбайлас жемқорлыққа қарсымыз» тақырыбындағы акция өткізілді.

Бастауыш сынып оқушыларымен оларға  сыбайлас жемқорлыққа қарсы дағдыларды дарыту, адалдыққа, әдептілікке тәрбиелеу мақсатында «Ертегілер әлеміндегі сыбайлас жемқорлық» тақырыбында сынып сағаттары өткізілді.

Орта буын оқушыларымен «СТОП «Коррупция», «Мен ашкөз мемлекеттік қызметшімін»,т.б. бейнероликтерді көрсете отырып,  «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениеттті қалыптастыру» тақырыбындағы сабақтар өткізлді.

Жоғарғы сыныптарда «Жемқорлыққа жол жоқ», «Әділеттілік заңдары бойынша» тақырыптарындағы дөңгелек үстелдер өткізілді,іс-шаралар барысында оқушыларың пікірлері тыңдалып, түрлі жағдайлар ортаға салынып талқыланды және нормативтік құқықтық құжаттар талданды.

Мектептерде ПЖК (полицейдің жас көмекшісі) жасқтары жұмыс істейді,  бұлар – оқушылардың  өз еріктерімен,  оларды әлеуметтік жауапкершілікке, кәсіптік бағдарға баулу, балалар мен жасөспірімдерді құқықтық насихат жұмысына кеңінен тарту мақсатында  құрылған  бірлестіктер.

Мектептердің жоғары сынып оқушылары мен колледж студенттері Ақмола облысының жастар ресурстық орталығы ұйымдастырған «Көкшетау (Зеренді, Сандықтау, Аршалы және т.б.) сыбайлас жемқорлыққа қарсы» акциясына белсенді түрде қатысты  (роликтер  YouTube видеохостингінде орналастарылған).

Студенттер арасында «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес баршамыздың және әрқайсымыздың ісіміз!», «Таза сессия» акциялары өтті. ТжКО ұйымдарының фойелерінде ақпараттық стендтер жаңартылды. Ашық келісімге қосылу актілеріне қол қоя отырып «Біз сыбайлас жемқорлыққа қарсымыз» тақырыбындағы іс-шаралар, «Сыбайлас жемқорлық мемлекетке төнген қауіп» тақырыбында куратор сағаттары, құқық қорғау органдары өкілдерінің қатысуымен колледждердің қызметкерлері мен 3-4 курс студенттеріне арналған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды болдырмау жөніндегі кездесулер өткізілді, педагогикалық кеңестерде «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңыныңжалпы ережелері қарастырылды.

Хаттамалық тапсырмаға сәйкес (2015ж. 22.07. алқа отырыстың) барлық жергілікті жоғарғы оқу орындарымен «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет негіздері» үлгілік пәнін элективті пәндер каталогына енгізу мәсселесі шешілді, білім беру ұйымдарының тәрбие жұмысы жоспарларына сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыптың қосылуы қамтамасыз етілді («Тәрбиенің тұжырымдамалық негіздерін бекіту туралы»  ҚР Білім және ғылым министрінің 2015 ж. 22.04. №227 бекітілген бұйрығына сәйкес). Аталған жұмыспен ЖОО стундеттерінің ішінен 133-ден астам тыңдаушы қамтылған. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы бағыттағы тақырыптар ЖОО-лардың дипломдық жұмыстар мен магистрлік диссертациялардың тақырыптарына, сонымен қатар, облыстың орта арнаулы оқу орындары мен жалпы білім беру мекемелерінің жұмыс жоспарларына енгізілген.

Жоғары деңгейдегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті, мемлекеттік қызметтің жағымды имиджін, сыбайлас жемқорлық көріністеріне мүлдем төзбеушілікті қалыптастыру мақсатында жергілікті атқарушы органдармен тұрақты негізде көрнекі-үгіт материалдарымен жұмыс жүргізілуде.

Сыбайлас жемқорлықты қоғам тарапынан қабылдамау атмосферасын қамтамасыз ету және қазақстандықтардың белсенді азаматтық ұстанымын қалыптастыру,  кәсіби мемлекетті насихаттау мақсатында, қалалар мен аудандардың қолдау көрсетуімен 59 баннер, 380 мини-баннер орналастырылды және Көкшетау қаласының 2   LED-экранында электронды форматтағы баннерлер ротацияланады.

Әлеуметтік желілерде сыбайлас жемқорлыққа қарсы құндылықтарды насихаттауға, жоғары деңгейдегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті, мемлекеттік қызметшінің жағымды бет-бейнесін қалыптастыруға және тұрғындарды  «100 қадам» Ұлт жоспары аясындағы бірінші институционалдық реформаның негізгі кезеңдері туралы ақпараттандыруға бағытталған 30 бейнеролик орналастырылды.

Тұрғындарға «Өзіңді сыбайлас жемқорлықтан қалай сақтау керек?», «Мемлекеттік қызметтерді алғандағы менің құқықтарым» тақырыбындағы қазақ және орыс тілдеріндегі 1000-нан астам буклет халыққа қызмет көрсету орталықтары, Ақмола облысының кәсіпкерлер палатасы, жергілікті атқарушы органдар, аумақтық мемлекеттік мекемелер арқылы таратылды.

А.ж. ақпан айында Департамент мемлекеттік органдардың, өндірістік кәсіпорындардың, білім және мәдениет ұйымдарының еңбек ұжымдарының қолдау көрсетуімен  халықтың бойында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған  «Адалдық – Отан сүйгіштіктің негізі» тақырыбындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы айлық өткізілді. Айлық аясында 38 іс-шара ұйымдастырылды.

«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы  көзқарасты қалыптастыруға бағытталған іс-шараларды өткізу» тақырыбындағы мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс аясында Департамент Ішкі саясат басқармасы арқылы, сыбайлас жемқорлыққа қарсы бағыттағы, әлеуметтік зерттеу жүргізуді көздейтін лотты мемлекеттік сатып алу(1330,0 мың тг.) іске асырылды. Әлеуметтік зерттеулерді Ақмола облысы бойынша «Жас Отан» корпоративтік қоры іске асырды

Сыбайлас жемқорлықтың кез келген көріністеріне төзбеушілік жағдайын жасау және қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру мәселелері бойынша ынтымақтастық туралы ашық келісімге 14545 қатысушы қосылды (14496 жеке және 49 заңды тұлға) («НұрОтан» партиясының облыстық филиалы, Кәсіпкерлер палатасы, Қазақстан халқының Ақмола ассамблеясы, «Даму» КДҚ АҚ өңірлік филиалы,  «Өрлеу» БАҰО АҚ ПҚБАИ Ақмола облысы бойынша филиалы, Мемлекеттік қызметшілерді қайта дайындау және біліктілігін жетілдіру аймақтық орталығы,Жоғарғы және орта-арнаулы оқу орындары және т.б.). Келісім аясында азаматтық қоғам институттарымен, қоғамдық пікір көшбасшыларымен, ҮЕҰ, ДҚБ, ЭМБ, ЖҚБ, әйелдер ұйымдарының, саяси партиялардың өкілдерімен ынтымақтастьық орнатылды, Департаменттің қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру мәселелері жөніндегі ашық келісімді жүзеге асыру жөніндегі облыстың қоғамдық ұйымдарымен бірлескен іс-шаралар жоспары әзірленді.

Облыста жүргізіліп отырған сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саясатының нәтижелілігі туралы қоғамдық пікірді зерттеу, сыбайлас жемқорлыққа  әлеуметтік құбылыс ретінде қарауды анықтау, сондай-ақ, сыбайлас жемқорлық деңгейін  төмендетуге жеке үлесін қосуға әзірлік деңгейін анықтау мақсатында  әлеуметтік сауал жүргізілді. Сауалға 1137 адам қатысты.

Жүргізілген сауалдың қорытындылары бойынша, респонденттердің сыбайлас жемқорлықтың не екенін және оның негізгі белгілерінің қандай болатынын  білетіндігі анықталды, респонденттердің басым бөлігі облыстағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласында жүргізіліп отырған жұмысқа жағымды баға берді.

Респонденттердің облыс өңірлерінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы жүргізіліп жатқан іс-шаралар туралы ақпарат алудың негізгі көздері анықталды, бұл өз кезегінде азаматтарды өткізіліп жатқан  сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы іс-шаралар туралы ақпараттандлыруды (қатыстыруды) қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, респонденттердің басым бөлігі сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтаған  жағдайда құқық қорғау органдарына жүгінетіні немесе сенім телефонына қоңырау шалатыны белгілі болды, бұл респонденттердің жоғары азаматтық ұстанымын айқындайды.

Баяндалғанға орай, осы іспеттес іс-шараларды өткізу сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің пайда болу жағдайларына жедел ықпал етуге, уақытылы жоюға және бұл жағдайлардың  пайда болу себептерін мейілінше азайтуға, сөйтіп, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алу жұмыстарын сапалы жүргізуге   мүмкіндік береді.

Департаменттің бастамашылығымен құрылған «ЖіГЕР» ЖМҚК ЖҚБ жұмысы үйлестіріледі. Клуб мемлекеттік қызметке жұмысқа орналасқысы келетіндер үшін Департамент қызметкерлерінің қатысуымен оқыту семинарын ұйымдастырды. Мемлекеттік қызметші күнін мерекелеу шеңберінде Клуб мүшелері  спорттық сайыстарға белсене қатысты   (велошеру, «Тоғыз құмалақ»), бұл ретте Клуб мүшесі А. Қайырбек  «Тоғыз құмалақ» бойынша жеке есепте  әйелдер арасында жеңімпаз атанды.

Жоғарыда аталған тармақтардың жүзеге асырылуы тұрақты бақылауға алынған. Аталған бағыттағы жұмыстар жалғастырылатын болады.

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері министрлігінің Ақмола облысы бойынша департаменті

0
0
641

«Өмір» атты өзенде жүзу үшін, ең алдымен «мектеп» атты кемеге отырасың.

Бір аптадан соң алғашқы қоңырау соғылып, білім күні ата өтілмек. Қызық, жазғы каникул да өте шықты зырғып, іні-қарындастарыма қызығып отырмын мектепке баратын. "Өмір" атты өзенде жүзу үшін, ең алдымен "мектеп" атты кемеге отырасың. Ол кемеге небір дарынды тұлғалар да, әлемді бас идірген толағайлар да отырды, сіз де отырдыңыз, біз де отырдық. Қазір мектеп бітіргенімізге бақандай он жылдан асса да, сонау сағынышқа айналған оқу кезеңдерін естен шығара алмаймыз. Өйткені сынып мектебі бізді өмір мектебіне жетеледі, үйрендірді, жирендірді. Биыл үштілділік пен жаңа білім стандарты енгізіліп, балалар бес күндік білім алуға көшеді. Сіз бен біз оқыған мектеп өзгереді аздап. Ұстаздар қауымына бас ие отырып, әрдайым жаңа оқу жылы басталарға жақын мектепті еске алатыным бар. Сіз оқушы кезіңізде кім болғыңыз келетін? ))) Өзіңіздің бала махаббатыңыз есіңізде ме?

0
0
785

Өңірлер Астанаға қарап бой түзесе, Алматыға қарап ой түзейді.

Биыл Алматының 1000 жылдық мерейтойы атап өтіледі. Алматы – мәдениеттің орталығы, жастардың шаһары ғой, шіркін.Өзім Алматыны қатты жақсы көрем, бармасам сағынып тұрамын. Мықты мегаполис қаламыздың тәуелсіздік тарихында алар орны ерекше. Облыс, аудан орталықтары Астанаға қарап бой түзесе, Алматыға қарап ой түзейді. Қазір жергілікті қазақтар да, шетелдік жұмысшы күштері де Алматыға үйірсек. Неге? Өйткені білім ордалары да, тамаша мәдениет ошақтары да, бизнес те, бизнесті ашу мен жүргізуді қолдау мен бизнеске жеңілдіктер жасау да, құрылыстар да, тұрақты айлық-қаражат та, жаңа жұмыс орындарына қатысты нәтижелі жұмыстар да – бәрі Алматыда. Алып шаһар Алматы еліміздің мәдени, экономикалық орталығының бірі ретінде ғана емес, болашағынан зор үміт күттіретін жастардың қаласы. Жасара бер, жайнай бер сүйікті Алматы.

0
0
354

Қоғамдық кеңестердің керегі бар ма немесе Маралбекке айта барыңыздаршы

Ұлт жоспары «100 нақты қадам» туралы миллион рет айтылып, милилард рет жазылып жатса да басыма көп кіре бермейді. Тек бір ғана тұсы ұнады. 100 қадамда айтылып қана қойған жоқ,биыл нақты жүзеге асты.  Ол барлық орталық және өңірлік органдардағы «қоғамдық кеңестердің» құрылуы. Қоғамдық кеңестер туралы арнайы заң да қабылданыпты. Кез-келген қарапайым адам ойлауы мүмкін (оның ішінде өзім де бармын), қоғамдықұ кеңестерге әкім-қаралардың тамыр-таныстары ғана мүше болатын шығар деп. Сөйтсем заң бойынша қоғамдық кеңестердің құрамында билік өкілдерінің саны 3 тен бірінен аспауы керек екен. Және олар әкім мен министрдің жылдық есебін тыңдайтын көрінеді. Егерде есебі мардымсыз, мақсаттар орындалмаған болып шықса әкімнің есебін қабылдамай,орнынан алып тастау туралы ұсыныс та жасайды екен. Байқағандарыңыздай бұл кәдімгідей билігі бар топ. Енді оны тек тәжірибе жүзінде сәтті қолдана білу керек. Мысалы  Солтүстік Қазақстан облысында кеңес мүшелерінің 70 пайызы қоғам өкілдері,қалған 30-ы биліктегілер екен. Құрылғалы, яғни жыл басынан бері 100 ге жуық мәселе талқыланыпты. Бір риза болғаным, басқа басқа қоғамдық  кеңестер  «жер дауына» талқылауға таптырмас алаң болды.  Өңірлердегілер жер мәселесін осы қоғамдық кеңестерге барып айтып,талқылады.  Жерге қатысты ютубтағы «хитқа» айналған ақсақалдың жан-айқайы да осы қоғамдық кеңес отырысында айтылған. Әрине биыл ғана құрылған кеңестер кейбір органдар мен кейбір әкімдіктерде тиісті деңгейде жұмыс істемей жатқан шығар. Бірақ уақыт өте бұл дұрысталуы керек. Қоғамдық кеңестердің құзырын кеңейтіп, олардың отырыстарын тікелей эфирден көрсету керек. Мемлекеттік телеарналардан жаңа телемаусымда осындай тың дүниелер күтеміз. Бұрын Еуразия арнасында істеген, қазір қазақстан телеарнасында ж.ргізуші болып жүрген маралбек деген жігіт бар.  Естуімше жаңа телемаусымда «қоғамдық кеңес» деп аталатын  бағдарламаның тізгінін ұстамақшы –мыс. Танитындар, Маралбекке  айта барсаңыздар, жаңа бағдарламада тың тақырыптар көтеріп, «қоғамдық кеңес» мүшелерінің отырысын тікелей эфирден көрсетсе. Олардың рейтингін түзіп, қай өңірде немесе қай мекемеде кеңес жұмысы белсенді екенін анықтаса. Рахмет.

0
0
464

Кеше ғана телеанонсты көзім шалып қалды

Тура төрт күннен кейін  Қазақстан мен  Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің  (МАГАТЭ) «төмен байытылған уран банкін» құру жөніндегі келісімге қол қойғанына тура бір жыл болады.  Бұдан бөлек Қазақстан елінің атом қаруынан бас тартқанына жиырма бес жыл толады. Мерейлі даталар деп айтпасақ та,саяси салмағы бар дата екені сөзсіз. Жаппай қыру жою қаруын таратпаудағы  және төмен байытылған уран банкін өз аумағында орналастырудағы Қазақстанның ұстанымын  Халықаралық қауымдастық жоғары бағалайды. Уран қалдықтарының банкін құруды 2009 жылдың қыркүейегінде алғаш рет МАГАТЭ ұсынды. Арада 2-3 ай өткенде Қазақстан бұл банкті өз аумағлында орналдастыруға ниет білдірді. МАГАТЭ басқарушы кеңесі бұл ұсынысты дауысқа салып, оны 28 ел қолдаса,6 ел қалыс қалды. Қарсы шыққан ешкім болмады. Осылайша МАГАТЭ төмен байытылған уран қалдықтарының  банкі ретінде  Өскемендегі Үлбі металургиялық зауытын таңдады. Арада бес жыл өткенде,тек 2015 жылы  МАГАТЭ Ресей Федерациясымен тасымалдау туралы келісімге қол қойды. Себебі банкке жеткізілетін қалдықтар көрші елдер аумағы арқылы жеткзіледі. Банк,қойма дегенге көп адамдар үлкен,алып қоқыс алаңын көзге елестетеді. Дегенмен МАГАТЭ мен Қазақстан арасындағы  келісім бойынша банкте тек 60-70 тонна төмен байытылған уран сақталады. Құқықтық тұрғыда банк МАГАТЭ ұйымының иелігінде, ал Қазақстан оның қауіпсіздігі мен инфроқұрылымын,қызметтік қажеттерін қамтамасыз етеді.  Ең бастысы ондағы уран қалдықтары МАГАТЭға мүше және және энергия өндіруде осы өнімге мұқтаж елдерге ғана берілетін болады. Саяси мақсаттарға пайдаланатын елдерге берілмейді. Қазақстанда бір жыл бұрын жұмыс ітсей бастаған төмен байытылған уран қалдықтарының қоймасы туралы бар білерім осы. Атйпақшы, кеше ғана телеанонсты көзім шалып қалды, отандық телеарналардан атом қаруынан бас тарту және Үлбі комбинатындағы уран қалдықтарының қоймасына қатысты үлкен тележобалар дайындалып жатыр екен. Ұлттық арна эфирінен күні бойы арнайы дайындалған деректі фильмдер көрсетіледі екен. Қалған қызықты ақпаратты журналистер жеткізеді деген ойдамын.

0
0
589

ППО «Комплекс» Бостандыкского районного филиала партии «Нұр Отан»

Председатель -
Алтынбеков Куаныш Сагатович

 

«Центр психического здоровья» оказывает всю необходимую врачебную, социально-правовую, социально-трудовую и реабилитационную помощь психическим больным находящимся под наблюдением нашего центра. ППО «ЦПЗ» переименован в ППО «Комплекс» в марте 2016 года. Организация занимается физической и психологической реабилитацией пациентов, обратившихся за помощью.

ППО «Комплекс» периодически проводит различные семинары на темы: «Повышение качества жизни молодых людей, имеющих инвалидность», «Противодействие коррупции» и другие.

ППО «Комплекс» активно участвует в проведении программы «Кедергісіз келешек». Инвалидность не должна быть препятствием на пути к успеху – главный лозунг программы.

Организация заботится о своих пациентах не только оказывая им психологическую и физическую помощь, но и организовывая различные мероприятия. Так, например, были проведены «День Благодарности», «Праздник Наурыз», «День Первого Президента», «День Государственных символов», «Этот День Победы: пропаганда Героического подвига ветеранов ВОВ» и «Международный день Пожилых людей», которые охватили более сотни людей. На каждом мероприятии Организация обязательно дарит подарки участникам.
Нельзя забывать и о маленьких пациентах «Комплекса». Ежегодно организация проводит различные акции и увеселительные мероприятия, приуроченные ко «Дню защиты детей».

Таким образом, ППО «Комплекс» ставит перед собой задачу осуществления Государственной программы развития здравоохранения РК «Денсаулық» на 2016-2019 годы и старается только во благо людей, нуждающихся в помощи.

Пресс-служба АГФ "Нур Отан"

0
0
579