Көрермэн

Қазақ телевизиясының алғашқы хабарларының бірі. 1959 жыл

Әуезов драма театрының 40 жылдығына арналған телехабардан көрініс. 1967 жыл

Телеформаттағы алғашқы айтыстар осындай болған

"Айтыс" бағдарламасының бастамасы болған хабар. 1971 жыл

Шыңғыс Айтматов (оң жақта) "Сұхбат" хабарында. 1975 жыл

Тұңғыш түрлі-түсті телехабарға қатысушылар. 1977 жыл

Сырбай Мәуленовтың 50 жылдығына арналған "Шаңқай түс" бадарламасы

(солдан оңға қарай: С. Мәуленов, С. Оразалы, Ғ. Қайырбеков)

"Әсия" видеоспектаклінен көрініс

Заманының хиті - "Қымызхана" телеспектаклі

© Фотолар Сұлтан Оразалының "Теледидар өнері" атты кітабынан алынды

Түсіру және монтаж технологиясында арнайы эффект барын біздер бейсана деңгейде білеміз. Әйтпесе осы күндері де - келе жатқан отарбадан қорқып қашқан Капутсин көшесіндегі алғашқы көрермендер сияқты зәреміз кетіп, тым-тырақай жанұшыра жүгіріп жүрер едік. Ендеше, үйреншікті эффектілердің қалайша жасалатынын бір пысықтап алсақ. Хромакей (chroma key) Жөңкілген бұлттар арасынан ауа-райын айтып тұратын сұлуларды күнде дерлік көреміз. Немесе бағзы замандардағы майдан даласынан "тікелей репортаж" көрсетіп жатады. Бұл қалайша мүмкін болады? Ендеше бұған "хромакей" атты технология жауапты. Студияның қабырғалары біртүсті матамен қапталады (көбіне жасыл немесе көк). Жүргізуші немесе кино кейіпкері осы студияда түсіріледі. Кейін арнайы бағдарламалар арқылы біртүсті матамен қапталған қабырғалар - қажетт…

Гүлназ Әлімгерей, аға редактор-жүргізуші, "Миссис Қазақстан - 2010" - Көрермен тұрғысынан айтсам, біздер жаңсақ сөздер, пәс кадрлар үшін түбінде кім кінәлі екеніне бас ауыртпаймыз. Біздер дикторға нұсқап, "кінәлі осы!" дейміз. Оған хақымыз бар ма? - Қазіргі диктордың қызметі советтік диктордан тіпті бөлек. Бұрынғы дәстүрде алдыңа әкеп берген қағазды дәл оқып берсең жеткілікті болатын. Ал қазіргі диктор - сонымен бірге редактор да. Сөйлеп отырып түзеп кетуге толық құқы бар. Ендеше, тілшілер мен басқа да қызметкерлер аузыма шайнап салып бергенді жеткізе алмасам - кінә менен. Бірақ адамға тән табиғи құбылыстардың (жөтелу, жөткіріну, тұтығу) эфирде орын алғаны қазіргі форматқа жат емес. Көрерменде шынайылық сезімі қалыптасады. Шикі ақпаратты алғашқы өңдеушілер. Мына жер - "Апта" бағдарламасын…

Нұрмұхамед БАЙҒАРА, "Алаң" бағдарламасының продюсері және жүргізушісі - Бағдарлама үшін екі тарап жинау қиын ба? - Қиын. Біріншісі - тіл мәселесі. Сапалы да білімді мамандар қазақшаға шорқақ. Екіншісі - білімділік мәселесі. Қазақшасы ағып тұрғандар кәсіби маман болып шыға бермейді. Үшінші мәселе - екіжүзділік. Студия сыртында "батыр болғандар", "мотор!" деп пәрмен беріліп, жарық қосылған кезде сөзінен тайқып жатады. Билік өкілдеріне оппонент тарап алғашқы болып жинала бастады - Ток-шоу жүргізушісі ретінде шыныңызды айтыңызшы: бағдарлама кезінде төбелес, ұрыс сияқты оғаш оқиға болғанын қалайсыз ба? Әрине әдейі емес, бірақ табиғи шығып кетсе де? - Төбелес демей-ақ қояйын, бірақ қатты қызу жүргенін, әрине, қалаймын. "Жауапқа тартылатын" билік өкілдері де жиналып қалды - Бағдарлама барысында…

Трансляция: KazSport, "Қазақстан" арналарында Уақыты: 22 тамыз 2013, сағат 19:00 Тіпті футболға бейтараптардың өздерін елеңдеткен "Ақтөбе"-"Динамо"(Киев) ойыны да жақындап қалды. Бұл матч бізге бір қуаныш, бір өкінішпен келіп отыр. Қуаныштысы - "Динамо"(Киев) сияқты командамен тереземіз теңесіп, топтан сытылып шығуға бұрын-соңды болмағандай жақындауымыз. Өкіншітісі - тап осы матчың қарсаңында бір көзіріміз осы деп жүрген футболшымыз Еміл Кенжесариевті 11 тамызда соққыға жығып кетті. Тіпті ес-түссіз жатыр. Жанкүйер жұртшылықты жапырып кеткен жәйт осы. Ал "Ақтөбе" тренері Владимир Никтенко болса, Кенжесариевтің орнына қоятын ешкімі жоқ екенін мәлімдеді. Қырсық деген осы шығар. Бірақ футболдың аты футбол,небір ғажайыптар күтуге болатын ойын. Сол ғажайыпты бірге тамашалап, тілектес бола білей…

Фильм: «Дүние жарық»Киностудия: «Қазақфильм», 2006 ж.Жанры: ДрамаРөльдерде: Нұржұман Ықтымбаев, Алдаш Шалбаев, Назгүл ҚарабалинаРежиссері: Жанабек Жетіруов Режиссер Жанабек Жетіруовтың осы фильміне берілетін бағалар өте қызық. Міне кейбір пікірлер: "адам мен машинаның күресі туралы ғой"(?!), "бейшара шал туралы, әлгі соқыр ма еді өзі", "зейнеткер теміржолшы туралы". Көріп отырғаныңыздай, бір көрермен "Терминаторға" бергісіз қылып сипаттаса, біреулер өмірбаяндық кино деп ұғады. Әрине, көрерменнің талғамына дау жоқ. Бірақ, осынша түрлі пікірлерден бұрын, киноның қазақи желісі қызық. Жоқ, шытырман атыс-шабысқа уәде бере алмаймыз, жоғарыдағы пікіршіден: "неге адам мен машинаның тайталасы деп ойладың?" деп сұрағанымда, "енді, шал компьютерден қате кеткенін аяғымен басып жүріп-ақ айтып береді ғ…

Көрерменнің жанкүйер бөлігі бүгінгі Скендербеу-Шахтер ойынын демін ішіне тартып күтіп отыр. Астанада жауапсыз 3 голмен жеңген соң, Тиранада өтетін ойынға о басында уайымдай қойған жоқпыз. Бірақ айы-күні толғанда бәрі бекер екен. Қазір жанкүйерлердің скептик бөлігі "былай боп қалуы мүмкін, олай боп қалуы мүмкін" деп, қара аспанды түнертіп жатса, оптимист бөлігі - албаниялықтарды тек ғайып-ерен қырық шілтен құтқарады деп, тоқмейілсіп отыр. Қай кездегідей, күдік пен үміт аралас болжамдар. Ақпарат айдынына онша таныс емес Скендербеудің ойын алаңы жұтаң деп жатыр әлеуметтік желідегілер. Базбіреулер тіпті қаржылық әлеуетін біліп алғанға ұқсайды. Бірақ "жеңіс" деген бақытқа соқыр сенім - жеңілістің алғышарты екенін естен шығармайық. "Шахтерға" тілекші болып, добына жанкүйерлік "дем салу" міндеті…

Алдымен, сонша қағілездікті талап етпейтін ойша тәжірибе. Еуропеид келбетті, айталық орыс баланың - ауылдың ішінде келе жатқан салт аттыға: - Ассалаумағалейкүм, ата! - деп,алдынан жүгіріп шыққанын елестетіңізші. Елестетудің өзі оғаштау көрінді ме? Әрине. Шартты қабылдау аппаратымыз сөзге сәйкесінше келбет талап етеді. Сондықтан ба, Кеннедиді ешқашан қаранәсілді сомдамайды, диюлардың ақырғанын - фальцет дауыс иесіне салғызбайды. Бірақ қазақтілді мультимедиалық материалдар жұтаң болғандықтан, соңғы онжылдықта "икемдегіш" дизайнерлер Интернетте не кездессе - соны ала беретін болғаны рас. Мысалы, мектеп баласының әкесі ретінде, көптеген мектептердің сынып бөлмесіндегі стендтердің көбісінде мына сурет тұрғанына кепілдік беремін: Иә - еліміздің екі түкіпірінде орналасқан, бірі бірімен байланысы…

Алматылық құқық қорғаушылар Қастеевтің кенептері табылып, олардың ... 150 мың долларға бағаланғанын айтқанда тіксініп қалдым. Әдетте атышулы, сол себепті ме - удай қымбат суреттердің тек "Сотби" мен "Кристиде" болатынына, ал авторларының есімдері әдетте француз, испан, жөйіт, итал тілінде келетініне, туғаннан бейсана деңгейде үйреніп қалғанбыз. Әні қызық: енді социалистік реализмнің майталманы Қастеевтің туындысы да айтарлықтай бағаланып тұр! Қастеевті соңғы рет қашан тамашаладық өзі? Мегаполисте тұратындар көшпелі көрмеден көріп қалмаса, санасы қалыптасу кезеңі шалғайда өткен біз сияқтылар мектептің кітабынан ғана байқаған шығар. Заңғар кенепті көзбен көріп, қылқаламның іздерін сезінбегесін, талғам қайдан болсын? Соның салдары емес пе екен: тұрмыс тұмшалаған, мәдениетсіз, әлде тым рацион…

"Келін", немесе көрермендер өзімсіп, тұрмыста "Ананди" деп аталып кеткен телехикая, қазір Қазнетте ерекше танымал боп тұр. Мысалы, ізделуі жөнінен. Google Trends оның анау-мынау бренд тауардан немесе қоғамда әбден қаузалған тақырыптан әлдеқайда биік тұрғанын көрсетеді: Біреулерге оқиға желісі қызық болса, біреулерді - көптеген жоралғылардың қазақтың салт-дәстүріне ұқсастығы таң қалдырады. "Келіннің" феномені, оның көрермендер тарапынан ыстық қабылдануының сыры да осы - тұрмыстық ұқсастықта шығар. Отандық көрерменнің жүрегін жаулауға асықпайтын, әлде икемі жоқ кино түсірушілер "Келінді" ең болмаса статистикалық тұрғыдан зерттесе, табыс әкелетін көптеген тәсілдердің дәл мұрнының астында жатқанын көрер еді."ҚазТРК" арнасы дәл бүгін оның 524 бөлімін көрсеткелі отыр. Меніңше, қазақ тіліндегі е…