Мазмұнға өту

Жаңа

«Ел басына күн туса...». Көркем фильм («Қазақфильм», 1967 ж.).

Фильм Бауыржан Момышұлының 1941 жылы 22 желтоқсанда Мәскеу түбінде фашист басқыншыларына мықты тойтарыс берген Панфилов дивизиясының ерліктері туралы баяндайтын кітаптары мен материалдары негізінде түсірілген.

0
0
2544

«Шығыстың аяулы қыздары — Мәншүк пен Әлия». Арнайы тележоба («Gold Media» студияcы, 2010 ж.).

Жеңіс күніне орай, «Қазақстан» Ұлттық арнасынан Қазақстан Республикасының Байланыс және ақпарат министрлігі, Ақпарат және мұрағат комитетінің тапсырысы бойынша түсірілген «Шығыстың аяулы қыздары - Мәншүк пен Әлия» арнайы тележобасын тамашалаңыздар!

0
0
293

Майдан әндері.

9 мамыр күні, сағат 18.45-те «Қазақстан» Ұлттық арнасынан сұрапыл соғыс жылдары жауынгерлердің ойларына жалын, бойларына қуат берген майдан әндерінің кешін тамашалаңыздар!

0
0
1116

«Сталинге сыйлық». Драма («Қазақфильм», 2008 ж.)

9 мамыр күні, сағат 21.50-де «Қазақстан» Ұлттық арнасынан режиссер Рүстем Әбдірашевтің түрлі халықаралық фестивальдер мен байқауларда жүлделі орындарға ие болған «Сталинге сыйлық» фильмін тамашалаңыздар! Фильмдегі оқиғалар желісіне Ұлы Отан соғысынан кейінгі жылдарда ел басына түскен ауыртпалығы мол қиын кезеңдер арқау болған.

0
0
512

«Балалық шақтың кермек дәмі». Көркем фильм («Қазақфильм», 1982 ж.).

1943 жыл. Соғыстан шалғай жатқан елді мекендегі Сырдария өзенінің бойымен соғысқа, соғыс өрті шарпыған жерлерге қажетті жүктер тасымалдануда. Зейнолла ақсақал мен Дариға, Мұхтар және Әмір есімді жасөспірімдер жеңіл қайықпен тынымсыз еңбек етеді. Қария кенеттен қайтыс болғанда, асау өзен үстінде өмірдің қиындығымен бетпе-бет келген балалар, сын сағатта биік руһтарын сақтап қала алады.

0
0
1315

«Орман хикаясы». Әскери драма («Қазақфильм», 1972 ж.).

Фильм белгілі жазушы Әди Шәріповтің «Партизан қызы» хикаясы негізінде түсірілген. Соғыстың алғашқы күндері кеңес офицерінің он жасар қызы Айгүл шешесінен айырылады. Әбден күйі кеткен, ауру қызды қарт диірменші мен оның немересі Федя фашистерден жасырып қалады...

0
0
1563

Композитор, шәмшітанушы Қалдыбек Құрманәлінің ән кеші.

11 мамыр күні Ұлттық арнадан белгілі сазгер, шәмшітанушы, халық арасында кеңінен танымал «Сағыныш әні», «Ағаларым-ай», «Ән-аға», «Шай ішіп кетсең қайтеді?», «Сырдария жағалауы», «Кірмеші жиі түсіме», «Қиялдағы қалқа» әндерінің авторы Қалдыбек Құрманәлінің ән кешін тамашалаңыздар!

0
0
454

Бас прокуратурада Жеңіс күні және Отан қорғаушылар күніне арналған салатанатты жиналыс ерекше салатанатты жағдайда болып өтті.

Салатанатты жиналысты аша отырып, Бас Прокурор Асхат Дауылбаев ардагерлерді олардың майдандағы және еңбектегі ерліктеріне терең ризашылығын білдіре отырып, Жеңістің 68-жылдық мерекесімен құттықтады. Барлық ұрпақтар үшін 9 мамыр – біздің халқымыздың ерлігінің, Отанға деген шексіз сүйіспеншіліктің символы болып табылатын ерекше мейрам. Ол ешкім және ештеңе де фашизмді жеңудегі халықтың ұлы ерлігін және оның бүкіләлемдік тарихи мағынасын төмендете алмайтынын атап өтті.

Сонымен қатар, бүкіл халықпен бірге Жеңіс үшін біздің отандастарымыз да ерлікпен және жанқиярлықпен күрескен.

Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің арасында прокуратура органдарынан шайқасқа аттанғандар да аз емес, соғыстан кейін олардың көпшілігі өз өмірлерін қылмыспен күреске арнады.

А.Даулбаев прокуратура органдарының ардагерлері Амантай Бәжеевке және Михаил Набатовқа «Мінсіз қызметі үшін» ведомстволық наградасын тапсырды. Ақсақалдар жас ұрпаққа қаза тапқан батырлардың естелігіне лайықты болуды, прокурорлық кәсіптің үздік дәстүрлерін сақтау және көбейту жөніндегі тілектерін айтты.

Отан қорғаушылар күні қарсаңында Мемлекет басшысының Жарлығымен прокуратура органдарының бірқатар жетекшілері жоғары сыныптық шендер мен әскери шендерге, сондай-ақ жоғары мемлекеттік наградаларға ие болды.

Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры Асхат Дауылбаевқа 1-сыныпты мемлекеттік әділет кеңесшісі, Бас Прокурордың бірінші орынбасары Иоган Меркельге 2-сыныпты мемлекеттік әділет кеңесшісі сыныптық шендері берілді. Бас әскери прокурор Ерғали Мерзадинов әділет генерал-лейтенанты шенін алды. Бас Прокурордың орынбасары Жақып Асанов, Маңғыстау облысының прокуроры Сабыржан Бекбосынов, Қарағанды облысының прокуроры Асқар Секішев, Бас прокуратураның Департамент бастығы Нұржан Исаков 3-сыныпты мемлекеттік әділет кеңесшісі атанды.

Тәуелісіз Қазақстан тарихында тұңғыш рет генералдық шен – 3-сыныпты мемлекеттік әділет кеңесшісі сыныптық шені әйел адамға – Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің төрағасы Сәуле Айтпаеваға берілді.

Бас әскери прокурордың орынбасары Құсайын Игембаев ІІ дәрежелі «Айбын» орденімен, Бас әскери прокуратураның қызметкерлері – Асхат Қазиев пен Нұржан Нұрахметов – «Ерен еңбегі үшін» медальдарімен наградталды.

А.Дауылбаев атап өткендей, осының барлығы егемен еліміздің қалыптасуына, еліміздегі заңдылық пен құқықтық тәртіпті қамтамасыз етуге прокуратура органдарының сіңірген еңбегі мен үлесін мойындаудың куәсі болып табылады.

Бас Прокурор орталық аппараттың бірқатар қызметкерлеріне қызметтік міндеттерін мінсіз атқарғандары, заңдылықты және құқықтық тәртіпті нығайтуға қосқан үлестері үшін кезектен тыс сыныптық шендер, ведомстволық наградалар және құрмет грамоталарын тапсырып, марапаттады.

Салтанантты іс-шара прокуратура органдарының қызметкерлері дайындаған концертпен аяқталды.

0
0
884

«Айқап»: Қазақ шежіресі

ҚАЗАҚ ШЕЖІРЕСІ

Түрік нәсілінен «Алаш — есімді бай һәм балалары көп бақытты бір адам Алаша ханның заманында мәшһүр адамдардан саналып тұрыпты. Сол заманнан қалған бір сөз бар: «Алаш, алаш болғанда, Алаш хан болғанда, таңбасыз тай енсіз қой болғанда» деген.

Алаштан екі бала туған — Сейілхан, Жәйілхан деген. Жәйілханнан Майқы би. «Түгел сөздің түбі бір, түп атасы Майқы би» деген сөз бар. Майқы биден Өзбек, Сыбиян. «Өзбек аз ағам, сарт садағам» деген сөз осыдан қалған. Сыбияннан Айырқалпақтан Қазақ, Созақ. Созақтан Қарақалпақ.

Қазақтан үш бала туады. Ақарыс, Жанарыс, Бекарыс. Бұлардың әрқайсысылары бай һәм мәшһүр адамдар болған. Нәсіл, несіптері көп болып, тап-табымен барып Қаратау деген жерге шәһәр болып, бірнеше жыл отырыпты. Үлкеніне қараған елді «Ұлы жүз», ортаншысына қараған елді «Орта жүз», кішісіне қараған елді «Кіші жүз» деп атаған. Кәдімгі таудың арғы жүзі, бергі жүзі деген секілді. Мұнан біраз заман соң бұларға жеті жыл тұтас ашаршылық келген. Еңкейген кәрі, еңбектеген жас өле бастаған соң бұлар бас қосып, ойласып, тұс-тұсына бытырап күнкөруге әуелде таудың оңтүстігінде өзінің отырған жағына ұлы жүз, күншығыс жаққа орта жүз, кіші жүз өзінің отырған күнбатыс жағына әрқайсысы өзінің туған-туысына кетіп күн көрмекші болып, жиылып амандасып тараған. Бұл жиылып тұрған жерде бір өлеңші зарлық етіп, үш ауыз өлең айтқан. Сөздің басы осы:

Қаратаудың басынан көш келеді,

Көшкен сайын бір тайлақ бос келеді.

Қарындастан айырылған жаман екен,

Қара көзден мөлдіреп жай келеді.

Мына заман, қай заман, бағы заман,

Баяғыдай бола ма тағы заман?!

Атадан ұл, енеден қыз айырылды,

Көздің жасын көлдария ағызамын.

Мына заман, қай заман, қысқан заман.

Бақыт құсы басыңнан ұшқан заман.

Топырақ пен аспаннан шаң борайды,

Қаңтардағы күн суық қыстан жаман.

Бізге қысым көрсеттің қатты, құдай,

Қабырғама қара жер батты, құдай.

Жаяу жүрсем табаным ауырады,

Тым болмаса, бермедің атты, Құдай!

«Қаратау» деген өлеңді «Мен қазақ» деген заттың бәрінің білетін себебі осылайша-дүр.

Ұлы жүз Ақарыстан екі бала: Үйсін, Дулат. Үйсіннен төрт бала: Шанышқылы, Қаңлы, Ошақты, Іргенекті. Дулаттан төрт бала: Ботбай, Шымыр, Сиқым, Жаныс.

Орта жүз Жанарыстан жеті бала. Тарақты, Арғын, Қыпшақ, Найман, Қоңырат, Керей, Уақ. Әр атаның баласы соңғыларын өздері білу міндет. Міне бұл жерде Қыпшақты жазамын. Жанарыстан Ақтымсопы онан Қыпшақ, онан Ақкөбік алып, одан Солым алып, онан Мүйізді сары абыз, онан үш бала: Қара, Құла, Сары. Қараның әулеті Қарақыпшақ атанады. Сарының әулеті Қытайқыпшақ атанады. Яғни қоныстары Қытай қолтығында болғандықтан, Құланың балалары Құланқыпшақ атанады.

Жоғарғы айтылған Қарадан Құланды, онан Тоқтар, онан бес бала туады: Бұлтың, Торы, Ұзын, Қарабалық, Көлденең.

Кіші жүз Бекарыстан Алшын туады, онан Алау батыр, онан Құдуар тентек. Ақылың болса, ала байтал соға шап деген нақыл осы кісіден қалған екен. Құдуардан екі бала: Қыдырқожа, лақабы «Бай», Қаракесек. Қыдырқожадан он екі бала Қыдырсиық, Бақытсиық, Сұлтансиық, Есентемір, Асық, Қызылқұрт, Масқара, Таздар, Алтын, Жаппас, Адай, Беріш.

Қаракесектен Әлім, Шөмен, Кете, Ожырай, Әлімнен Төртқара, Шекті. Шөменнен Аспан, Бозғұл: Тоқа, Көнен. Кіші жүзге қосылған жеті рулар: Жағалбайлы, Тілеу, Тама, Табын, Кердері, Керейт, Рамадан.

Бұл Алаштың барлық қазақтың атасы екендігінің куәсі. Бұрын қазақ бөтен халықпен шектессе біреуі «Алаш» деген ұранды шақырса, бәрі бірыңғай болып, тез жиылып, тілек қосып қалады екен. Бұл сөздер — біздің бұрынғы кәрілерден естіген сөздер. Қадірі хал білгенімізді жаздық. Мұнан артық білушілер болса, білгенін ішіне сақтамас, халыққа жазып білдірер деп үміт етеміз.

К.Бәтішұлы, «Айқап» журналы, 1911 жыл №1

________________________________________________________________________

«Алаш» айдарында жарияланған ұқсас мақалалар:

Есенғали Қасаболатов: «Қазақ жастарына»

Ахмет Байтұрсынов: «Аз уақытта көп білу жолының басы»

Уалиолла Халели: «Тіл сақтаушылық»

Ғұмар Қараш: «Тіл — әдебиет»

Мағжан Жұмабаев: «Дала. Қала.»

Әлихан Бөкейхан: «Ұят-ай»!

«Айқап» журналында әйел теңсіздігі мәселесі

«Айқап»: «Қазаққа алалық қайдан келді»?

Мұстафа Шоқайдың Әбубәкір Диваев туралы мақаласы

Л.Толстойдан: «Жұмыртқадай бидай»

Әлихан Бөкейхан: Дін таласы

«Қазақ» газетінде Наурыз мейрамы туралы материалдар

«Қазақ» газетінде Наурыз мейрамы тақырыбында

«Қазақ» газеті: «Соғыс һәм қымыз мәселесі»

«Айқап»: Топырағымыз алтын

6
6
13452

Қазақстандық атлет Токиодағы жарыста үшінші орынды иеленді

Фото дерек көзі: vesti.kz

 

Қазақстандық спортшы Марина Аитова Токиода өткен әлем жарысыныңкезекті кезеңінде биіктікке секіруден үшінші орынды иеленді, деп хабарлайды Sports.kz.

Алдыңғы екі орынға ресейлік Анна Чичерова мен Польдшадан келген спортшы Камила Степанюк жайғасты.

Жеңіл атлетика. Әлемдік жарыс. 3 кезең. Токио. Жапония.

1.Анна Чичерова (Россия) – 1,95.

2.Камила Степанюк (Польша) – 1,92.

3.Марина Аитова (Казахстан) – 1,92.

 
0
0
247