Перейти к содержимому
Путешествия
Путешествия

Путешествия

3 593 постов467 подписчиков

Первый казахстанский специализированный проект про путешествия, отдых и туризм

Современная Япония: гейши в Киото, хрущёвки в Хиросиме, уличная еда в Токио | Путешествия, Азия


В этом ролике вы увидите, какой разной может быть Япония — страна аниме, суши, гейш и самураев. Мы отправимся в Киото, чтобы посмотреть его знаменитые храмы и кумирни, узнаем, как японцы любят современное искусство на острове Наосима, покажем японские хрущёвки в Хиросиме и ночную жизнь в Токио, а также встретим милых оленей на Миядзиме, но будьте осторожны — они с характером! Наш маршрут начинается в Киото — культурной столице Японии, где храмы, такие как Кинкаку-дзи и Киёмидзу-дэра, сохранились с древности. Далее мы заглянем в уютный городок Курасики, известный своими традиционными домами и активной жизнью. На острове Наосима увидим знаменитые работы Яёи Кусамы и Тадао Андо. Мы посетим Хиросиму, узнаем её трагическую историю и покажем удивительные ритуальные врата на острове Ицукусимы. Не обошлось без прогулок по улицам Токио, где современная архитектура соседствует с традициями. В этом ролике — настоящая Япония: природа, уличная еда, история, и даже немного жизни японок!

Купить путеводители Ильи Варламова: https://vrlmv.com/mBNYoo
Консультации и инструкции для Ютуб-блогеров от моей команды: https://vrlmv.com/08wwqa

Закрытый телеграм-канал Varlamov +: https://vrlmv.com/OfPC11
Мой основной канал:  / ivarlamov 

Поддержать канал: https://vrlmv.com/yB3NN5

Таймкоды:
00:00 Киото — культурная столица Японии
02:04 Золотой храм Скин как Кудзи
07:20 Сады камней
10:15 Старый город и район гейш
12:01 Храм связанных обезьянок
16:27 Прокат кимоно и храмы
20:58 Хэллоу Китти
24:33 Курасики и историческая ткань
31:48 Остров Наусима
53:54 Хиросима и её история
57:18 Парк Мира и мемориалы
59:56 Атомный купол
01:05:22 Микрорайонная застройка
01:09:35 Остров Миядзима
01:11:03 Остров с оленями
01:16:46 Токио и его особенности
01:24:30 Сибуя и Кабуки
01:29:35 Иокогама и её особенности

1
0
13465

Тайландская магия: что можно увидеть, гуляя по Паттайе?

Прогулка по Паттайе: мы исследовали оживлённые улицы города, насладились местной атмосферой и завершили день у знаменитого Золотого Будды. Узнайте, чем удивляет этот курорт и почувствуйте дух Тайланда вместе с нами!

1
0
5304

Почему все говорят о Терминал 21 в Паттайе? Узнайте сами!

Добро пожаловать в Терминал 21 в Паттайе! 🌍🛍️ Этот уникальный торговый центр предлагает вам путешествие по мировым столицам без билетов и виз. Париж, Лондон, Токио, Стамбул — все в одном месте! Узнайте, что купить, где поесть и почему это место стоит посетить

0
0
5737

Об острове Жыланды

Об острове Жыланды (остров Змеиный, который находится в акватории Черного моря).
Я не буду останавливаться на истории этого острова, но период острова Змеиный в составе Османской империи очень интересный!
Но, прежде чем перейти к периоду османов, нужно учесть, что остров находится неподалёку от устья Дуная, а как мы знаем, нижнее течение реки Дуная постоянно находился в зоне активных исторических событий и был тесно связан с политическими устремлениями в этом районе, как кочевого и полуоседлого населения степи. Тем более, днепровские пороги были известны многим кочевникам, например, печенегам.
После того, как в 1453 году Константинополь стал Стамбулом, акватория Чёрного моря превратилась в «турецкое озеро», моряки Османской империи бороздили не только по Черному морю, но и по Средиземному морю, и соответственно, остров включали в маршруты своих передвижений по Кара-дениз (Қара теңіз на казахском языке).
Так вот, на острове найдены монеты Османской империи, Крымского ханства (Гази—Гирей, 1588—1607 гг.). Вот как его описывает знаменитый путешественник XVII в. Г. Л. де Боплан: «За 2 лье от гирла Дуная находится низкий остров до 2 лье в окружности, где также есть пресная вода. Турки называют его Иланада, то есть остров змей».
Но, для меня стало еще интересным описание этого острова знаменитым османским путешественником, более 40 лет путешествовавший по Османской империи и сопредельным государствам Эвлие Челеби.
Вот как он пишет об этом острове: «ОПИСАНИЕ ТУЛЧИНСКОГО, ИЛИ ЗМЕИНОГО, ОСТРОВА»
С севера и юга его — река Дунай. А езды вдоль него к Черному морю восемь часов, а если ехать поперек, от города Тулчи до города Измаила, то пять часов. И это такой лесистый остров на Румелийском тракте, что лишь бог один ведает, сколько на нем диких зверей, грызунов и птиц. Очень много здесь ястребов, которых охотники ловят и из их крыльев делают оперение для стрел. На этом острове каждый год забивают семьдесят-восемьдесят тысяч голов крупного рогатого скота и из всего [этого мяса] вырабатывают бастырму. Имеются специальные дома, где забивают и разделывают скот. А комаров здесь так много, что при заходе солнца они заставляют людей и коней взывать о погибели. Блудниц, которых ловят в крепостях Измаил, Килия и Тулча, оставляют голыми на этом острове, и те за одну ночь погибают от усердия комаров, москитов и разной мошкары.
Так вот, благополучно преодолев этот остров, мы за три дня переправились через Большой Дунай напротив города Измаила и прибыли в крепость Измаил.».
Кстати, до 1877-1878 года остров Змеиный была территорией Османской империи, а самый ближайший населённый пункт на побережье Yilan Adası — это румынский город Сулина (бывшая Тульча). Ближайший населённый пункт Украины — город Вилково который расположен на ериках (водных каналах). Слово «ерик» - это один из вариантов другого тюрксого слово «арык». Что интересно в «Слове о полку Игореве» ерики называли яругами.
А об городе Измаил Эвлие Челеби в своем «Сейяхатнаме (Книге путешествий)», созданной в 1640—1678 годах написал, что «город этот в 889 году хиджры (1484 год) завоевал капудан султана Баезида хан Исмаил, поэтому его называют городом Измаилом.».
Другой город упомянутый тем же Эвлие Челеби в XIV веке – город Килия принадлежал Золотой Орде и был её самым западным городом.
Сейчас жители прибрежных регионов не тюрки, на в разговорном речи они используют много тюркизмов таких как абаза (вид ветра, турецкое абаза это абхазец, то есть направление юго-восточного ветра), карае́ль. - северно-западный ветер. Название заимствовано из турецкого языка, в котором карайель - северо-западный, буквально "черный ветер". Пурьяс - так называют северо-восточный ветер. Название заимствовано из турецкого языка, в котором он звучит как порйаз. Лиманлык, ерик от слово йарык, то есть жарық (щель, ущелье). Сасик, карча – это коряга. Каюк, базарчук, бабайка, буя (от слово бояу), бомбак (фабричная пряжа), аламан, сачма (рыбацкая сеть), турбук (черпак).
О тюркизмах и напоминают названия рек (Кагул, Ялпуг, Катлабух и Китай; Сасык (Кундук), Шаганы, Алибей, Бурнас, Будакское) и населенных пунктов (Татарбунары, Ташбунар, Алияга, Давлет-Агач, Аккерман, Чера-Мурза, Ханкышла, Карамах-мет).
Кстати, чуть не забыл, как верно заметил Эвлие Челеби, «что лишь бог один ведает, сколько на нем диких зверей, грызунов и птиц» еще раз напоминает нам, что на острове Жыланды действительно много ужей, кому он обязан своим названием. А в весенний период на Змеином наблюдаются до 234 видов птиц. В прилегающих к острову водах водятся 49 видов рыб и 6 видов крабов, из которых, соответственно, 3 и 4 вида внесены в Красную книгу Украины.

Картина Карло Боссоли, «The Island of Serpents»

0
0
6302

ВЫСАДКА в НОРМАНДИИ

Летом этого года прошли торжества по случаю 80-летия операции «Оверлорд» – высадки десанта Союзников по антигитлеровской коалиции в Нормандии в 1944-м. В трёхдневных торжествах на побережье департамента Кальвадос приняли участие 20 глав правительств западных стран, в том числе Зеленский. Путин приглашён не был. Пресс-секретарь президента Песков высказался в духе «не очень-то и хотелось».

А нам тогда очень хотелось, и мне вспомнился наш день «D» высадки в Нормандии.

К последнему морю

В Париже был август. Поездка во Францию с сыном и дочерью подходила к концу. В арендованной «лекорбюзьевке» на рю Седан – аналоге советской «хрущёвки», только меньше в 2 раза, было душно и жарко. Идея рвануть на море возникла из ничего. Дочь Ажар захлопала в ладоши.

– Море, море! Хочу на море.

– Pas de probleme, – сказал с улыбкой родственник Бауржан – в прошлой жизни капрал Французского Иностранного легиона, а ныне гражданин Франции и бывалый парижанин. – Хотите увидеть Нормандию и последнее море Евразии?

– Хотим… Хотим… Хотим…

Сказано – сделано. Ранним утром в день «D» загружаемся в полной экипировке в серебристый «опель-зафира» бауржановского знакомого по имени Балхас. Оставив позади площадь Бастилия, Булонский лес, пригороды Парижа, минивен выехал на платный авторут А13 Paris – Caen и по безупречному трёхполосному в каждую сторону асфальту помчался на запад.

Нормандия, Нормандия… Я сидел рядом с водителем и гадал куда едем. Неужели на Омаха-бич «спасать рядового Райана»? Балхас пожимал плечами, а Бауржан ссылался на некоего Руслана. Молодой улыбающийся парень в шортах и майке, на чёрном опеле вместе с женой поджидал нас на первой заправке. В прошлой жизни Руслан был дунганином в Таразе, а ныне – французский предприниматель и гид для русскоговорящих туристов. Вот кто командует парадом!

Я разговорился с Балхасом. В прошлой жизни он был курдом-автослесарем в Тбилиси. В лихие 90-е, оказавшись без работы, объездил Венгрию, Германию, Румынию и получил румынский паспорт, а ныне осел в пригороде Парижа и занимается ремонтом и восстановлением автомобилей. Он похлопал ладонью по приборной панели и с гордостью сообщил: «Один опель с помятым в аварии кузовом я купил за €100, а второй с перегретым мотором за €500. Вот из двух убитых получилась такая серебристая ласточка».

Авторут ушёл налево на Кан, а чёрный опель свернул направо на Гавр, к устью Сены, которая впадает в Ла-Манш и делит Нормандию на Верхнюю и Нижнюю. Проезжаем через Сену по огромному выгнутому мосту-красавцу «Нормандия» (€5.4 за проезд), минуем Гавр, и по узкой сельской дороге, но с хорошим асфальтом и чёткой разметкой приезжаем в городок Этрета Верхней Нормандии.

Алебастровый берег

Казалось бы – французская глушь за 200 с лишним км от Парижа, но на улицах пробки, приткнуть авто негде, мимо проходят толпы туристов. Черный опель командующего парадом уверено взбирается на высокий береговой холм; наш серебристый – за ним. Вроде приехали. Высаживаемся и идем к обрыву, за которым синеют полосы воды и неба.

О-ля-ля! Вот он – западный край Евразии! Вот оно – Последнее море – la Manche по-французски, English channel по-английски, сливающиеся на горизонте с голубизной воздушного океана. Слева, внизу лежит Этрета – «Хутор заходящего солнца», зажатый между отвесными берегами и зелёными водами живописной маленькой бухты. Прямо под нами волны с остервенением, брызжа пеной, кидаются на прибрежные скалы, но прибоя не слышно – лишь шум ветра, крики чаек да громкая речь вездесущих китайцев. Яркое солнце подсвечивает бирюзовые воды Атлантического океана и Алебастровый берег Верхней Нормандии. В обе стороны тянутся высокие изрезанные волнами и исхлестанные морскими ветрами белые скалы, с причудливыми арками в проливе и волнистыми зелёными холмами на материке. От таких великолепных видов, любоваться которыми можно бесконечно долго, и от ветра в придачу захватывает дух. Видимо, ради этой красоты и приезжают сюда тысячи туристов.

Руслан, приступая к роли гида, поясняет, что впереди, за Ла-Маншем – он машет рукой за горизонт – прячется туманный Альбион с такими же белыми (Albus) скалами на побережье. И тут до меня доходит – почему древние греки назвали остров Альбионом!

– А вон там, – Руслан делает жест назад, – на этом высоком холме – часовня и мемориал двум французским летчикам Нунжессеру и Коли, которые в мае 1927 года попытались на одномоторном биплане

совершить первый беспосадочный перелет из Парижа в Нью-Йорк. Мемориал – это острая стела и каменная площадка в виде контура самолёта с белыми буквами L᾿Oiseau blanc на крыльях. Здесь, над Этрета "Белую птицу" видели в последний раз, а потом она пропала без вести.

Не мудрено! Сильный ветер, шумящий в ушах, похоже, разгоняясь над Алебастровым берегом, уносится в океан, и там, резвясь на просторе, превращается в бури, ураганы и тайфуны, демонстрируя мощь воздушных масс. «Белая птица» – это не горьковский буревестник, чёрной молнии подобный. Представляю, как воздушной стихии, тогда ещё неприрученной и дикой, не понравилось первое вторжение человека:

В звуке мощного мотора небо слышит наглый вызов.

Тучи в гневе прячут солнце, прячут звезды,

закрывая ориентиры от летящего биплана.

Недовольная стихия, напускает мрак тумана,

грохот грома, стрелы молний, ярость шторма.

Но бесстрашный самолётик, «кукурузнику» подобный,

дальше мчится, с ветром споря, то снижаясь, то взлетая,

то паря над облаками, то крылом волны касаясь...

Но до Нью-Йорка лётчики не долетели. «Смешные люди! – прошипел бы горьковский Уж. – В чем прелесть неба? Ведь вы не птицы! Рожденный ползать... – Нет, нет! – возразил бы Сокол. – Безумство храбрых – вот мудрость жизни! Безумству храбрых поём мы песню!». А я бы добавил: «Люди умеют летать лучше птиц. Неудачная попытка французов, а через 13 дней успешный перелёт из Нью-Йорка в Париж американца Линдберга убеждают: каждый шаг в неизвестность даётся человечеству через трудности и потери – это всегда риск, это всегда подвиг».

Руслан открывает бутылку вина, и мы пьем за Верхнюю Нормандию, за безумство храбрых.

Цветочный берег

Теперь вслед за чёрным опелем – на юго-запад в Нижнюю Нормандию. Снова проезжаем Гавр, мост «Нормандия» и едем вдоль берега среди яблочных садов департамента Кальвадос. Производимый здесь крепкий алкогольный напиток из яблок, так же как коньяк и шампанское, получил своё название от имени местности, став знаменитым «кальвадосом», так романтично воспетым Ремарком.

В рыбацком порту Трувиль местный рыбный рынок чувствуется по запаху издалека, а вблизи представляет собой аккуратный металлопластиковый павильон с прилавками. Какой контраст с нашим восточным базаром с дарами земли, с шумом и криками, с улыбающимися женщинами-зазывалами и плавающими ценами! На этом западном рынке суровые мужчины нордического типа продают дары океана: рыб, крабов, омаров, лангуст, креветок, устриц, мидий, улиток, кальмаров, – по твёрдым ценам, написанным на бумажках.

Один из торговцев – знакомый нашего гида по имени Морган набрал для нас в большой круглый пенопластовый поддон каждой твари по паре, готовых к употреблению, и обернул целлофаном. Руслан с дарами океана и Бауржан с дарами яблочных садов вернулись к опелям, и мы покатили дальше, в город Довиль – младший брат Трувиля и знаменитый французский курорт.

«Bienvenue a Deauville!» – восклицает гид после парковки у пляжа и с упоением рассказывает, что этот престижный морской курорт был построен в середине XIX века, чтобы парижские аристократы могли принимать морские ванны, скакать на лошадях, играть в казино и трясти драгоценностями; упоминает про Коко Шанель, писательницу Саган, кинорежиссёра Лелуша и, что Трувиль&Довиль называют Цветочным берегом Нижней Нормандии. – А вон там, – Руслан машет рукой на запад, – тянется Перламутровый берег, где пять таких же песчаных отмелей: Юта, Омаха, Джуно, Голд и Сворд, – стали «D-day beaches» – пляжами высадки Союзников в июне 1944-го. Американцы первыми в городке Кольвиль-сюр-мер создали музей-мемориал, посвященный погибшим, а потом канадцы, англичане и французы в каждом из мест высадки установили свои памятники и мемориалы.

Довильский пляж поразил размерами – широкая и длинная песчаная отмель, тянущаяся до горизонта. Бауржан, я и сын Даир, как когда-то воины Бату-хана, решили омочить «копыта своих коней» в водах Последнего моря. Но как только мы перешли полосу прибоя оно сразу заволновалось – явно недовольное нашествием чужаков с востока. Сколько мощи и сдержанной силы скрыто в морской стихии! Ветер швыряет в лицо солёные брызги, а зелёные громады с грохотом и пеной толкают в грудь, грозя опрокинуть тело вверх «копытами». Кто победит в этой яростной схватке? Покорятся ли европейские воды азиатскому вторжению?.. Не став долго злить рассерженную стихию, быстро окунаемся, отступаем и выбираемся на берег. Море тут же успокоилось и отступило. Начался отлив, и пляж стал еще шире. Медленно бредём по песку. После борьбы с волнами – это не самое большое удовольствие... А если бежать… а если в полной выкладке с оружием… а если под пулями защитников Атлантического вала?..

Представляю, как на рассвете в день "D" 6 июня

из туманного Альбиона к Перламутровому берегу подошли

тысячи десантных катеров и транспортных барж.

Десантники-рейнджеры выпрыгивали в воду, рискуя утонуть,

или получить пулю от немецких пулеметчиков. А кому повезло,

бежали, как живые мишени, под дождём пуль и градом мин

по такой же широкой песчаной отмели,

выполняя воинский долг и проявляя отчаянную храбрость.

Впоследствии на «Кровавой Омахе» установили каменный монумент с надписью: «Как ни тяжелы трудности, как ни велики потери – долг превыше всего». Жаль, до Кольвиль-сюр-мер мы не доехали, и наша высадка на Омаха-бич не состоялась… Настоящая храбрость - это такая редкость, поэтому «безумству храбрых поем мы славу!»

Тем временем, Ажар тоже омочила ноги в водах Атлантического океана, а Руслан с женой приготовили пикник прямо на песке пляжа. После принятия морских ванн с видом парижских аристократов принимаемся за океанские и яблочные продукты. Первый раз в жизни пробую устрицу, политую лимонным соком, разгрызаю клешню омара, съедаю хвост лангуста. Бауржан, разливая кальвадос в пластиковые стаканчики, спрашивает про вкус.

– Это же не кальвадос! – отвечаю с видом знатока.

– А что это? – подыгрывает Даир.

– Это напиток грёз! Его не пьешь, а вдыхаешь! – также, как и Ремарк, сильно приукрашиваю вкус и добавляю: – Vive lе Сalvados! Vive la Normandie!

Вечерний Довиль

Утомлённое и побагровевшее от дневных трудов солнце утонуло в Атлантическом океане. «Окровавленный» Довиль-бич опустел, и по плотному песку полосы прибоя поскакали на лошадях всадники-туристы...

Клод Лелуш заснул прямо на пляже в своём авто и увидел во сне «Мужчину и женщину»; Коко Шанель открыла в городе свой первый бутик; неугомонная Франсуаза Саган, которую уже не пускали в казино Лазурного берега, здесь, на Цветочном выиграла в рулетку 8 млн франков...

Вон этот монументальный дворец с вывеской «Сasino Barriere de Deauville» переливается огнями и заманчиво мигает подсветкой, но франков давно нет, и нам туда не надо. Командующий парадом увлекает на экскурсию по улицам вечернего Довиля. Вот мэрия с цветочным сквериком, вот главная площадь с фонтаном, вот по совершенно чистым улицам, выложенным брусчаткой XIX века, чинно прогуливаются и сидят в уличных кафе мадам и месье. Никаких китайцев, африканцев, арабов и румынских бомжей, лишь шумная компания, накачанных кальвадосом азиатов, нарушает тихий августовский вечер фешенебельного морского курорта…

Ах, Нормандия, Нормандия! За один световой день «D» страна алебастровых скал, песчаных пляжей, яблочных садов, морских курортов и мемориалов «безумству храбрых» произвела неизгладимое впечатление. Потом была долгая дорога домой. Авторут А13 – Париж – аэропорт Шарля де Голля – пересадка в Киеве – Алматы. В аэропорту «Борисполь» висел билборд фильма «Слуга народу». Тогда, в 2018-м Зеленский был ещё актёром. А в 2024-м, как президент страны, на торжествах в Нормандии сказал, что, если Союзники защищали свободу Европы в 1944-м, то украинцы делают это сейчас и, что он надеется на высадку союзников в Украине.

0
0
3574

Хиуаға саяхат

Өзбекстанның батысына саяхат барысында жол түскен келесі нүктеміз - ол Хиуа. Иә, исі қазаққа әуелден таныс шаһар. Біз де көптен армандап, ақыры Хиуаға ат басын тіреген едік. Хиуаға Қазақстанның қос тарапынан баруға болады. Бірінші, әрине еліміздің батыс бөлігінен жету, Маңғыстаудан Нөкіске поезд жүреді. Бірақ, бір жарым тәулік тым ұзақ деп санаймын. Бір уақытта Ақтау мен Ақтөбеден Нөкіске тіке әуе байланысы жоспарланған еді, соңы сиырқұйымшақтанып кетті. Яғни, Нөкістен ары 170 шақырым қашықтықтағы Үргенішке жетесіз. Ал, Хиуа Үргенішке тиіп тұр. Қызық көріп, қос қаланы жалғайтын троллейбуспен жеткен едік.

Екінші, Ташкент тарабы арқылы жету. Ташкенттен Үргенішке Өзбекстанның ішкі рейстері ұшады. Бір сағат жиырма минутта топ ете қаласыз да, таксиге отырып, Хиуаға жетесіз. Біз Нөкіс арқылы жеттік, кері Үргеніш арқылы Ташкентке өттік.

Сонымен, Хиуаға кешкі уақытта жеттік. Оның өзінде троллейбустан түсіп, одан әрі тағы төрт аялдама автобупен бардық. Әрбірінің құны 4 000 сумнан, біздің ақшамен 153 теңге.

Қонақ үйіміз вокзал ауданында, дұрысы оған қарама-қарсы жерде, ал бергі беті Ишан қала ауданы. Қонақ үйге орналасып алған соң, жергілікті дәмханадан кешкі ас ішіп, түнгі шаһарды аздап аралап, ұзақ жолдан шаршап келгініміз бар, қонақ үйге қайтып келдік. Айтқандай, мейманхана маңында жаңадан ашылған супермаркет бар екен. Екі елдің бағаларын салыстырдық және сауда жасадық. Супермаркет ұнады, бағасы да қонымды. Қонақ үй бағасына таңғы ас кіретін еді.

Сөйтіп, таңертең 9.30 бірақ тұрыппыз. Ұлыма: "кеттік, таңғы астан қалатын болдық" деп жуынып-шайынып алып, ас ішуге келдік. Келсек бір кәріс саяхатшы қызы (мүмкін әйел шығар, кәріс қыз-келіншектерінің беттері жып-жылмағай, жасы неше екенін айырып білмейсің?!) отыр екен. Орталық Азияның барлық жерлерін аралап тастапты. Саяхатшылар тез тіл табысады ғой, өзінің лайфхактарымен бөлісті. Қазақстанды мақтады. Мен де бар білгенімді айттым, ақпаратпен бөлістім.

Сөйтіп, нөмірге қайтып келген соң заттарымызды төменде тастап, шаһарды, Ишан қаланы аралауға келдік.

Енді, Ишан қала туралы. Бұл дуалмен қоршалған арнайы бекініс. Әрине, Самарқандпен және Бұқарамен салыстырдым. Әр қаланың өз ерекшелігі болады ғой. Бірақ, 2500 жылдық тарихы бар Хиуа расында туристерге ұялмай көрсететін мекен екен. Оның үстіне ЮНЕСКО тізіміне енгізілген.

Хиуаның арғы-бергі тарихына тоқталмай-ақ қояйын, дегенмен, 1512-1920 жылдар аралығындағы Хиуа хандығы бізге көбірек таныс. Заманында Хиуа хандығы билігінде қазақ хандары да отырған. Ол заманда хан шақыру дәстүрі болған деп ойлаймын. Қазақ тарихында Бекет Ата мен Сырым батырдың тағдыры да Хиуамен байланысты. Біріншісі, осында білім алса, екіншісі, мәңгілік мекенін тапқан. Шерғазы медресесінде Бекет Ата оқыған, оған арнайы бір бұрыш бөлініпті, жанында түркіменнің Мақтұмқұлысы мен қарақалпақтың Әжіниязына да бөлінген бұрыш бар екен. Жарасымды көрінді.

Енді, мұнда қандай нысандар көреміз?

Айтқандай, Ишан қалаға кіру бағасы (шетелдік) ересектер үшін - 200 000 сум, шетелдік бала үшін - 100 000 сум. 24 сағат бойы 15 нысанға кіруге мүмкіндік береді. Гидті 250-500 мың көлемінде табуға болар. Алуға кеңес беремін.

Жалпы, Бакуда өткен Ислам Ынтымақастық ұйымының 11 сессиясында Хиуа Ислам әлемінің 2024 жылғы туристік қаласы деп жанияланған болатын.

Бірінші, 5-6 ғасырлардағы ескерткіштерімен таң қалдыратын Ишан қала атты ішкі шаһар, оның ішінде, халық әлі өмір сүріп жатыр. Шынайы, Бакудің Ичери Шехеріне ұқсап кетеді.

Жаңағы айтқан Шерғазы медресесі, 1719-1726 жылдары салынған.

Екінші, ашық асап астындағы қаланың музейі, тіпті арасында амфитеатр пошымында да жасалыпты, бастысы бағзы заман дәуірі, оның археологиялық кезеңі көрсетілген.

Үшінші, Кальта-Минар, яғни Келте Мұнара, заманында Хиуа ханы Мұхаммед Әмин-ханның ислам Әлеміндегі ең биік мұнара тұрғызамын деген жоспары болған екен. Жоспар бойынша 70-80 метр биіктікке көтерілуі тиіс екен, бірақ, бары 29 метр. Дегенмен, өте әдем көрінеді.

Төртінші, оның жанындағы Мұхаммед Әмин-ханның медресесі, 1855 жылы салыныпты.

Бесінші, Көне Арк, бұл Хиуа хандарының резиденцияларының бірі болған, былайша айтқанда дуалмен қоршалған ескі бекініс.

Алтыншы, Таш-Хаули сарайы. Бұл Хиуа хандарының 19 ғасырдағы басты сарайы.

Жетінші, Нұруллабай сарайы. Сыртқы декорларында ислам сәулет өнері екені көрініп тұрса да, ішкі бейнелеу жұмыстарында Еуропа сәулетінің ізі байқалады. Ішкі заттарын заманында Санкт-Петербургтен алдырған. Және, Нұруллабай сарайы жұмысына неміс меннониттерінің қатысқанын білетінмін. Сөйтіп, шаһар аралап жүріп, 1990 жылдары Германияға қоныс аударған кеңестік неміс саяхатшыларын кездестіріп қалдым. Оларға Хиуаның сәулет өнері ескерткішінде немістердің қолтаңбасын айтқан кезде өздері таң қалды.

Сегізінші, айтқандай, Ақша сарайына арнайы кірдім, бағзы замандардан бастап, Хиуа хандығы, Хиуа халық республикасы кезеңінен қазіргі замандағы Өзбекстан ақшалары қойылған, монеталарды құю процесі көрсетілген.

Тоғызыншы, Хиуаның Жұма мешіті, ол 10 ғасырға жатады екен. Маған әсіресе ұнайтындары оның ағаш тіректері мен тас бекітпелері. Айтқандай, Ишан қала ішінде оларды қалпына келтіретін шеберхана бар екен. Жұмыстарымен таныстық.

Оныншы, шаһардың ішкі жағы Ишан қала деп аталса, сыртқы жағы Дишан қала. Яғни, бұл сыртқы беті, қорғаныс жағы, бір жерінен төбесіне шығуға болады екен, бір шетелдікке еріп тағы басқа жерінен де көтерілдік. Ишан қала алақандағыдай көрінеді.

Оныншы, Ишан қаланың шаһар қақпалары, олар төртеу - солтүстік (Бақша дарбаза), оңтүстік (Таш дарбаза),

шығыс (Палуан дарбаза), батыс (Ата дарбаза, яғни басты қақпа). Тура "Мың бір түннің" ертегілеріндей көрінеді расында.

Он бірінші, Ислам қожа мұнарасы, оны айналып шықтым, бірақ, 16 жасар балаға шығуға тыйым салынған екен, ұлымды жалғыз тастамайын деп төбесіне көтерілмедім. Мұнара алыстан көз тартып тұрады, әсіресе түнгі уақытта өте әсем көрінеді.

Жалпы, Ишан қала аумағында 100 шақты сәулет нысандары бар, мысалы, медреселер, сарайлар, мұнаралар, мавзолейлер, керуен сарайлары мен моншалар дегендей.

Хиуаға бір күнді толық арнаса жетеді. Айтқандай, кәдесый ретінде мұнда әлгі папаха тәрізді бас киім, әртүрлі ағаш бұйымдары (қобдишалар) және мата, сөмкелер сатып алуға болады. Ұмытып барады екенмін ғой, жібек құртының өсірілуі, жібек матасы музейі де бар. Кілемдері де жаман емес, бағасы қымбат, мүмкін туристік аймақ болған соң қымба па екен, екінші жағынан кілем тасып жүретін мүмкіндігіміз жоқ еді.

Бір қызығы, үйлердің алдында бір құтыға тұз салып қояды екен, жамандық кетсін деген мағынада деседі.

Қысқаша айтқанда, Хиуаға барып, көзбен көрмеген соң бәрі бекер!

Тағы айтарым, қонақ үйден мәселе жоқ, Ишан қала ішінде 400-500 жылдық тарихы бар үйлер, ғимараттар отбасылық мейманханаларға айналдырылған. "Аутентично" орысша айтқанда, бірақ, бағасы да едәуір, есесіне қақпа сыртынан алған жөн, әрі қаланың өзі шағын ғана (100 мың халқы бар), сондықтан жаяу жету деген проблема емес!

Суретте: Хиуа шаһарының Ишан қала аумағы, 2024 жылғы 1 қараша

0
0
2053

Үргеніш шаһарына сапар немесе Хорезм - "ислам ренессансы" ошақтарының бірі

Сапарымыздың үшінші күні біз Нөкіс-Үргеніш жолымен бағыт алғанымызды алдыңғы посттарымның бірінде жазған едім. Әуелгі жоспар бойынша Ташкенттен Самарқандқа, Самарқандтан Бұхараға, Бұқарадан Үргенішке поезбен шығуымыз керек болған, бірақ, бәрі сол уақытқа байланысты ғой, сондықтан, керісінше, Ташкенттен Нөкіске, Нөкістен Үргенішке бағыт алған бетіміз бар еді. Әлішер атты бауырымыз такси жүргізушіне апарып, табыстап кеткен. Бір байқағаным, Қарақалпақстанда Қазақстанды өте жақсы біледі, жүргізуші бауырымыз тіпті Атырауда тұрыпты. Оны айтасыз-ау, Нөкіс көшесінде ролик киген бала велосипедке мініп жатыр екен: "Құлап қаласың ғой?" десем, ол бала: "Қазақстаннан келдіңіздер ме? Қазақстанда тұрғанмын" дейді. Жалпы, қызық әсер.

Әрине, Нөкістен Үршенішке дейін поезбен де жетуге болады. Бірақ, 170 шақырымды бес сағат поезда жүру азап қой. Екінші жанынан таксидің жақсы жері, тоқтайтын жеріңде тоқтайсың, әңгіме айтып барасың және айналаны көзіңмен көресің!

Жолдың қос қапталы бойы әдемі көрініс, биік ағаштар, оның үстіне күздің көрінісі керемет қой?! Ал, далада бір бос жер жоқ, шаруалар терім жұмысын аяқтаған және жол жиегінде өз өнімдерін сатып жатыр. Тағы бір штрих, ол трактор, машина, яғни техника атаулының шағын болуы. Қыбырлаған, жыбырлаған халыққа қарап, Үндістан еске түсіп кетті. Жол бойы ұйғыр арнасы, Манас (бәлкім қырғызға қатысы бар болар?) дүкені, Қыпшақ, Маңғыт сияқты ауыл атауларына қарап, тоғыз жолдың торабы, бұл өлкенің қазақ пен қарақалпақтың, өзбек пен түркіменнің түйіскен жері екені еске түседі. Айтқандай, Үргеніштен 30-35 шақырым қашықтықтағы Хиуа іргесінде 2-3 қазақ ауылы бар деп естідім, сол баяғы уақыттың тығыздығы. Әйтпесе барар едім. Жалпы, Өзбекстанның батыс бөлігі қазақтарды жақсы таниды, біледі. Баяғыдан алыс-берісіміз бар дегендей. Сол жаңағы Хорезм уәлаятында (біздіңше облыс, орталығы Үргеніш, бір қызығы қазақ пен қарақалпақ қана Үргеніш дейді екен де, өзбек ағайындар Урганч дейді, түркіменшесін білмедім, бірақ, Көне Үргенішті түркімен бауырлар Köneürgenç дейді) 50 000 қазақ бауырымыз өмір сүреді екен. Мен, оны растай алмаймын, бірақ, 2017 жылғы санақ бойынша Хорезм уәлаятында 10 591 қазақ тұрған. Дегенмен, 2020 жылғы деректер бойынша Хорезм уәлаятында 20 000 қазақ көрсетілген.

Айтқандай, 2021 жылғы санақ бойынша Үргеніш қаласының халқы 205 480 адамды құраған. Шаһар агломерациясы 400 мың, қаланың қазығы 1648 жылы қағылған. Бұл жерде оның, яғни, Жаңа Үргеніш пен Көне Үргеніштің ара-жігін ажырату керек. Ескі Үргеніш Түркіменстан аумағында, заманындағы Хорезм өлкесінің басты қаласы. Үргеніште көретін бәлендей ештеңе жоқ, өнеркәсіпті облыс орталығы, қаптаған базарлар мен сауда үйлері, жастар көп екен. Соған қарағанда оқу орындары бар, троллейбусқа отырғанда жоғары оқу орнында істейтін, уақытында Қазақстанда жұмыс істеген бір өзбек жігітімен таныстық. Қазақшасы әп-әдемі, түрі түркіменге келеді ме өзі? "Сондықтан мені Қазақстанда қазақ деп ойлайтын" деп біраз әңгіме айтып тастады. Мұнда, Әл-Хорезмиге және Джелал ад-Дин Мангубердиге ескерткіш бар. Негізінде, қаланың әуелгі халқы Көне Үргеніштен көшіп келген. Ал, жоғарыда айтқандай Көне Үргеніш Түркіменстан аумағында орналасқан, оның тарихы керемет, Хорезм мемлекетінің астанасы да болған. Көне Үргеніште Орта Азиядағы ең биік мұнара Құтлық Темір мұнарасы орналасқан. Енді, Үргеніш туралы баяндауды аяқтаудан бұрын мынадай бір-екі дерек бере кетейін.

Бірінші, Үргеніш арқылы мана айтқандай теміржол өтеді, Хиуаға тек Үргеніш арқылы жетесіз.

Екінші, мұнда облыстық әуежай орналасқан, маған ұнады, Үргеніштен Ташкентке ұшып бардық.

Үшінші, Үргеніш біздің Ақтау қаласымен бауырлас шаһар.

Төртінші, Үргеніште Өзбекстанның қазіргі заман өнер музейі жұмыс істейді.

Жалпы, Орталық Азияның қиын да қызықты тарихы сияқты Хорезмнің де тарихы әріден, тереңде.

Хорезмнің тарихы демекші ежелгі отқа табынушылардың (зорастризм дінін ұстанушылардың) "Авеста" атты кітабында Хорезм туралы айтылады. Әрине, Хорезмнің тарихына бәлкім тағы жеке тоқталармын, мен тек, осыдан мың жыл бұрын Хорезм өлкесінің Ислам әлемінің ең озық өлкелерінің бірі болғанын айтқым келген. Ислам әлеміне, жалпы дүние жүзіне танымал ғаламдар осы оазистен шыққан еді. Алгебра мен альгортимнің атасы атасы әл Хорезмидің Хорезм жерінде туғанын айтсақ та жеткілікті. Атақты Ибн Сина мен әл Бируни де осындағы білім ошағында жұмыс істеген, бұл тарихта "Ислам ренессансы" деген атпен белгілі кезең, яғни мұсылман елдерінің білім-ілімге ден қойып, өркениет көшін бастап тұрған уақыты еді...

X ғасыр соңында Хорезм елінде геометрия, тригонометрия, астрономия, топография, химия, минералогия және басқа да ғылым салалары өз даму деңгейіне жетіп, тарихшылар, астрономдар, математиктер, дәрігерлер өз зерттеулерін жүргізді. Мұсылман Әлемінің өзге де бөліктерінен келген ғалымдар әл Бирунидің басшылығымен теңдесіз жаңалықтар ашып, керемет жетістіктерге жетті. Аттары аталған әл Хорезми, Ибн Сина мен әл Бируниден басқа Ибн Ирак, Әбу Сахл Масихи, Ибн әл-Хаммар сияқты көптеген ғалымдар Хорезм өлкесінде еңбек етті.

Кезіндегі "Ислам ренессансы" деп аталған мұсылман Әлемінің гүлдеуінің басы-қасында болған үш тұлғаның Орталық Азиядан шығуы көп жайттан хабар берер, сонымен келесі жолжазбамды Хиуаға арнаймын.

Суретте: әл Бирунидің кітабындағы айдың әртүрлі кезеңдерін сипаттау.

0
0
1943

Қарақалпақстанға саяхат

Жалпы, менің жоспарларымның бірі - түркі елдерінің бәріне саяхат жасап, олардың өмір-салтымен, тұрмысымен, асханасымен, тілі мен тарихымен танысу. Осы уақытқа дейін Түркияда екі рет, Әзербайжанда екі рет, Солтүстік Кипрде, Қырғызстанда, Өзбекстанда болдым. Өзбекстанға екінші сапарымды Ташкенттен соң елдің батыс бөлігіне (Қарақалпақстан, Хиуа, Үргеніш) арнау себебім де сол еді. Яғни, Қарақалпақстанды әрине 1-2 күнде тану мүмкін емес, дегенмен, кітаптан оқыған бір бөлек те көзбен көрген тіпті басқа ғой.

Әуелі қарақалпақтар туралы.

Өзбекстандағы қарақалпақтардың саны 2021 жылғы дерек бойынша 752,7 мың, яғни, саны бойынша Өзбекстан халқының төртінші ірі жұрты, мысалы, сол 2021 жылғы статистикалық деректер бойынша Өзбекстанда өзбектердің саны — 29,2 миллиона адам, тәжіктердің саны — 1,7 миллион адам, қазақтардың саны — 821,2 мың адам болған. Одан бері Өзбекстан халқының өскені белгілі. Бұл жерде түсінбестік болмас үшін мен ресми деректерге жүгініп отырмын. Қарақалпақтар Өзбекстанның Қарақалпақ Республикасында, білуімше сондай-ақ, Хиуа оазисінде, Ферғана аңғарында және Ташкентте де тұрады.

Қарақалпақтақ ағайындар Қарақалпақстаннан тыс мынадай елдерде бар: 2010 жылғы дерек бойынша Түркіменстанда - 4 800 қарақалпақ, Ресейде 2020 жылғы дерек бойынша 14 660 қарақалпақ, Тәжікстанда 2018 жылғы дерек бойынша - 1 100 қарақалпақ, Қазақстанда 2021 жылғы дерек бойынша 20 007 қарақалпақ тұрады. Және, бір деректе Ауғанстанда 2000 қарақалпақ тұрады деп оқып қалып едім. Сонда, қарақалпақтардың саны кем дегенде 800 000 адам саны болып тұр ғой? Бір қызығы, менің туған өлкем - Қостанай облысының Рудный шаһарында 2023 жылғы деректерге сай қарақалпақ диаспорасының 200 адамы тұрады екен. Өзбекстанның Қазақстанмен шектес облыстарында тұратын қазақтармен бірге өмір сүретін қарақалпақ ағайындар болар деп шамалаймын. Өйткені, Рудный өндірісті шаһар. Бұл қалада Өзбекстаннан келіп қоныстанған қандастарымыз баршылық.

Сонымен, басында бірнеше түркі елінде болдым деп айттым, бірақ, Қарақалпақстанда өзіңді өте еркін сезінеді екенсің, яғни, тілдік орта бар, дұрысы әрине қарақалпақ тілі ғой, бірақ, қазақ тіліне өте жақын. Өз басым, Сібір татар тілі және ноғай тілінен де жақын ба деп ойладым? Айтқандай, біраз ағайын Қазақстанға көшкенімен Қарақалпақстанда әлі де 300 000 тақау, дәлірек айтсақ Өзбекстандағы 2021 жылғы деректеге сәйкес 297 083 қазақ тұрады екен.

Сонымен, қарақалпақ тарихымен ағайындар таныс деп ойлаймын. Мүмкін олар кезіндегі черные клобуки деп аталатын Киев Русінің ішкі істеріне араласып отырған түркі халықтарының бірінің тайпаларынан шыққан болар. Одан кейінгі тарихында Ноғайлы дәуірінде қатар жүрміз. Кейінгі тағдыры қазақтармен, Хиуа хандығымен байланысты. Жаңағы қарақалпақ атауы өзге түркі халықтарындағы қара папақылы, қара бөріклі атауларымен үндес болар.

Мен үшін қызық тудырғаны олардың рулық-тайпалық құрылымы, мысалы, қазақ халқы құрамындағы қыпшақ, ашамайлы, қоңырат, найман, қарамойын, балғалы, қостаңбалы, терістамғалы ру-тайпалары олардың да құрамында бар.

Киіз үйлерін барып көрдім, әрине, қазақ киіз үйіне ұқсас, бірақ, оның өткенде осында салған видеосынан кейбір айырмашылықтарды көруге болады. Қарақалпақ асханасы ет, сүт, көкөніс тағамдарын жиі пайдаланады, қарақалпақ жұртының Әмудария өзені бойында тұруына байланысты қарақалпақ дастарханынан балықты да жиі көруге болады. Сосын, асқабақ та жиі қолданылады екен. Маған қарақалпақ асханасы ұнады, жүгері гүртік керемет екен, сорпасын айтсаңызшы!

Енді, менің мақсатым туризм болғандықтан Қарақалпақстанда не көруге болады?

Бірінші, Арал теңізі, оның жағасындағы Мойнақ қаласына Нөкістан ұшақ ұшады не 200 шақырым қашықтыққа көлікпен жетуге болады. Ол жердің де (табиғатының) өз ерекшеліктері бар деседі, бірақ, уақытым тығыз болып ол тарапқа бармадым. Негізінен, шетелдіктер үшін Арал бағытына турлар ұйымдастырылады екен. Қарақалпақстанда туризм кәдімгідей дамып қалған және орталық билік оған мән беріп отырғанға ұқсайды. Айтқандай, Қарақалпақстанның туристік нысандары туралы білгіңіз келсе, мына сайттан көп нәрсе білуге болады: https://karakalpakstan.travel/?setlang=ru

Жалпы, өзбек ағайындар әр өңір үшін туристік сайттар жасап қойған, инфлюенсерлерді шақыру әдетке айналған. Бұл дұрыс қадам.

Екінші, Нөкіс қаласының өзі, онда "Шығыс Лувры" аталған Савицкий атындағы мемлекеттік өнер музейі бар. Біздің Семейдегі Ағайынды Невзоровтар музейіне ұқсас. Одан өзге, қалада Қарақалпақстанның Өлкетану музейі, Бердақ атындағы Мемлекеттік қарақалпақ әдебиеті тарихы музейі бар. Қонақ үйде тағы бір музейді айтып еді, бірақ, бара алмадым.

Негізі, жергілікті театрдың қойылымын көремін деп ойлағанмын, афишасын көре алмадым.

Айтқандай, Нөкіс шаһарының футбол стадионы Тұран, ал, командасының аты Арал екен. Қызық көрінді.

Шаһар маңында осыған дейін жазған Миздакхан бар, дұрысы қаладан 10 шақырым қашықтықтағы Ходжейлі қаласы іргесінде. Ходжейлінің өзі Қарақалпақстанның екінші ірі қаласы, халқы 110 000 адам, Нөкісте 340 000 адам тұрады.

Одан соң, Шылпықты көруге болар, қаладан 45 шақырым жерде. Жалпы, Қарақалпақстанда Гәуір қала, Жампық қала, Қызыл қала, Топырақ қала, Ақшахан қала, Аяз қала, Қырық қыз қала, Қорғасын қала, Базар қала, Піл қала сияқты қала жұрттары көп. Әрине, бәрін қамту мүмкін емес, дегенмен, Қарақалпақстанға жасаған саяхатымнан жақсы әсер алдым.

Айтқандай, қалай жету керек десеңіз, біздің Ақтаудан (Маңғыстау) Нөкіске дейін поезд жүреді екен, батыс қазақтарына ыңғайлы болар, Нөкіс көшелерінде қазақ көліктерін көп байқадым.

Келесі жолы -Алматыдан Нөкіске ұшақпен жету, ыңғайлы деп ойлаймын, ал, Сарыарқада тұратын мен әуелі Ташкентке жетіп, одан Нөкіске ұшақпен ұшып бардым. Ташкенттен бір сағат жиырма минутта жетуге болады. Ташкенттен поезд да бар, бірақ, оның жүрісі баяу, бір, бір жарым тәулік тым ұзақ қой.

Әрине, бір пост аясында бәрін қамту мүмкін емес, бастысы қажетті ақпарат бердім деп ойлаймын!

Ұмытып барады екенмін, Нөкістан әрі Үргеніш бағытына жүруге болады, таксимен жетіп (поезды бес сағат екен!), онда бір ас ішіп алған соң Хиуа қайда деп жол тартасыз. Ал, Хиуа тарихы қазақ тарихымен бетенеден байланысты. Ол жөнінде жеке жазармын!

0
0
836

Өзбекстанға саяхат бойынша лайфхактар

Бірінші, әуелі құжаттарыңыздан бастайық. Шетелге шығу үшін құжатыңыз (құжаттарыңыз) (паспортыңыз, паспорттарыңыз) бар болар. Халыққа қызмет көрсету орталығында бірнеше күнде рәсімдеп береді. Төлем ақысы есімде жоқ, қымбат емес. Айтқандай, баламен шетелге шықсаңыз күйеуіңіздің (келіншегіңіздің) келісімі керек. Оны нотариус рәсімдеп береді. Сосын, жаман айтпай жақсы жоқ бұл құжаттардың екі көшірмесін алып алыңыз.

Екінші, Астанадан Ташкентке бару үшін Шымкент арқылы, одан әрі қазақ-өзбек шекарасы арқылы өтуге болады. Бірақ, мен әу бастан бұл нұсқаны қарастырғаным жоқ. Себебі уақыт жоқ, оның үстіне 1-1,5 күнді жоғалтқым келмеді. Әрине, поезбен арзандау түсер, осы жерде қандай лайфхак қолдандым? Әуе билетін ерте алсаңыз, соғұрлым арзан түседі. Айтқандай, билетті алар кезде, деректеріңізді екі рет тексеріңіз, қате кетіп қалып жүрмесін. Біз 2-3 ай шамасында ғана алдық. Бағасы екі адамға 175 000 теңге, яғни, Ташкентке бару-қайту құны, бірақ, бұл жерде тағы бір лайфхак пайдаландым. Билетті https://tickets.kz/ сайты арқылы рәсімдеп, банктен 6 айға алып, үстіне 5 000 теңге қосып төлейтін болдым. Сонда 178 000 теңгеге шығып тұр, есесіне бірден емес, бөліп төлеген ыңғайлы деп санаймын.

Бірақ, бағаны әбден зерттеу керек, мысалы, ұшу бағасын салыстыру үшін https://www.aviasales.kz/ сайтын пайдаландым, ол ең төмен және жетуге ыңғайлы нұсқаларды тауып береді. Біз https://flyarystan.com/ әуе компаниясын таңдадық. Оның https://www.uzairways.com/ru салыстырғанда екі кемшілігі бар. Ол - ас-су ақылы, багажыңыз 5 кг. көп болса қосымша ақша төлейсіз. Ас-суға https://flyarystan.com/ сайтында алдын ала онлайн тапсырыс беріп қоюға болады, ал, жүк біз үшін көкейкесті емес. Өйткені, өз басым бес күн әрі кетсе бір аптаға бес килограммнан артық зат алмаймын. Қажеті де жоқ. Айтқандай, рейске де онлайн тіркеліп қойыңыз, ұмытып кетсеңіз ол да ақылы.

Үшінші, қонақ үйге қатысты. Қалауыңызға қарай әрине, бірақ, ыңғайлы, қауіпсіз және баратын нысандарыңызға жақын болу керек. Мысалы, біз Ташкентке кешке ұшып келдік те таңертең ертемен Нөкіске ұшып кеттік, сондықтан әуежайға салыстырмалы түрде жақын жерден таңдадық. Енді, келесі лайфхакты айтайын. Қонақ үйді https://www.booking.com/ сайты арқылы рәсімдеймін. Артықшылығы - ақшаны алдын ала төлемейсіз, келген соң төлем жүргізесіз, орныңыз сақталып тұрады, картадан төлеген жөн және ең бастысы аталған сайттан нақты бір қаладағы қонақ үйлердің бағасын, ыңғайлылығын, жағдайын өзгелердің жазған пікірлері (отзывтары) арқылы білуге болады. Және, тұрақты клиенті болсаңыз, 5-10-15 процентке дейін жеңілдік береді. Сонымен бірге, таңғы асы қосылған қонақ үйлерді таңдау керек. Айтқандай, Өзбекстанда туристік алым бар, ұмытпасам 5 процент. Бір 4 күнде - Ташкент, Нөкіс, Хиуа, Үргеніш қалаларынан қонақ үй алдық, әр қонақ үйдің бағасы шамамен 20 000 теңгеден 35 000 теңгеге дейін.

Төртінші, көлік қозғалысы. Такси қызметі үшін келесі лайфхак. https://taxi.yandex.kz/ru_kz/ орнатып алдым. Басқа такси қызметтері бар шығар, бірақ, бұл ыңғайлы көрінді. Тарифтері сол, Қазақстандағыдай. Эконом алсаңыз, кішкентай көліктері келеді. Мен қолма қол ақша төлеу нұсқасын ұнаттым. Айтқандай, әрбір қонақ үй трансферлерін ұсынады, мен артық төлеп қажеті жоқ деп санаймын. Яндекс таксиді шақыртып, жеткен жөн. Нөкісте ғана тегін трансфер болды.

Сосын, Самарқанд пен Бұқараға Ташкенттен "Афросияб" деген жүрдек поезды жүреді. Билетті ерте қамдап, олардың https://railway.uz/ru/ атты сайтынан алуға болады, бірақ, өз басым https://bilet.railways.kz/ сайтынан алған ыңғайлы деп санаймын. Бұл лайфхактың артықшылығы жоспарыңыз өзгеріп, алған билетіңізді қайтару керек болса, сапарға бір күнге дейін толық төлемін қайтарады, бірақ, жоспарды алдын ала бекітіп алып, соны басшылыққа алу керек деп санаймын. Менің жоспарым - поезд арқылы Ташкенттен Самарқандқа, одан соң Самарқандтан Бұқараға, Бұқарадан Үргенішке жету, одан кейін таксимен Үргеніштен Хиуа, Хиуадан кері Үргенішке, одан соң Үргеніштен Нөкіске жету болған. Одан соң Нөкістен ұшақпен Ташкент. Бұл жоспар бір аптаға жоспарланған еді, бірақ, алдында Самарқанд пен Бұқарада болған соң 5 күнге қысқарттым. Сәйкесінше Ташкент - Нөкіс және Үргеніш - Ташкент бағытына ұшаққа билет алдық. Екі адамға барып-қайту бағасы - 65 000 және 46 000 теңгеден шықты.

Бұл үшін https://www.uzairways.com/ru сайтынан билет алдық. Ұшақтың артықшылығын айтайын, мысалы, поезбен Үргенішке не Нөкіске жету үшін бір күнініңіз, бір жарым күніңіз кетер еді. Бағасында айырмашылық бар, есесіне уақытқа үнем, бір сағат 20 минуттан кейін Ташкеттен Нөкіске не Үргеніштен Ташкентке топ ете қаласыз. Қала аралық автобустар жүреді, бірақ, олардың қызметін пайдаланбадық. Дұрысы такси ғой, айтқандай Үргеніш пен Хиуа арасында троллейбус жүреді. Жай ностальгия деп мінбесеңіз, басқа қызығы жоқ. Бағасы 4 000 сум, айтқандай қала ішілік автобустар бағасы да 4 000 сум, біздің ақшамен 153 теңге екен. Мұны айтып жатқаным, Өзбекстанда баға арзан дейді, меніңше, Қазақстанмен шамалас сияқты.

Бесінші, ақша ұстау, айырбастау. Астанада жүріп бір 5 000 теңгені өзбек сумына айырбастап алғанмын, тіптен ақшасыз жүрмейін деп, Өзбекстанның жақсы жері туристік нысандарда валюта айырбастайтын банкоматтар болады екен. Дұрысы доллар алған жөн, соны сумға айырбастап береді. Сосын, банкоматтардан картадан шешіп ала бересіз. https://halykbank.kz/kz мен https://kaspi.kz/ карталары жарап тұр. Өзбектің кейбір (банкоматтағы) банкілері процент ұстайды, оны да ескеру керек. Айтқандай, әуежайдан түсіп, тексеруден өткенде сол жақ тарапта валюта айырбастау пункті бар, сол жерден ең болмағанда 50 доллар айырбастап алуға болады. Қолдан ауыстырып көрмедім, қажеті жоқ деп санаймын. Қанша дегенмен, "көрмеген жердің ой-шұңғыры көп" дегендей немесе "Құдай, сақтансаң сақтаймын" дейді. Бұрын бір жүз доллар ауыстырғанда бір бума (пакет) ақша беретін, қазір 100 000, 50 000, 20 000 сумдары бар, ыңғайлы. Әмиянға еркін сияды.

Алтыншы, телефон байланысы туралы. Қонақ үйлерде Wi-Fi жұмыс істеп тұр, кейбірінде жақсы, өзгесінде әлсіз болуы мүмкін. Жаңағы Ташкент әуежайында валюта айырбастау пунктіне жақын маңда сим-карта алуға болады. Бір айға береді, мен ең арзанын, яғни, 2000 теңгеге алдым.

Жетінші. Тамақтану орындары. Ташкентте https://beshqozon.uz/ дәмханасынан ас ішкен ыңғайлы, қаланың барлық бөліктерінде бөлімшелері бар. Мысалы, біз екі адамға шамамен 150 000 сумға тамақ іштік, ал, Хиуаның балық мейрамханасында тек балықтың өзі 130 000 сум тұрады. Айтпақ ойым, жергілікті халық тамақтанатын жерге бару керек. Әрине, сервис және өте дәмді ас ішемін десеңіз мейрамханалар табылады ғой. Нөкісте мысалы, "Алпамыс" деген дәмханадан қарақалпақтың ұлттық тағамдарына тапсырыс бердік, сервис әлсіз, бірақ, тамағы мықты. Сондай жайттарды ескеру керек. Туристік нысандарда сусын, тамақ қымбат болатынын ескерген жөн

Сегізінші. Музейлерге бару, гид қызметі. Өзбекстанда музейлерге кіру бағасы екі түрлі. Мысалы, шетелдіктер үшін бір баға, жергілікті халық үшін басқа баға. Мен бұны әділетсіздік деп санаймын. Бірақ, Стамбулдың музейлерінің бағасы еске түскенді шүкірлік етесің. Мәселен, Нөкістегі атақты "Шығыс Лувры" аталған Савицкий атындағы өнер музейіне кіру бағасы - үлкенге 95 000 сум, балаға 65 000 сум (шетелдіктерге). Гид алмадым, өйткені оған дейін зерттеп алғанмын. Фотоаппаратқа түсіруге рұқсат бермейді, телефонға болады. Хиуадағы Ишан қалаға кіру бағасы ересектерге 200 000 сум, балаға 100 000 сум. Қымбаттау әрине, бірақ, билет 24 сағат күшін жоймайды, шығып кетіп, қайта аралай аласыз. Тағы бір артықшылығы 15 нысанды көресіз. Гид қызметін алмадым, өйткені әбден зерттеп алған едім, дегенмен, гид қызметін пайдаланған жөн деп санаймын. Бағасы (шамамен), екі сағатқа, орыс тілінде - 500 000 сум (20 000 теңге шамасында), өзбек тілінде - 300 000 сум, қазақ және қарақалпақ тілдерінде - 250 000 сум, мүмкін одан да арзан табуға болар, оны білмедім, бұл 2024 жылғы қараша айының басындағы бағалар.

Тоғызыншы. Кәдесыйлар. Өздерінің айтуынша туристік локациялардағы кәдесыйлар бағасы арзан. Өйткені туристер де біліп алған деседі. Дегенмен, бағада айырмашылық болады деп санаймын, екінші жағынан базар қарап жүретін уақыт болмас және ұсақ-түйек кәдесыйларды туристік орындардан ала салған жөн.

Нөкісте қарақалпақ ұлттық-киімдерін, сөмкелерін алуға болады, Хиуада ағаш бұйымдар жақсы. Атлас мата, орамал, қыш ыдыстар, сәндік бұйымдар, ең болмағанда тоңазытқышқа жапсыратын мангитка алуға болар.

Қысқаша айтқанда бәрін жазған сияқтымын. Туристік нысандар туралы алдында жаздым. Ал, 5 күндік авторлық турыма бір адамға 200 000 теңге шамасында қаражат кетті.

0
0
1031

Өзбекстанның ішкі әуе компаниялары мен шетелдік лоукастерлер туралы

Өзбекстанның ішкі әуе компаниялары мен шетелдік лоукастерлер туралы айтпасақ болмас?
Астанадан Ташкентке және кері ұшатын екі компанияның ұшақтары бар екен, біріншісі - өзіміздің FlyArystan және Air Astana, екіншісі Өзбекстанның Uzbekistan Airways компаниясы. Бағасы қалтаға қарай, шамалы айырмашылық болар. Сондықтан, Ташкентке барып-қайту кезінде отандық FlyArystan компаниясын таңдадық. Өз лоукостеріміздің жалпы, басында бағасы арзандау еді, кейінгі кезде біраз қымбаттап кетті.
Ал, Өзбекстан аумағында олардың Uzbekistan Airways компаниясын таңдадық, ыңғайлы, бағасы да аса қымбат емес. Мысалы, Ташкенттен Нөкіске дейін бір сағат жиырма минут ұшсақ, Үргеніштен Ташкентке де бір сағат жиырма минутта жеттік. Айтқандай, билетті көп агрегаторлардан қарадым да, аталған компанияның өз сайтынан алдым. Агрегаторлардағы баға айырмашылығы едәуір. Мұндай сәттерді де ескеру керек. Лайфхак дейміз бе?!
Сонымен, әңгіме Өзбекстанның ішкі әуе компаниялары туралы. Uzbekistan Airways арқылы Өзбекстанның негізгі қалаларына жетуге болады. Мысалы, бұл компания Ташкент, Самарқанд, Үргеніш, Нөкіс, Әндіжан, Бұқара, Ферғана, Науаи, Қаршы, Термез, Наманған қалаларына ұшады. Шетелдер бойынша Еуропа, Азия мемлекеттірінің көптеген қалаларына да ұшады екен.
Қысқаша айтқанда Өзбекстанда ішкі авиация жақсы жолға қойылған. Мысалы, Арал теңізі жағасындағы, халқы 13 мың ғана Мойнақ қаласына Нөкістан ұшақ ұшады. Әрине, бұл туристер үшін ыңғайлы, жергілікті халық та қызметін пайдаланатыны сөзсіз. Екі нәрсені тағы айта кетейін, Uzbekistan Airways ұшағында ас-су билет бағасына кіреді және ұшақтардың бәрі жақсы, жаңа, қауіпсіз және үлкен.
Өздерінің ұшақ компанияларының көптігі назар аударды, мысалы, бізде Scat, Air Astana және Qazaq Air ғана бар, ал, оларда Air Samarkand, Centrum Air, Qanot Sharq, Silk Avia, Panorama Airways, Fly Khiva және манағы айтқан Uzbekistan Airways. Бұл жерде екі мәселе шешілген. Біріншісі, Самарқанд елдегі екінші ірі хаб ретінде Әлем елдерімен тікелей байланыс жасайды, екінші, Ташкент, Самарқанд сияқты қалалардан өзге Өзбекстанның ірі қалаларын әуе байланысымен қамтамасыз ету жолға қойылып жатыр. Бұл сәйкесінше бәсекелестікке жол ашады.
Шетелдік лоукостердің енуі үшін төрт қаланың әуе кеңістігі "ашық аспан" қағидатын енгізген, қазірдің өзінде Өзбекстанға WizzAir, Flynas сияқты компаниялар келіп үлгерді.
Ең болмаса, алыстан арбалай-ақ, көрші елдің тәжірибесін үйренсек болар еді!
Айтқандай Хиуаға Үргеніш арқылы жетуге болады, арасы бір 30-35 шақырым болар, фото Интернеттен алынды.

0
0
2670