Нурлан Салтаев

Взгляните на судьбу литовского татарина Мацея (Матвея, Мехмед-бека) Сулькевича, генерала, правителя Крыма в годы Первой мировой войны, а позже — начальника Генштаба армии Азербайджана, расстрелянного большевиками в Баку. Его последними словами были: «Счастлив, что умираю солдатом мусульманской армии!» Сулькевича по праву считают «своим» тюрки Польши, Литвы, Беларуси, Украины и Азербайджана.

Келесі күні, 1509 жылғы 4 ақпанда, әлем имамы, ұлы мәртебелі Мұхаммед Шайбани ханға Дешті-Қыпшақ падишахы Бұрындық ханға батыстан жәрдемге маңғыттар — қарақалпақтар мен ноғайлар келе жатқаны туралы хабар жетті. Олардың әрқайсысы арыстандай айбарлы, барстай қуатты, шайқаста қанішер жолбарыстай қайсар еді. Ал, шығыстан Моғолстанның арыстандары — айбынды қырғыздар келе жатты. Бәрінің де мыңдаған арбалары қазы мен қартаға толы болатын.

Қол үзіп, сағынамын туған жерді,

Кірім жуып, кіндігім кескен жерді.

Аман бол, көремін бе, көрмеймін бе,

Атығай, Қарауыл — қайран елім,

Ардақты асыл ел-жұртым менің !

В одно и тоже время, в середине 15 века, аргыны основывали Казахское ханство и восстанавливали государство тимуридов в Мавераннахре, при этом у аргынов предводителями были два разных человека, но с одним и тем же именем «Абу Саид»! Налицо смешение двух событий: образование Казахского ханство Джанибек-султаном и восстановление государства Тимуридов Абу Саидом.

Сборник цитат из исторических источников о родине средневековых монгол Чингизхана, нахождении Каракорума и могиле Чингизхана.

— Әй, Шаһи бек! Мен — Зун-н-Нун Арғынмын! Сен бұл жерге келіп, сұлтанның ордасын таңдадың. Сол орда жайында сөз айтуға қалай ғана дәтің барды?!

 «Сенің қарамағыңда 600 сарбаз, менің қолымда 500 жауынгер бар екені көңілге қуаныш ұялатады. Демек, сенің жүз адамдық басымдығың бар. Өзіңді заманның имамымын деп санайсың. Ендеше, заман имамы өзге жұрттан ержүректігімен даралануға тиіс. Ал, мен өзімді әрдайым сұлтанның қарапайым бір қызметшісі деп білдім. Егер ар-намысыңды аяқасты етпей, қашпайтын болсаң, бұл өзің үшін абырой болар еді. Төменге түс, көрейік, расында да имамсың ба, жоқ па».рған. Астрахан мен Қырымда Арғындард…

1219 жылы Шыңғыс ханның әскері Хорезмге басып кірді. 1220 жылы хорезмшах Мұхаммед қашып, Каспий теңізіндегі Абескун аралында жалғыздықта қайтыс болды. Хан-Сұлтан әжесі Тұрқан хатунмен бірге Үргеніштен Қарақұм шөлі арқылы қашып шығып, Илал қамалына жасырынды. Алайда олар қолға түсіп, кейін Шыңғыс ханның алдына алып әкелді.

Ақыры сарбаздардың бәрі қаза тауып, тек Жанатай батыр мен оның ұлы Тоқыш қана қалады. Сонда Жанатай батыр атынан түсіп, тұлпарын ұлына ұсынып:

— Еліңе қайт! Қалайда аман өтіп кет. Әйтпесе, ертең менің кегімді қайтарар адам қалмайды. Сен біздің ұрпағымызды жалғастыруың керек! - деді.

Осы сөзді айтып, өзі ерлікпен қаза табады.

Қазақтың мақалы: «Малым – жанымның садақасы, жаным – арымның садақасы».

Оспан Исламұлының соты 1951 жылдың сәуір айында Үрімжіде өтті. Ол «бүлікші және қарақшы» деген айыппен 1951 жылғы 29 сәуірде ату жазасына кесіліп, үкім орындалды.

Иманды болсын....

Рассказ «Абак Кереи против двух империй».

Қазақ мақалы:

 «Малым - жанымның садақасы, жаным - арымның садақасы».

Казахская пословица:

 «Богатство отдам за жизнь, жизнь отдам за честь».