nazgulnaz

Астана. 14 қаңтар. BAQ.KZ – Қытай аумағынан құпия нысандар табылды. Оларды ЦРУ-дың бұрынғы қызметкері ғаламтордағы Google Earth бағдарламасының көмегі арқылы байқап қалған. Алайда, бұл жайт АҚШ жүргізіп жатқан ғарыш жоспарына кедергісін келтіруі мүмкін деп американдық билік өкілдері дабыл қағуда. Аллен Томпсон Google Earth бағдарламыс арқылы әлемді біраздан бері зерттеп келеді. Ол жуырда үйінде шықпай-ақ Ирандағы құпия ракета орталығын, Гоби шөлінде бірнеше жұмбақ нысандардың бар екендігін анықтаған. Ал, қазір оның назары Қытайдың Қашғар қаласының маңындағы шөлге түсіп отыр.Құпия нысандар деп отырғанымыз бірнеше бөліктен тұратын ғимарат тектес нысандар. Кейбіреуінің ұзындығы жүз метрден асады және бірі таға пішіндес. Мұны естіген АҚШ билігі қазір үрейленіп отыр. Себебі, Қытай антиспутникт…

АСТАНА. 17 қараша. BAQ.KZ – Қазақ әдебиеті алыптарының бірі – академик-жазушы Сәбит Мұқанов 1966 жылдың жазында ресми сапармен Моңғолия қазақтары қоныстанған Бай-өлке аймағына барған. Бұл кездесу ондағы қазақтар үшін көктен Ғайса түскендей әсер қалдырған көрінеді. Сәбеңді көріп, қолын алған, қасына отырып әңгімесін тыңдаған адамдар әлі күнге: «Баяғыда Мұқанов келген жылы...» деп, ұзын сонар хикаясын бастайды-ау. Расында, осы жылдары бай-өлкелік қазақтар арасына Сәбеңнің «Ботакөз» романы кең тарап, сауаты бар қазақ баласы оқып шыққан, сауаты жоқтар оқытып тыңдаған, «Сұлушаш» поэмасын екінің бірі жатқа айтатын, нағыз бір рухани таза жұтынып тұрған заман еді.Бүтін халық аяғынан тік тұрып далада қарсы алады. Сәбең бай-өлкелік бауырлары арасында арқа-жарқа екі-үш күн қоныпты. Кеңес елінен келг…

АСТАНА. 12 қараша. BAQ.KZ – Жанарбек Ақыбиұл– альпинист, халықаралық дәрежедегі спорт шебері. Баян-Өлгей аймағының жыл адамы және ең таңдаулы спортшысы болған. Кезінде мемлекеттік Еңбек құрметі медалімен марапатталған, Спорт және білім министрліктерінің әртүрлі сыйлықтарының иегері. Моңғол елінде биік-биік шыңдарды бағындырып жүрген қандасымыздың журналист Дастан Жұмабекұлына берген сұхбатын ұсынамыз. – Әуелі өзіңіздің шыққан тауларыңызды санамалап берсеңіз.– Мен моңғол еліндегі биік таулар басында мәңгі мұзбен көмкерілген барлық шыңдарға шықтым. Ең биігі саналатын Бесбоғда шыңдарына 60 рет шығыппын. Шетел шыңдарына алғаш рет 1994 жылы шықтым. Бұл Түркияның 4000 метрлік биік Бурса шыңы болатын. Одан кейін Алатаудың Тұйық суына, 2002 жылы Тянь-Шаньның 6400 метр биік Мәрмәр дуал шыңына, Алт…

АСТАНА. 14 қараша. BAQ.KZ – Моңғоляда «Бүркіт тойы» атты құсбегілерге арналған жарыс жыл сайын өтіп тұрады. Аталған жарыс жақында ғана Баян-Өлгейінде 13-рет ұйымдастырылды. Оған Моңғол елінің құсбегілерімен қатар көрші Қытайдан құсбегілер қатысты. Кеңес Одағы ыдырап, темір тор шекарасы сөгіліп, жабық есігі ашылысымен-ақ, Моңғолияға ағылған әлем туристері арқылы Моңғолияда саны 400-ге жақын қазақ бүркітшілерінің суреті ғаламтор бетінен түспейтін ең қызықты тақырыпқа айналды. Әр ел ондағы қазақ құсбегілері жайлы деректі фильм жасап, альбом шығарып мәре-сәре болды. «Темірді қызуында соқ» дегендей, Баян-Өлгей азаматтары Казбек, Медеухан, Еділхандар 13 жыл бұрын Моңғолия құсбегілерінің басын қосып, «Бүркіт тойы» аталған жарыс ұйымдастырысымен-ақ жыл сайын қызығушылық артып, жалғасын тауып келе…

АСТАНА. 28 қараша. BAQ.KZ - Ресейлік патша үкіметі қазақ даласын жедел отарлау үшін өткен 18 ғасырдың өзінде-ақ бір қатар шаралар қабылдапты. Мысалы, 1747 жылы 21 шілде күнгі Үкімет сенатының №164-ші құпия қаулысында: «қырғыз( қазақ) халқына қару-жарақ, оқ-дәрі, кремний, қорғасын сатпау керектігі жөнінде» айтылса, 1747 жылы 31 желтоқсанда: «Қазақтарды қорқытып ұстау мақсатында Оренбург губернаторы қазақтың бір немесе екі ауылын шауып тірі жан қалдырмай қырып тастау керек (әйелдер, қарттар,балаларды да)» делінген. 1747 жылы 10 сәуірде қол қойған Шетел ісі жөніндегі коллегияның №220-ші «Қырғыздар (қазақтар) тарапынан туатын қарсылыққа орай жоспар жасау» туралы құпия жарлығында: «Қырғыздармен күресті өзіміздің әскерге емес, көрші тұратын қалмақ, башқұрт, казак және Сібір губерниясының тұрғын…

АСТАНА. 28 қараша. BAQ.KZ - Армян-қазақтардың өткеніне көз жіберсек, ортағасырдан бергі тарихты қайта қопаруға тура келеді. Әлемді басып-жаншуды көздеген билеушілердің шабуылына қыпшақтар мен армяндар тізе қосып, жауға қарсы тойтарыс беру үшін құрған әскери жасағына бір тоқталамыз. XII-XIII ғасырда қазіргі Армения жеріне қыпшақтардың бір бөлігі барған. XII ғасырдың басында қыпшақтар Дешті-қыпшақ даласында моңғол шапқыншылығына қарсы шайқасқан. Моңғолдардың шабуылына қарсы тойтарыс беру үшін 40 мыңға жуық қыпшақ Қап тауының күнгейіне дейін шегініп, Солтүстік Иран жеріне жақын аймақты мекендеген. Грузин, армян жасақтарымен қосылып, Шыңғыс хан әскеріне қарсы тұруды көздеді. Бірақ, моңғолдар дегеніне жетіп, қыпшақтар грузиндер мен армяндармен бірлесіп, салық төлеуге мәжбүр болды. Соғыстың сал…

АСТАНА. 28 қараша. BAQ.KZ – Тәжiкстан Республикасында 100-ге жуық ұлт өкiлдерi тұрады. Ең азы – қазақ. Қазiр Тәжiкстанда 936 қазақ қалған. Олар Душанбеде –185, Соғды облысында 350 қазақ (37,39%), Хатлон облысында 311 (33,55%), республикалық дәрежедегi 9 ауданда – 87 (9,30%), ал Таулы Бадақшан облысында 3 қазақ өмiр кешуде. Қазақстан тәуелсiздiгiн алған соң көбiсi атажұртқа оралды. Олардың азаюына мұндағы азаматтық соғыс та әсерiн тигiздi. Осы елдегі қандастарымыздың жай-күйіне Дүниежүзi қазақтары қауымдастығының ұйымдастыру бөлiмiнiң меңгерушiсi Ботагөз Уатқанның берген мәліметіне негізделе отырып тоқталатын боламыз. Тәжiкстандағы қазақ диаспорасының басқа елдердегiден ерекшелiгi сол, негiзiнен 70 пайызы әйелдерден құралған. Дiнi бiр мұсылман әрi бауыр болғандықтан қазақ қыздары осындағы…

АСТАНА. 28 қараша. BAQ.KZ - Қытайдан келген әнші қандасымыз, бар қазақтың мақтанышына айналған «Қаражорға» биін алғаш насихаттаушылардың бірі – Қажымұрат Шешенқұлұлының Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевқа арнап, жаңа ән жазғанын BAQ.KZ-те хабарлаған едік. Жаңа әнді сахнаға 1 желтоқсан - Тұңғыш Президент күні шығаруды жоспарлаған әнші «baq.kz» порталының оқырмандарын күттіріп қоюды жөн көрмепті. Міне сиясы кеппеген ән қолымызда. Сөзі белгілі ақын Қайрат Құл-Мұхамметұлынікі. «Бақытқа елді бастаған»Бостандық бабалардың арманы едің,Тілегім одан басқа бар ма менің. Бастаған қазағымның саңлақ елін,Өзіңсің мақтанышым, ардагерім. Айбыны асқақ мұнарам, Телегей ойлы ғұламам. Бақытқа елді бастаған,Нұрағам, менің Нұрағам! Алтын күн Отаныма төкті нұрын,Ғасырға тең бақытпен өтті жылым. Күллі әлем мойындаған т…

Ел тәуелсіздігінің арқасында тарыдай шашылған қазақтың жоғын жоқтап, мұңын мұңдай бастадық. Дегенмен қазақтар жиі қоныстанған Қытай, Ресей, Өзбекстан, Моңғолия елдерінен өзге мемлекеттердегі қандастарымыз турасында мәлімет өте аз. Иран қазақтары туралы аз-кем ақпарат алу үшін М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының ғылыми қызметкері Юсуф Пилтанды әңгімеге тарттық. — Иран қазақтары 1929-33 жылдар аралығында Маңғыстау мен Атыраудан Түркменстан жері арқылы Иранға қоныс тепкен. Мыңдаған адамдар жолда ауырып,сырқаттан қаза тауып, көмусіз қалған болатын. Елден көшкен қазақтардың бірсыпырасы Иранда безгек және тағы басқа ауруларға шалдығып көз жұмған. Жат ортаға бірден бейімделіп өмір сүру қазақтарға оңайға түскен жоқ. Бүгінгі таңда олар Гүлістан облысындағы, Горган, Бендер-Түркмен, Күм…

Астана. 14 қаңтар. BAQ.KZ. Қазақстанда «Кел, үйленейік» (Давай поженимся!) телебағдарламасы секілді «Ал, ажырасайық» (Давай расстанемся) деген бағдарлама шықпақ. Бірақ, бұл интернет жоба. Жоба авторлары – психолог Юлия Соколова мен журналист Влад Длиннов. Мұнда некелескен жандарды неке сарайына қайта жібереді. Әрине, ажырастыру үшін. Олардың айтуынша, мұнда келген ерлі-зайыптылар бар сырын жайып салып, жылап алады екен. Ал, түсірілімнен кейін екінші мұндай қателік жасамауға бел байлайды екен. «Қазіргі қоғамда адамдарда екі түрлі қиындық бар. Бірі – жалғыздық болса, бірі – сәтсіз неке. «Кел, үйленейік» жалғыз бастыларға жұп тауып берсе, біз бірін-бірі сүймейтін, жараспаған жұптарға арнап «Ал, ажырасайық» деген бағдарлама аштық. Олар некеде жолы болмаған жандар. Біз Влад екеуміз осы бағдарл…