QazAgym

Біздің қазақтың қосқан аты алдында келсе,күреске түсірген балуаны жықса, салған құсы алса, қосқан иті өзгеден озып барып ұстаса, есі шығып бір қуанады. Білмеймін, содан артық қуанышы бар ма екен? Әй, жоқ та шығар! Осы қуаныш бәрі де қазақ қарындастың ортасында бір хайуанның өнерінің артылғанына я бір бөтен адамның жыққанына мақтанарлық не орны бар? Ол озған, алған, жыққан өзі емес, яки баласы емес. Мұның бәрі - қазақтың қазақтан басқа жауы жоқ, биттей нәрсені бір үлкен іс қылған кісідей қуанған болып, ана өзгелерді ызаландырсам екен демек. Біреуді ызаландырмақ - шариғатта харам, шаруаға залал, ақылға теріс. Әншейін біреуді ыза қылмақтың несін дәулет біліп қуанады екен? Жә, болмаса, ана ыза болушы соншалық неге жер болып қалады екен?Жүйрік ат - кейде ол елде, кейде бұл елде болатұғын нәрсе…

(Сократ хакімнің сөзі)Бір күні Сократ хакім бір Аристодим деген ғалым шәкіртіне құдай табарака уа тағалаға құлшылық қылмақ турасында айтқан сөзі. Ол өзі құлшылық қылғандарға күлуші еді.- Әй, Аристодим, ешбір адам бар ма, сенің білуіңше, қылған өнерлері себепті адам таңырқауға лайықты? - деді.Ол айтты:Толып жатыр, қазірет. Бірінің атын аташы, - дейді.Гомерге бәйітшілігі себепті, Софоклге трагедиясы себепті, яғни біреудің сыйпатына түспектік, Зевксиске суретшілігі себепті таңырқаймын, - деп, соған ұқсаған неше онан басқа өнерлері әшкере болған жандарды айтты.Олай болса, кім артықша ғажайыптануға лайықты: жансыз, ақылсыз, құр пішінді жасайтұғын суретші ме? Я жан иесі, ақыл иесі адамды жаратушы ма? - дейді. Соңғысы лайықты, - дейді, - бірақ ол жаратушы жаратты, өздігінен кез келіп, солай болы…

Ей, мұсылмандар! Біреу бай болса, біреу кедей болса, біреу ауру, біреу сау болса, біреу есті, біреу есер болса, біреудің көңілі жақсылыққа мейілді, біреудің көңілі жаманшылыққа мейілді - бұлар неліктен десе біреу, сіздер айтасыздар: құдай тағаланың жаратуынан яки бұйрығынша болған іс деп. Жә, олай болса, біз құдай тағаланы айыбы жоқ, міні жоқ, өзі әділ деп иман келтіріп едік. Енді құдай тағала бір антұрғанға еңбексіз мал береді екен. Бір құдайдан тілеп, адал еңбек қылып, пайда іздеген кісінің еңбегін жандырмай, қатын-баласын жөндеп асырарлық та қылмай, кедей қылады екен. Ешкімге залалсыз бір момынды ауру қылып, қор қылады екен. Қайда бір ұры, залымның денін сау қылады екен. Әке-шешесі бір екі баланың бірін есті, бірін есер қылады екен. Тамам жұртқа бұзық болма, түзік бол деп жарлық шашып,…

Біздің қазақтың мақалдарының көбінің іске татырлығы да бар, іске татымақ түгіл, не құдайшылыққа, не адамшылыққа жарамайтұғыны да бар.Әуелі «Жарлы болсаң, арлы болма» дейді. Ардан кеткен соң, тірі болып жүрген құрысын. Егер онысы жалға жүргеніңде жаныңды қинап еңбекпенен мал тап деген сөз болса, ол - ар кететұғын іс емес. Тыныш жатып, көзін сатып, біреуден тіленбей, жанын қарманып, адал еңбекпен мал іздемек - ол арлы адамның ісі.«Қалауын тапса, қар жанады», «Сұрауын тапса, адам баласының бермейтіні жоқ» деген - ең барып тұрған құдай ұрған сөз осы. Сұрауын табамын, қалауын табамын деп жүріп қорлықпенен өмір өткізгенше, малды не жерден сұрау керек, не аққан терден сұрау керек қой.«Атың шықпаса, жер өрте» дейді. Жер өртеп шығарған атыңның несі мұрат? «Жүз күн атан болғанша, бір күн бура бол»…

Қырқын мінсе қыр артылмайтұғын осы бір «қырт мақтан» деген бір мақтан бар, сол неге керек, неге жарайды? Ол ар, есті білмейді, намысты білмейді, кең толғау, үлкен ой жоқ, не балуандығы жоқ, не батырлығы жоқ, не адамдығы жоқ, не ақылдылығы, арлылығы жоқ. Мойынын бұрып қойып: «Өй, тәңірі-ай, қойшы әрі, кімнен кім артық дейсің, кімнің басы кімнің қанжығасында жүр, ол менің қазаныма ас салып беріп жүр ме, мен онан сауын сауып отырмын ба?» - деп бұлғақтап, немесе: «аяғаным жаным ба? Өй, енесін ұрайын, өліп кетпей неге керек? Азар болса атылып, я осы үшін айдалып кетсем де көнгенім-ақ! Әйтеуір бір өлім бар ма?» - деп қалшылдайтұғын кісі көп қой.Өздерің көріп жүрсіңдер, осы айтқан сөз бойына лайық қазақ көрдіңдер ме? Өлімге шыдайтұғын қазақ көргенім жоқ, өлімге шыдамаймын деген де қазақ көргенім…

«Құрметті отандастарым, мен, Асаубаева Бибісара, маған жанкүйер болып, алаңдап отырған қандастарыма ризашылығымды білдіргім келеді, мен сіздерді жақсы көремін және өз елімді жақсы көремін, бірақ қазір мен Ресейдің атынан өнер көрсетудемін, Ресей менің екінші отыныма айналды. Маған қазірдің өзінде гаджеттерді қолданатынымды сұрап жатырмын. Әрине, менің гаджеттерім - менің миым, ол күн сайын, әр сағатта жаттығады. Сыйқыр көрсету иллюзионисттер мен алаяқтардың ісі», - дейді Бибісара Асаубаева.Сонымен қатар, ол АҚШ ұсынысы туралы сұраққа да жауап берді. Оның айтуынша, АҚШ-тан ұсыныс тұскені рас, алайда ол ұсынысты қабылдайтыны екі талай екендігін айтты. АҚШ ол басқа континент, басқа әлем. Ал Қазақстан мен Ресей мәдениеті, халқы, ауа райы бәрі ұқсас. АҚШ-қа ол тек жеңістер мен трофейлер үшін б…

Сурет: instagram.com/askar_aktileu Бүгінде күзетшілердің айтуынша, жанып кеткен автобус ішінен түнде дыбыстар шығады, олар айқайлайды, сөйлейді, жалынады. Автобуста жанып кеткен адамдардың елестері бар екеніне олар сенімді. Дыбыстар түнгі сағат 12, 1, 2-нің кезінде пайда болатын көрінеді.Адамдар тірідей өртенген автобустың тілсіз жаудан кейін ешнәрсесі қалмаған, терезе, орындық, дөңгелек бәрі жанып кеткен. Көліктің тек қаңқасы ғана тұр.Ағымдағы жылдың 18-қаңтарында, Ақтөбе облысы, Ырғыз ауданында, күндізгі сағат 10:30-да жол үстінде келе жатқан автобус өртеніп, 52 өзбек азаматы тірідей жанып кеткен еді. Өрттен бес адам тірі қалған, Қазақстанның үш азаматы-жүргізушілер мен Өзбекстанның екі азаматы-жолаушылар. Апаттың орын алуына өрт қауіпсіздігі ережелерін сақтамау себеп болған еді. Ал авт…

-Біләт нақу, өстіп жүріп бір күні қораны өртейсің,-деп, бастан бір ұрып жібере салған. Содан біз темекінің жалғыз зияны сол, қораның өртеніп кетуіне себеп болады деп ойлағанбыз. Содан не керек, қораны өртеп алмасақ болды деп, аса сақтықпен будақтата бердік. Қорадан алыс кетіп, поля жаққа барып тарттық. Тарап кеткен колxоздың гаражы жаққа барып шектік. Жабылып қалған клубтың артына барып будақтаттық. Бұзау іздей шыққанда сазда жүріп түтіндеттік. Қора өртенбесе болды, шөп өртенбесе болды дедік. Өртенетін шөбі жоқ, қорасы қалаға келгенде сәпсім ашық кеттік... Енді не болды, ал? Жаман болды. Сол кезде ағаларымыз: Біләт нақу өстіп жүріп қораны өртейсің деп қоя салмай, осыншама бейшара қылатынын түсіндіргенде, тереңдемей тұрғанда қоя салар ма едік, кім білсін. Енді міне, жетпістегі әкемнің жарт…

артынан жүгіргенде, ала кетпеген самолётпенен елбасының балалық шағының аспанымен ары-бері ұшқанда, ылғи астынан көріп жүргендіктен қазбауыр бұлт атап кеткен осынау ақша бұлттардың үстімен жүзіп бара жатқанда Ербол, Ерлік, Дарын үшеуі есіме түседі. Үшеуі де күшік күнгі досым ғой. Ала кет, ала кет деп төртеуміз бірге жүгіретінбіз. Ербол, Ерлік мен сендерге айтқам. Бүйтіп бекерге далақтап жүгіре бергенше бір уақ сабақ оқиық дегем. Ей, Дарын, айтшы, сен қулау едің ғой, сезген шығарсың, менің түптің-түбінде әйтеуір бір ұшатыным сол кезде-ақ анық еді ғой, иә. Ал енді сен сәл шыда, бір күні мен тынық мұxитының үстімен ұшып бара жатам. Бірақ, Сен менің өстіп ұшып-қонып жүргенімді көре алмайсың ғой. Ішіңнің тарлығынан емес, Инстаграмға тіркелмегеніңнен. Осы жазбаны ауылдастарымыздың бірі прикол қ…

Арамызды пендешіліктен басқа ештеңе бөлмеген. Әлікүнге сыйлаймын. Қайрош - айына бір мәрте дастарxандас болатын ақ құрдасым. Талантына дауым жоқ. Отырған жерінің сәні. Ал, қоянбаев қоянды жәрмеңкесінде де кездеспеген, жүздеспеген адамым. Сондықтан нұрланға сүйене отырып ойымды ортаға салайын. Алғашқы бағдарламасы шыға салысымен сынға ұшыраған бағдарламаның бүгінгі санын көрдім. Өткен жолғы сыннан қорытынды шығыпты. Айдос Сарым ағам қойыпты... Қуаныштымын. Өте дұрыс. Ағама алғыс. Ендігі күтетін нәтиже... Бағдарламаны жаба салу керек. Не мынау? Швейцарияда ауаны сатып алады екен деп күліп отыр. Біз ше? Біз де солмыз. Мына бағдарламаға кеткен ақша - ауаға кеткен ақша... Біз де ауаны ақшаға сатып алып отырмыз. Немесе желге ұшырып... Бағдарламаның концепциясына Құлап жатып сүрінгенге күлмеу ке…