nazgulnaz

Астана. 7 наурыз. Baq.kz-Тарих ғылымдарының кандидаты, жазушы Бейбіт Қойшыбаев басқаратын «Әділет» тарихи-ағарту қоғамы кеңестер заманында қуғын-сүргінге ұшыраған 125 журналисті анықтапты. Осы қоғамның зерттеулерінен Қазақ журналистикасының тарихы о бастан-ақ қанмен жазылғанын көреміз. – Түркістан генерал-губернаторлығы құрылғаннан соң, патша жарлықтарын қазақтарға түсінікті тілде жеткізіп тұру үшін 1870 жылы Ташкентте «Түркістан уәлаятының газеті» ашылды. Ол 12 жыл бойы шығып тұрды. Қыр қазақтары үшін 1888 жылы Омбыда «Дала уәлаятының газеті» ашылып, 14 жыл шықты. Отарлаушы үкімет бұл басылымдарды қазақты басқарудың бір құралы ретінде қолданылды. Алайда, ұлт зиялылары осы мүмкіндікті ұлтты ұйыстыру, елдік мүддені қорғау үшін тиімді пайдалана бастағанын сезген патша әкімшілігі газетті жаб…

Гүлзира Бөкейханқызы, Сізді 8 наурыз халықаралық әйелдер күнімен құттықтаймын. Әңгімемізді өзіңізді дүниеге әкелген ардақты анаңыздың асыл қасиетінен бастасақ...- Менің анам арғы беттегі – Алтай жерінде туылған Гүлсара Молдаханқызы деген кісі. Ол кісі өз анасы ерте қайтыс болған соң жастайынан әжесінің қолында өскен екен. Шешем ана мен бала денсаулығына байланысты 25 жыл еңбек еткен дәрігер. Мінезі жайдары болғанымен қаталдығы басым еді. Үйде әкем домбыра шертіп, шешем сызылтып ән айтатын. Қонақ келсе сіңлім екеуіміз бізді қашан ән айтыңдар деп шақырады екен деп есіктен сығалап тұратынбыз. Анам бізді кішкентай кезімізден «Үйренгендерің өздеріңе жақсы, істегендерің маған жақсы» деп үй шаруасына салып, қазақы тәрбие беруге көңіл бөлді. Біз отбасында екі ұл, екі қыз болдық. Мен қыздың үлкені…

Қазақтың хас батыры, «Халық Қаһарманы» Бауыржан Момышұлы заңғар жазушы Ғабит Мүсіреповке өкпе-назын былай білдірген екен: - Ғабе, сізге бір ренішім бар.- Ол қандай реніш?- Сіз Сәкен Сейфуллин туралы повесть жаздыңыз ғой?- Иә, жаздым.- Оны зерттеп жаздыңыз ба, зерттемей жаздыңыз ба? ОГПУ құжаттарымен таныстыңыз ба? - Таныстым.- Өтірік айтпаңыз! Танысқан жоқсыз. Таныссаңыз, Сәкеннің күрескер, ержүрек рухын ашар ең маңызды, ұрпағымыздың ұрпағына қажет ең басты құжатты назардан тыс қалдырар ма едіңіз?- Ол қандай құжат?- Тыңдаңыз: «Қадірін білмеппіз ғой тірі кезде,деп боздар сорлы қазақ мен өлгенде»,–Бұл әлі жарияланбаған өлең, өстіп айтсам деп айта алмай кеткен ағаларымның ойы. Түсіндіңіз бе? Жоғарыдағы екі жол арманда кеткен ағаларыма менің қалай түсінгендігімнің жемісі. Мысалға жүгінейік, С…

Астана. 3 наурыз. BAQ.KZ – Әлемнің бірнеше елінде сонау 1911 жылдан бері ресми мереке болып бекітілген «8 наурыз – Халықаралық әйелдер күнін» қазақстандықтар да кеңестік дәуірден бері атап өтіп келеді. Бұл – аналар мен апаларымыздың, қыз-келіншектеріміздің, әпке-қарындастарымыздың мейрамы. Айтулы мерекеге орай Baq.kz ақпараттық порталы қазақтан шыққан танымал әйелдерден сұхбат алып, оқырман назарына ұсынбақ. Осы орайда елімізге танымал әнші, дәстүрлі қазақ әндерінің орындаушысы Қарақат Әбілдинаны әңгімеге тартқан болатынбыз.- Алдымызда мереке – Халықаралық әйелдер күні. Айтулы датаны атап өту отбасыңызда дәстүрге айналған ба? Жалпы, бұл мейрамда қандай сыйлық алғанды ұнатасыз?- Менен «ең сүйікті мейрамың қайсы» деп сұраса, мен дәл осы 8 наурызды айтар едім. Өйткені, аталған мерекенің мені…

Астана. 4 наурыз. BAQ.KZ – Бүгінде қазақ тележурналистерінің сауаттылығына сын айтатын көрермен көп. «Тілі жұтаң, тістеніп сөйлейді» деп айыптап жүр халық. Бәлкім орынды сын шығар, осы орайда біз танымал журналист, «Жетінші арна» директорлар кеңесінің төрайымы Бибігүл Жексенбай ханымды әңгімеге тарттық. - Сіз журналистиканы спорт тақырыбынан бастаған мамансыз. Алайда, көп ұзамай бұл саладан қол үздіңіз. Жалпы, қазақтың журналист қыздары спорт тақырыбын жатсынатын секілді. Себебін қалай түсіндірер едіңіз?- Тек қазақ журналистикасында ғана емес, өзге елдерде де спорт тақырыбын өмір бойы серік ететін журналист қыздар санаулы. Жалпы, бір тақырыпты ұзақ уақыт алып жүру үшін оны жан-тәніңмен сүюің керек. Ал, спорт қыздардан гөрі ер азаматтардың табиғатына жақын.Өз басыма келер болсам, студент к…

Алғашқы махаббат тақырыбында әңгіме айтуға қалай қарайсыз?– Осы тақырыпта әңгіме айта алмаймын-ау деп қорқамын…– Себебін білуге бола ма? Өзімнің теңімді таба алмай көп қиналғанымды білемін әйтеуір, бәлкім, содан болар…– Сонда сіз үшін алғашқы махаббат…– Тіпті мектепте де біреуді ұнатпаппын және біреудің өзіме деген сондай сезімін сезініп те көрмедім. Құрбы-құрдастарым жігіттерден хат алып, маған жиі оқытатын. Бірлесе отырып оған жауап жазатынбыз. Соларға қарап үнемі қызығып жүретінмін. Алайда болашақта жақсы жігітті кездестіретініме сеніп, соны күтіп жүрдім. Әлде тәрбиеден бе екен деп те ойлаймын.– Ата-анаңыз қатал ма еді?– Расында, ата-анам бізді қатал тәрбиеледі. Қатал болғанда, ұрып-соққан жоқ, әрине. Ақырын ғана ақылмен айтып жеткізетін, қас-қабағымен ұғындыратын. Мысалы, құрбыларым с…

ТҮРКИЯ. 4 наурыз. BAQ.KZ – Қазақстан Республикасы 1992 жылдың 2 наурызы Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болып қабылданды және дәл осы күні бауырлас мемлекет Түркия Республикасымен тың дипломатиялық қарым-қатынастарға жол ашқан тарихи құжатқа қол қойылды. Айтулы күнді негізге ала отырып, Түркиядағы «Анкара Қазақ Жастары» бірлестігі кезекті басқосуын ұйымдастырды. Бұл жайлы бірлестіктің баспасөз қызметінен Мырзахан Байболов хабарлап отыр. Басқосуда Орта Шығыс Техникалық университетінің докторанты Дінмұхаммед Әметбек «Қазақстан сыртқы саясатының мазмұны» тақырыбында баяндама жасады. Халықаралық қатынастар мамандығы бойынша ізденіп жүрген жас ғалым баяндамасында Қазақстанның сыртқы саясатын қалыптастыратын тарихи мирас, мемлекеттілік тарихы, геосаяси және геомәдени орналасу және саяси элита секі…

Астана. 4 наурыз. Baq.kz- Алматылық тарих ғылымдарының кандидаты Владимир Осколков K1.kz сайтына берген сұхбатында Ұлы Шыңғысханның жерленген орынның жобасын тапқанын айтқан.Ғалым қорымды Алтайда екенін, ол жерді қалың орман басып кеткенін айтады.Қорым ешкімнің аяғы баспайтын, басса да, адам өте сирек баратын жерде болуы тиіс деп болжамдайды. Бұл жер Лениногорск (Риддерская) ойпаты болуы мүмкін. Бір қызығы, ол жерде адам ізі тек тас ғасырда ғана бар, ал қола мен темір ғасырларда адам ізі жоқ. «Адам ізі әдейі жойып жібергенге ұқсайды. Ол жер полиметалл кеніне бай, адам қоныстануына қолайлы. Сондай-ақ Ертіс өзенінің ең үлкен тармағы Үлбі өзені бастау алады. Осы құтты мекенге 1786 жылға дейін адам қоныстанбағаны таң қалдырады. Және ол аймақта не түркілік, не моңғолдың топонимдер мен гидроним…

Астана. 27 ақпан. Baq.kz-Атақты түркітанушы ғалым Лев Николаевич Гумилевтің мұражай-кабинеті 2002 жылдың қазанында Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ базасында ректор М.Ж. Жолдасбековтың (2000-2004жж) бастамасымен ашылған болатын. Ғалымның мұражай экспозициясын құруға оның шығармашылығының зерттеушілер – Э. Ділмұхамедов, М. Новгородов, М. Козырев, В. Биличенко, Е. Масловтың сынды белді азаматтар, жұбайы Наталья Викторовна Гумилева (Симановская) атсалысты. Бүгінде мұражай-кабинет Данияр Қаусыловтың жетекшілігімен жұмыс істеп тұр. 2004 жылы Н. Гумилева ғалымның Мәскеудегі жұмыс кабинетiн университетімізге мұра етіп қалдырған болатын. Онда жұмыс үстелі, баспа машинкасы, кресло, кiтап шкафы, кiтаптары, фотосурет және (мүсінше, құмыра, сиясауыт) әр түрлi мемориал заттары бар.Л.Н. Гумилевтiң мұражай экс…

Астана. 28 ақпан. Baq.kz-Қазақстанның Орталық және Солтүстік аймақтарынан Ресейге мал мен астық жеткізу үшін Қызылжар-Көкшетау теміржолы шұғыл түрде салына бастады. Ол жөніндегі қаулы 1920 жылғы 5 тамызда қабылданып, 1922 жылғы 28 маусымда поезд қатынасы ашылды. Кейінгі күндерге дейін бұл оқиға «қазақ халқының экономикасы мен мәдениетін көркейту үшін кеңес үкіметінің қамқорлығы» деп түсіндіріліп келеді. Бірақ, төңкерістен-төңкеріс, берекесі кетіп, бүлінген, халқы аш-жалаңаш мемлекет қайдағы бір «киргиздарды» көркейту үшін сондай шығын мен құрбандыққа барды дегенге ешкім сенбейді? Азамат соғысынан берекесі кетіп, күйреген Ресейдің халық шаруашылығын аяғынан тұрғызу қиын болды. Орталықтағы өндірістік аймақтарда азық-түлік тапшылығы асқына түсті. Сол үшін Қазақстаннан астық пен мал күшпен жи…