Қаракөз Тасболат

Қазақ жерінде өмір сүріп жатқан ұлыстардың көпшілігі елімізге Сталиндік репрессиямен келгені белгілі. Солардың қатарында 1937 жылдан бастап Ресейден қоныс аударыла бастаған гректер де бар.

Халқымыздың кең пейілділігінің арқасында жерімізге бауыр басып, бүгінде өсіп-өркендеп отырған осынау диаспора өкілдері мемлекетіміздің де дамуына өзіндің үлес қосып келеді. Бағдарлама санында грек халқының елімізге келу тарихы, орналасу барысы және салт-дәстүрін таразылаймыз.

ҚР еңбек сіңірген қайраткері, Қ.Қуанышбаев атындағы Мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық драма театрының режиссері Әлімбек Оразбеков. Сахнадағы тұңғыш қадамдары, театрға алғаш келгеннен бастап бүгінгі күнге дейінгі шығармашылығы туралы өз аузынан ести аласыздар.

Қазақ эстрадасының әншісі, қазақ продюсерлігінің алғашқы қарлығашы – Қыдырәлі Болманов бағдарлама қонағы болып отыр. Ең алғашқы жобасы – өзі өнер көрсеткен «АБК» триосы. Және халықаралық сахналарды бағындырған ең сәтті дүниесі – «Ұлытау» этно-рок тобы. Әнші бүгінде өмірдегі әрі өнердегі серігі Қарақатпен бірге дуэт құрып, ел алдына шығып жүр. Сонымен қатар жас дарындарды баулитын мектептері де бар.

Бұрынғы кезде сәуленің табиғаты, қасиеті мен құбылыстарын зерттеген ғалымдар оны адамның көз жанарымен байланыстырып, неге «Оптика әлемі» деп атады?

Көздің көру қасиеттері мен оның құрылысы қандай? Бүгінде адамның 30-40 пайызы түрлі себептермен көзілдірік тағады. Неліктен адамның көзі күрт нашарлап, көру қасиеті төмендей бастайды? Алғаш оптикалық жабдықтардың пайда болуына мүмкіндік туғызған ең бірінші және маңызды құрал ретінде линзаның ерекшелігі неде? Бұл сұрақтардың жауабын «Медицинада төңкеріс жасаған ашылымдар» бағдарламасы іздеп көреді.

Ыстамбұлдағы Сұлтанахмет мешіті – тарихи құндылығымен қоса, ерекше үлгісімен әлемді өзіне қаратқан ғажайып құрылыстардың бірі. Оны «Көк мешіт» деп те атайды. 17 жыл бойы салынған әйгілі мешіттің тарихы мен сәулеттік ерекшеліктері «Ғажайып туынды» бағдарламасынан тамашалаңыздар!

Қазақ жазушысы, драматург, қоғам қайраткері Төлен Әбдіктің «Тозақ оттары жымыңдайды» повесін талқылауға әнші,сазгер Нұрлан Еспанов, «Алматы ақшамы» газетінің журналисті, әдебиет сыншысы Ардақ Нұрғали және Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің студенттерінен құралған «Көкжиек» әдеби клубының мүшелері қатысып отыр.

Майдандағы Қызыл армия қатарына 120 мыңға жуық қазақстандық аттанды.

Соғыс болып жатқан өңірлерден Қазақстанға 27 әскери оқу орны көшірілді. Онда соғысқа қажетті 16 мың әскери офицер даярланды. 42 мың қазақстандық әскери училищеде оқыды. Қазақстанға әкелінген кәсіпорындар өте қиян жағдайда жұмыс істеді. Жұмысшылар саны 600 мыңға кеміді. Яғни, ерлердің жаппай майданға аттануы себебінен 1942 жылы шаруашылыққа әйелдердің үлесі 75 пайызға жетті. Ұлы Отан соғысында 500-ге жуық қазақ – Кеңес Одағының Батыры атанды. Тылда жұмысшылар ерлік етті, осылай Ұлы жеңіске қазақстандықтар өз үлестерін аямай қоса білді.

Тұрар Әліпбайды күй өнеріне тәрбиелеген де, алғаш жол сілтеген де әкесі болған. Бүгінде ол – Астананың мәдениетінің дамуына үлес қосып келе жатқан өнер иесі. Күйші қазіргі күй өнерінің алған бағыты, жастардың оған ықыласы жайында ойымен бөліспек. Бағдарламада талантты күйші Тұрар Әліпбай өз шығармашылығы және өмірбаянымен бөліспек.

Аңызға толы қазақ даласының хикметтерінің ішінде әйгілі Сүйінбай мен Жамбылды қорғаған «Тұран қызыл жолбарысы» туралы аңыз ел жадында сақталып қалған. Жыр алыбы Жамбыл топты ортаға түсіп жырлағанда, «Қызыл жолбарысы» жанына келіп жантайған сәтте, ақынның көкірек көзі ашыла түседі екен. Дәл осы аңыздың желісін белгілі суретші Тоққожа Қожағұлов мазмұнды картинаға айналдырды. Бағдарламада «Қызыл жолбарыс» аңызы мен суретшінің картинасы туралы сөз етеді.

1756 жылы қазақтың кең даласына көз алартқан Қытай әскері Арқа жеріне ентелей енді. 3 ғасырға жуық бойы жоңғар әскерімен арпалысып, әбден титықтаған қазақ жасақтары жауға қарсы қайта атқа қонады. Абылай хан бастаған ер жүрек жігіттер осы ұрыста қайсарлығымен, ерлігімен көзге түсіп, Қытайдың 1000 сан қолын ойсырата жеңді. Міне, бағдарлама ұжымы содан бері батыр бабаларымыздың көзсіз ерлігін паш ететін Шыршыт Қырған елді-мекеніне жол тартпақ.