Шығамын тірі болсам адам болып,
Жүрмеймін бұл жиһанда жаман болып.
Жатқаным көрде тыныш жақсы емес пе,
Жүргенше өмір сүріп, надан болып.
Мен балаң жарық күнде сәуле қуған,
Алуға күнді барып белді буған.
Жұлдыз болып көрмеймін елдің бетін,
Болмасам толғанайдай балкып туған.
Бұл сөзім асып айтқан асылық емес,
Ойында оты барлар асылық демес.
Тебем деп тірі болсам надандықты,
Серт етіп, өз-өзіме еткем егес.
Сұлтанмахмұт Торайғыров
Шың басынан құлдырап, Құлап аққан тас бұлақ. Әлденені былдырап, Айтатындай тұр құлақ. Әй, балалар, балалар, Тентекке не шара бар? Суымды тұнық лайлап, Мәз боп санын сабалар. Лақтырып небір қоқысты, Жағамды сол қоқытты. Арнама әкеп төгеді, Күл қоқысты, боқтықты. Әй, балалар, тентектер, Басып қансаң шөліңді, Ластамаңдар төрімді! Өтінемін сендерден!- Деп тұрғандай көрінді.
Сүлеймен Баязитов
Сәмен өзіне әлдекім сыйға тартқан кітапты қолына алып, самарқау көз салып отыр. Кенет көзі «Хрущевті тақырға отырғызған» деген тақырыпқа түсе кеткені. Сол кезде мұның: «Хрущеві кім? Аты әлемге әйгілі «жүгеріші» Хрущев пе, жоқ әлде екі ауылдың бірінде арақтан басы артылмай жүрген ішкіштердің бірі ме?»- деген ой иектеген. «КСРО президенті...» деген жолдарды оқығанда, мұның ауылдағы арақ кешке зәредейде қатысы жоқ екенін әңгіме «жүгерші» Хрущев туралы екеніне шүбәсі қалмады. Рас, арагідік әлдекімдердің естелігінде аты аталып қалғаны болмаса, қазақ әдебиетінде әзірше Хрущев туралы қалам тартушы жоқтың қасы. Әңгіме авторы сол кемшіліктің орнын толтырмақ болды ма екен? Тек КСРО –да Хрущев ел басқарған жылдарда президент деген атымен болмағанын ел тарихын білмейтін бұл не қылған журналист? Әлде…
Ах,шіркін,қайран дүние-ай!Сұм заман,зар заман,ақырзаман,келді міне халайық,Ұлттық тіліміз,дәстүр-байлығымыз,кетті міне құрдымға,Өзімшілдік,тәкәппарлық,менмендік,Тойымсыздық,ар намыстың жоқтығы,Жеткізді елді дағдарыстық жағдайға...Жалған дүние-ай!Ақша үшін арын сатып,халқын сатар көбейді,Екіжүзді,арам ойлы,ойында дым жоқ,Басыңда ми жоқ,бұл қоғамның бейнесі!Кезек келді,енді міне,Ойы жүйрік,ақылы озық,Жан-жақты біздің жастарға!Қазақ ұлттың алға сүйреп, Танытатын баршағаСен де қалма,Ертеңді ойла,Босқа жүрмей,Ойыңды білдір,Елді күлдір,ойландыр,Талаптанып ниет қыл.Ел жұмылып,Біріксе егер бүгінде,Ойды ашық,бұлтартқысыз айтсақ егерде,Осы кездең,осы сәттен,Ел санасы ойы,парқы,ниеті,Егер түссе бір жерден,Алынбайтың,қол жетпейтің,Асу қалмас әлемде! Ps:Елдің болашағыңа көбірек көңіл бөлейік,тілімізді…
Қаттыбаланың көзі осы қыстауға қарай көсілтіп келе жатқан салт аттыны қиядан шалған. Атқа бір жамбастап қисая отырысынан, ат желігенде қопаң-қопаң етіп, бір орыннан екінші орынға ұшып-қонған сауысқандай шоқаң-шоқаң етісінен, мұның қой фермасының меңгерушісі Сәруар екенін бірден танып, қозы көш жерден алдынан шығып қарсы алған. Амандықтан соң: «Біздің үйдегі ағаң төсек тартып жатқанына жарты айдың жүзі болды. Колхоз бастығына өзім арнайы барып жолықтым. «Көлік жіберемін. Аудан орталығына апарып дәрігерге көрсетіңіз»,- деп еді. Оған да бірнеше күн өтті. Сізге ештеңе деген жоқ па?»- деп сұраған.Ол мұның сәлемін салғырт алып, манадан үнсіз келе жатқан ферма меңгерушісінің сол сәт талағы тарс айрылды. -Әй, алжыған қақбас, сенің зәредей болсын партияның саясатынан хабарың бар ма, жоқ па? Жоқ, ә…
Тойда шамадан тыс қызып отырған ел ағаларының бірі арнау өлеңін оқып, онысын мерейтой иесіне табыстап отырған орнына қарай маң басып бара жатқан ақынды тоқтатып: «Сен қазірден бастап осы облыстың бас ақынысың! Мен солай ұйғардым!»- деп салды. Сол сәт ду қол шапалақтау құттықтауға ұласып, арагідік бірер өлеңі жергілікті газетке қырналып,тырналып, күзеліп, түзеліп басылып тұратын пақырыңыз бір-ақ сәтте аймақтың бас ақыны болып шыға келді. Сол күннен бастап «аймақтың бас ақыны» деген алып- қашпа атақ әлгіге қара күйеше жабысты. Газеттің бөлім меңгерушісі, әдебиет бетін әзірлей қалса, редакторы: «Әлгі бас ақынның өлеңдері бар ма?»- деп сұрар еді. -Бар,- десе... -Дұрыс!- деп бетке батасын беретін. - Жоқ,- дей қалса... - Сен өзі... не тантып тұрсың? Пәленшенің тойында облыстағы екінің бірі оны…
Қотақжеген Амбасов, по русски Хуеплёт Пиздоголовкин... Обозначение, которое придумано мной для идентификации особо колоритных и одиозных фигур казахского национал-патриотического движения. Давно не нюхал пороху на полях их отчаянных баталий за духовность по казахски, но последний визит поверг меня в брезгливое недоумение и даже шок. Оказалось, что сейчас полным ходом идет, на государственном уровне, работа по переделке (адаптации, транслитерации) иностранных слов под фонетические условия казахского языка. То есть, отныне и навеки бухтение и блеяние колхозного быдло-слэнга вроде трәктәріс и кәмүніс могут стать предметом литературного и протокольного официоза, а модифицированная версия шала-казахского языка получит статус государственного...Мы продолжаем гнуть линию исторических традиций -…
Жақында бір ғылыми конференцияға қатысқан едім. Сөз алған баяндамашылардың бірі «Бүгінгі қоғамда қазақ қызының ағасы жоқ» деген мәселенің шет жағасын қозғады. Расында қазақ қызының қоғамдағы рөлі мен орны, оның құқығы мен статусы жайында сөз қозғалады ма және бұл мәселеге көңіл бөлінеді ме деген сұрақтарға жауап беруге тырыстым. Шынын айту керек, егер қазақ қызы өзінің қоғам тарапынан бағалануын қаласа, бірінші кезекте өзінің жүріс-тұрысы мен мінез-құлқына көңіл бөлуі тиіс. Осы ретте қазақ қыздарына үндеу тастағым келеді. Күн сайын макияж жасауға кететін уақыттарыңды, Инстаграмда орналастыруға арналған жасанды күлкіге толы фотоларды түсіріп, олардың ішінен «ең жақсы шыққанын» таңдауға кететін уақыттарыңды, апта сайын ойын-сауық орталықтарындағы бутиктерді аралауға кететін уақыттарыңды бір…
(Сықақ)Қазақ пен арақтың ара- жігіҚашан біріккенін,Аз - мазырақ жілік тегін.Қашан болғанда...ҚазекеңЕртеден арақ - шараптың дәмін біліп жүрген,Қара таяқтар,Ішіп алып ыржақтап күліп жүрген.Бірақ араққа бой бере қоймаған, Ақыры,ХX - ғасырдың екінші жартысындаАракеңҚазақты мықтап сүріндірген.Шал - кемпірі,Ұлы - қызы, жұрағатыКүн демей түн демей,Суша сімірген.Ішпесе тұра алмайтын күйге жетті.Сөйтіп арақ қазақтыКүйзелтті, күңірентті,Талай жайсаң келмеске бұрды бетті.Өртеніп өлгені, ығып өлгені,Өзіне - өзі пышақ сұғып өлгені.Асылғаны,Аварияда күлі шашылғаны.Өзгесін бұлай қойып,Уға бас ұрғаны,Сандаған мыңға жеткен болар.Мұны бір деңіз,Орыспен қосылып іргеміз,Тыңды игеруге білек түргенбіз.Оған дейін аз ішкенбіз,Қоныстас болған соң бәсекеге түскенбіз.Олар етігін жуса,Біз де жуғанбыз.Тауығы жұмыртқ…
