Iskernews.kz порталы

Кеше Жастар сарайында екі аптадан астам уақытқа созылған Қазақстан халқы тілдерінің ХVІ фестивалінің жабылу салтанаты өтті. Шара 1989 жылдың 22 қыр­күйегінде елімізде тұңғыш қабыл­данған «Тіл туралы» заң­ның 25 жыл­дық мерейтойымен тұспа-тұс келді. Осыны атап өткен Астана қаласы тілдерді да­мыту басқармасының басшысы Ербол Тілешов сол уақыттан бері мемлекеттік тіл төңі­регінде шешіл­мей келе жат­қан күрмеулі мәселелерді сөз қылды. Әсіресе, кейбір азаматттардың қазақша тіл сындыра алмауын қынжыла айтқан ол: «25 жылда сан ұрпақ дүниеге келді. Сол ке­зеңдегі оқушы бала мектеп бітірді, университетті аяқтады, алды магистратураны тәмамдады, ана-әке болып отыр, бірақ әлі де біздің Кеңес өкіметін көрмеген, Тәуелсіз заманда өмір сүріп отырған жас­тарымыздың арасында өзінің ана тілін білмей келе жа…

Қазақ тілінің бүгінгі қолданысының дамуы жедел, келешегі кемел болмай тұрғандығын айта-айта айналадағы елдерден ұят болды. Мемлекеттік тілдің өз деңгейінде мәртебе ала алмай отырғандығын қоғамдағы болып жатқан әр істен аңғаруға болады. Бүтіндей бір мемлекет ретінде іркілген тұсымыз осы болып отыр. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев қазақ тілді өңірлердегі іс жүргізуді мемлекеттік тілге көшіруді тапсырғалы қашан. «Қазір қазақша сөйлейтін халқы 70 пайыздан асқан өңірдің барлығы қазақ тіліне көшу керек. Бізде қазақ тілін меңгерген халқы аз өңірлер бар, бұл жерлерде екі тілді саясат сақталуға тиіс, алайда қазақтілді халқы басым ауылдарда іс жүргізуді қазақ тілінде енгізе аламыз», – деген еді Елбасы біраз жыл бұрын. Қазақ тілінің қол­данысы ісқағаз жүзінде де толыққанды жүргізіліп отырмағандығын әркім…

Технология дамыған сайын, кітап оқушылар қарасы азайып бара жатқандығы жасырын емес. Ұялы телефон мен планшеттерінен-ақ кітап оқуды жөн санайтындар қатары көбеюде. Сонда да кітапты қолға ұстап, беттерін парақтап оқудан рахат табатындар да жоғалмаған болар? Астаналықтар кітап оқи ма? Қандай шығармаларды оқиды? Осы сұрақтар бізді Астанадағы ең үлкен кітап дүкендеріне – «Абай» мен «Астана кітапқа» жетеледі. (жалғасы мұнда: mtdi.kz)

Біз осы кімге нені дәлелдеу үшін өмір сүріп жүрміз? Әрбір іс-әрекетіміздегі шынайылық пен жасандылықтың ара-жігін білеміз бе? Өзгенің ойы мен пікірінен қаншалықты азатпыз?Бәрібір, қандай киім кисек те, не тұтынсақ та «бұл туралы жұрт не ойлайды?» деген сұрақ көкейіміздің түкпіріндежаңғырып тұратын сияқты. Бұны ғылымда «демонстративті тұтыну» деген ұғыммен сипаттайды, яғни адам белгілі бір тауарлар мен қызметтерді пайдаланғанда өзінің бар байлығын өзгелерге көз қылу үшін ауқымды қаражат жұмсайды. «Демонстративті тұтынуды» алғаш байқап, ғылыми айналымға енгізген ХІХ ғасырда өмір сүрген американ ғалымы, экономист-әлеуметтанушы Торстейн Веблен болатын. «Әл-ауқатты класс теориясы» кітабында Веблен жоғары таптың өзінің үстемдігін, байлығын көрсету үшін барынша бағалы тауарларды тұтынуын қарасты…