Gabbas K.

Зілмүлік тұрды бекем мығынданып.Көшмүлік келіп айтты шағымданып.Көлікке қожа бізді тиемекші, Кетеміз тағы сізден алыс тартып. Зілмүлік айтты: Сен өзің меніменен байқап сөйле.«Недвижимое имущество» шыққан тегім,Зіліңді басұрмандық желеңдетпе.Көшмүлік айтты: Зілмүлік бөтен сөз деп ұнамаса,Жермүлік дейік онда ол қазақша.Өзіңнің завод-фабрик-кұрылыс, жер учаскең Сілкінсе сілкінеді жермен қоса. Ойбай-ау! Жылжыйтын жылжымайтын қайда қалдыКөшмүлік дейтін тағы пайда болды.Орыста көш ұғымы сөзі де жоқСөзбе-сөз ғып аудару былай қалды. Аудару сөзбе-сөз ғып мақсат екенМұндайда мән-мағына алды менен «Боеголовка» делінген орыс сөзін,Оқтұмсық деп қазекем икем деген. Зілмүлік айтты: Білесің! Жылжыйтын-жылжымайтын ғып кім бекітті! Құжатым мен өзімнің керім мықты! Көшмүлік боламын деп есің кетті, Жөнің жоқ…

Абат, оны қуырып жейме, қайнатып жейме? Астанада абаттандыру жүріп жатыр дегенді жие естиймін. Мен таңырқап ол не нәрсе деп ойлаймын. Абаттандыру- тамақтандыру біріне бірі ұқсас. Оны қалай жейді деп сұрап отырғанымның сыры осында. Іздестіріп қарасам ол тәжіктің сөзі екен. Ертеректе олардың астанасы Сталинабад болған. Бір жақсысы астанада сталинабаттандыру демейді, бірақ абаттандыру деп қолданады. Менің болжауым бойынша ол қазақша игілендіру деген қазақ сөзінің орнына қолданылады. Ал біздің игі сөзін қалың қазақ біледі, оны бұл жерде түсіндіріп жатудың керегі жоқ. Ал ендеше неге благоустройство дегенді игілендіру деп қолданбасқа? Меніңше орысша біздің игі дегеніміздің өңін айналдырып жаман сөз ретінде қолдануына байланысты. Біз өз сөзімізден өзіміз жиреніп жүрміз. Орыс тарих намасында кежс…

Немене жоқтың күні бар қасында, Үнсіз әріп қағазда таңба ғана,Дауссыз дегеніміз үн қатады, Даустас "ы" мен "і" нің арқасында.Шыныңда да қ/к әріптерін ы сіз айтып көріңіз, айталмайсыз. Сондықтан бұл дыбыстарды даустас (мысалы, жолдас, аулдас) деп атауға әбден болады. Біз таңырқаймыз, қалай осы армяндар Мкртчян дегенді даустап айта алады. Ал олар айтады жазылуында жоқ, айтылуында бар даустас ы арқылы: Мыкыртчян немесе Мкртчян, қалыптасқан сөйлеу мәдениетіне байланысты. Европадағы славян Черногория мемлекетінің теңіз жағалаунда тамаша аралы бар. Оның аты Krk. Қазақ бұғанда таңырқайды. Оның себебі Черногор славяндардың жазуы латиница. Ал онда ы дыбысы да әріпі де жоқ. Бірақ, айтуында ерікті. Крк де, Кірік де, немесе Кырык де ол сөйлеу мадениетіне байланысті.Сол сияқты АҚШ деп қысқа айтуға да…

Бұл кеңесті еврей анекдоты арқылы түсіндірейін. Олардың бір ескі анекдотында былай дейді. Мойшаның шәйі үнемі дәмді болады екен. Оның құпиасын айтпайды екен. Қартайып демі таусылар алдында оны қоршап турған еврейлер, енді қазір құпиасын айтады деп қоршап тұрады. Бір сәтте басын көтеріп: «Евреи! Не жалейте заварки!» депті.Қазақтың баурсағының қатырмасының, бәтерінің де дәл осындай құпиасы бар. Ұнды үнемдеу үшін және барынша үлкейтіп қампиту үшін, рыхлитель деген бір химиялық пәле бар, соны аямай салады. Соның арқасында қамыр қампиып үлкейіп шыға келеді.Қазіргі базар заманынан бұрын бір бөлке нан 600 грамм болатын, рехлителдің арқасында қазір көлемі одан да үлкен бөлкелер 400 грамм. Бір жақсысы оған қақалып қалмайсың.АҚШ-тың 42-ші президенті Джодж Буш тоқаш жей отырып теледидар алдында тоқа…