место в рейтинге
  • 83245
  • 88
  • 13
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Жекедара оқу - тұлға өсіру

Білім алу процесі, түбінде, жеке тұлғалық құбылыс. Тарихтан білуімізше ғұламалардың әрбірі дерлік білім алумен жекедара, оңаша тыныштықта шұғылданған. Өзіміз де бір мәселені тереңірек білгіміз келгенде еріксіз өзімізбен-өзіміз ғана қалуға ұмтыламыз. Өйткені білімге тереңдеудің бір-ақ жолы бар - өзіңе-өзің тереңдеуің керек.

Міне, сондықтан  - білімді тұлғалық деңгейде ұйымдастыру керек. Өмір бойғы ұстаздық тәжірибем мені осындай берік сенімге алып келді. Ол дегеніңіз, оқушыларды баяғы топтап, сынып түрінде оқыту деген таза формальды тәсіл. Мұндай жүйе кезінде қажет те болған шығар, ол өзінің негізгі мақсаттары мен функцияларын орындаған да шығар. Мақсаты - жалпы сауаттылыққа жету. Және тез арада.

Ол кез оу-у XVI не  XVII-XVIII ғасырлар емес пе! Ол кездегі жалпы адамзаттың білім ауқымының өзі қазіргімен салыстырғанда... Салыстыруға да келмейді!  Мысалы, ол кездегі физика және математика ғылымдары енді ғана қалыптасып жатқан. Ал ғылымның "көкесі" XX ғасырда келді емес пе. Қазіргі мектеп оқушысының жанын қинаған кванттық физика, салыстырмалы теория, элементар бөлшектер және ядролық физика, математикалық анализ, аналитикалық геометрия деген сияқты бөлімдерді өткен ғасырдың 70-ші жылдары университет орындығына отырған кезде ғана білгенбіз. Қазіргі оқушыларға "тықпыштап" жатқан білімнің ауқымы да орасан және тереңі де тұңғиық. Замануи білімді тиянақты игеру үшін үлкен ыждахаттылық пен күш-қуат қажет.

Оқушы толыққанды білім алу үшін ол стөл басына өзінің бар адами да, мәдени де, жалпы дүниетанымдық та қабілет-дарынын бір бағытта еркін жұмсай алатындай ахуалда отыруы тиіс. Оны мұндай ахуалға оқытушы тұлға жекедара шұғылдану кезінде ғана жеткізе алады. Ол бар мүмкіндігі мен шеберлігін оқушының жекедара тұлға ретінде ашылуына, сөйтіп өзінің бірегей, өзі үшін ең тиімді жолын тауып, қуатты оқу әрекетін іске асыруына жұмсайды. Әрбір оқу әрекетін түрліше екпінмен, түрліше көңіл-күймен, түрліше пішімде және әдістермен орындау мүмкін. Бірақ солардың ең қуатты да тиімдісі - жекедара оқу кезіндегі.

Дәл осы мәселе әлімсақтан-ақ белгілі. Бірақ бұрынғы орта білім жүйесі соншалықты бойымызға сіңіп қалған, оның мақсат, құрылымын түбегейлі өзгертудің өзі тіпті мүмкін емес нәрседей көрініп, оған қарсы пікір-әрекеттің бәрі құбыжықтай көрінуде. Бұл сірескен стереотипті бұзатын кез де келгені анық. Ондай әрекеттер жоқ емес. Біздің елімізде де бар. Мысалы, қалалардағы қозықұйрықтай қаптап кеткен оқу курстарының сапалылары 20-30-дан топтап оқытпайды. 5-10, 3-4 адамдық топтармен, тіпті, жеке оқыту да қолданылады, адам саны азайған сайын... төлемі де қымбаттайды! Яғни жекедара оқудың қадірін білеміз! Әсіресе, менің таңқалатыным, музыка және спорт мектептерінде оқушымен жекедара шұғылдану әдістері бұрыннан-ақ қолданылады. Сонда басқа да пәндерді, әсіресе физика, математика және бағдарламалау сияқты мазмұны ауырлау ғылымдарды осылай оқыту артық болар ма еді?!. Менің ақылыма симайды осы бір құбылыс.

Тағы осындай жаңа оң әрекеттің бірі - электрондық оқыту. Меніңше, бұл нағыз жекедара оқыту технологиясы. Оның түпкі мақсат, құрылымының өзі жеке тұлғаға бағытталып жасалған. Дүниежүзіне кең тарағаны да сондықтан деп ойлаймын. Дәл осы технология біздің ескі жалпы білім жүйесінің құрылымын талқандаса керек. Жоғары оқу орындарының қашықтан оқыту, электрондық оқыту жүйелерінің бет алысын байқап жүрмін, жаман емес.Тіпті біртіндеп өте жақсы болатын сияқты.

Электрондық оқыту жүйесі ең алдымен оқытушы мен оқушыға үлкен еркіндік береді. Бұл екеуінің де тұлғалық мүмкіндіктерін жүзеге асыруына қолайлы. Тұлға болып қалыптасуына қолайлы. Тұлға деген өз-өзіне нақты мақсат қойып, өздігінен жүйелі әрекет ете алатын, өз тірлігіне өзі жауап бере алатын адам. Тұлға деген адами да, кәсіби де деңгейі өте жоғары, толыққанды өмір сүретін адам.

Электрондық оқыту оқу процесіне ешқандай шектеу қоймайды. Бұл процесс оқытушы мен оқушының кеңістіктегі орнына да, уақыттық мүмкіндіктеріне де, көңіл-күйіне де байланысты емес. Оқу барынша объективті құбылыс ретінде өтеді. Қазіргідей мұғалімнің оқушыларды қорғаштап, басқарып, жетектеп, ізін кесіп жүруі қажет емес. Олармен тек адам сияқты қарым-қатынас жасау керек. Бала сияқты емес, кәдімгі ақыл-есі бүтін адам сияқты құрметпен және тең сөйлесу керек. Оқу-тәрбие жауапкершілігін ең алдымен оқушының өзіне жүктеу керек. "Қалаған уақытыңда, қалаған жерден, қалағаныңша оқы, өз әрекеттеріңе өзің ғана жауап бер". Ал оқытушы бағыт-бағдар береді, қажет кезінде кеңес береді, қажет кезінде сүйеу болады. Күнделікті сенің өміріңді басқармайды, тірішілігіңе жөнсіз араласпайды. Өз мүмкіндіктеріңмен өмір сүр, ішкі мүмкіндіктеріңді және өз мінез-құлқыңды жүзеге асыр. Міне, осындай қағида.

Әрине, электрондық оқыту барлық қиындықтан құтқарады десек жалған айтармыз. Көп мәселе адамға келіп тіреледі. Адам тұлғасын өсіру одан да маңызды шаруа. Бальзактың "қоғамның шексіз дамуына емес, адамның шексіз дамуына сенемін" деген сөзі есіме таңбаланып басылып қалыпты. Ең алдымен оқытушының тұлғасын биіктету керек. Қай оқу жүйесінде болсын, оқу ресурстарында болсын, ең алдымен оқытушы тұлғасының биіктігі, адами рухы, кәсіби шеберлігі айқын білініп, алға жетелеп тұруы маңызды. Онсыз қандай әдіс-тәсілің де, технология да бос айналған диірменмен тең. Сондықтан, ұстаздар қауымын айрықша жаңа рухани сапаға көтеріп тастайтын жүйелік шаралар қажет сияқты. Ол қандай шара, оған менің ақылым жетпейді. Бірақ ұстаздардың тұлғалық проблемасы орта білім түгілі жоғары оқу орындарында да актуалды екенін анық білемін. Құзыреттілік теориясы қозғалып жатыр, бірақ... әлі өте шикі. Мүмкін электрондық оқыту біртіндеп оған да негіз қалайтын шығар. Оны өмір көрсетеді.

Ұстаз тұлғасы, менің ұғымымда, өзіндік адами, өмірге жалпы адамзаттық биіктен қарайтын нық дүниетанымы бар, орнықты кәсіби стилі қалыптасқан, үнемі жан-жақты ізденісте өмір сүретін, өмір мен адамды терең түсінетін, өзіндік ой-пікірі және үлкен азаматтық жауапкершілігі бар, өз ісіне шын берілген адам.

19 марта 2012, 22:51
916

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Дорога Алматы – Хоргос. Впечатления от первой поездки

Дорога Алматы – Хоргос. Впечатления от первой поездки

Если раньше путь до Хоргоса занимал около 5 часов по Кульджинской трассе, то сейчас время до границы с Китаем сокращается до 2,5-3 часов. Уже сейчас можно ехать по 4-полосной дороге с цементобетонным покрытием.
theYakov
15 сент. 2017 / 9:35
  • 5640
  • 13
Работа в Mc Donald's. Советы и лайфхаки для гостей

Работа в Mc Donald's. Советы и лайфхаки для гостей

За три месяца я поработала в трёх разных сферах. И сегодня, хочу поведать вам о работе в одной из богатейших компаний мира. Звучит значительно лучше, чем «Я работаю в Mc Donald’s».
madiNAtty
15 сент. 2017 / 12:44
  • 3112
  • 16
Почему депутат Божко хочет ограничить приток сельской молодёжи в города?

Почему депутат Божко хочет ограничить приток сельской молодёжи в города?

Вице-спикер Мажилиса Владимир Божко остановился на некоторых деталях известного конфликта в Астане возле строящегося «Абу Даби Плаза», затронув проблему «многочисленной сельской молодёжи»...
openqazaqstan
19 сент. 2017 / 13:16
  • 2386
  • 64
«Моя депрессия длилась больше двух лет». История о том, как я была готова сдаться

«Моя депрессия длилась больше двух лет». История о том, как я была готова сдаться

По данным статистики 2017 года Казахстан занимает 4 место по самоубийствам. Говорить об этом - социальное табу. Мы игнорируем разговоры о депрессиях. Потому что нам страшно.
goribaldi
18 сент. 2017 / 15:45
  • 2311
  • 68
Фотопрогулка по Алматы. Иностранцам не интересны наши стеклянные здания и моллы

Фотопрогулка по Алматы. Иностранцам не интересны наши стеклянные здания и моллы

Алматы - самый лучший город для меня, так как родной и самый близкий. Так как я много лет прожил за рубежом, могу сказать свою точку зрения, что надо делать у нас.
Ispanec
15 сент. 2017 / 6:20
  • 2147
  • 21
«Папина принцесса» или «обезьяна с гранатой»? Случай в бассейне

«Папина принцесса» или «обезьяна с гранатой»? Случай в бассейне

Мужчины спокойно подчиняются логичным правилам, большинство женщин пытаются выторговать себе особые условия. Я убеждалась в этом много раз.
ValentinaVladimirska
18 сент. 2017 / 14:25
  • 1871
  • 34
Лайфхаки для путешественников. Как я не заплатила ни цента за проживание в Испании

Лайфхаки для путешественников. Как я не заплатила ни цента за проживание в Испании

Бесплатное проживание и завтрак в Испании, как прокачать иностранный язык и где поймать бесплатные ништяки в Европе. Если вы backpacker, который пересекает границу разных стран каждую неделю -...
dianaobyrne
18 сент. 2017 / 12:16
  • 2374
  • 1
Бой Головкина и Альвареса завершился ничьей

Бой Головкина и Альвареса завершился ничьей

Канело согласен на реванш, что неудивительно, Гена тоже "за". Все это было немного ожидаемо - эксперты отмечали, что промоутеры надавят на поединок, и захотят растянуть его на трилогию.
Trequartista
17 сент. 2017 / 0:15
  • 2149
  • 17
«Это будут твои большие похороны». Гуф высказался о Скриптоните и Басте

«Это будут твои большие похороны». Гуф высказался о Скриптоните и Басте

Досталось и Скриптониту, который ранее опубликовал запись, о том, что больше не будет сниматься в клипе Гуфа и Тимати. "Я тебя ни о чем больше не попрошу, казах ты мой дорогой" - высказался рэпер.
tala03
вчера / 15:48
  • 1502
  • 6