• 14757
  • 151
  • 12
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Сырт көз сыншы....qogam.kz

Автобус аялдамаға келіп тоқтады.Абыр-сабыр болған жұрт бірі түсіп,бірі мініп жатыр.Осы тұста автобусқа асыға мінген қараторы жігіт байқаусызда сары баланы қағып кетті.Абырой барда аузын ашып үлгергені сол еді сары баланың қаһарына ілікті де қалды.Қысқасы ашуға салған азаматтар жоқ жерден дау шығарып, бірін-бірі балағаттап, боқ ауыз сөзбен жаудырды. Әйтеуір,болды-ау дегенде сіркесі су көтермей қалған сары қараторыны «баран» деп тынды.

Естіген құлағынан иесі кынжылатын сөздерден кейін екі көзім төрт көз болып қоя берді. Апыр-ай,мыналарға не көрінді? Болар болмас нәрсеге иттей ырылдасуын қарашы. Жасыратыны жоқ, кәзір екінің бірі қабағынан қар жауып, жүйкесі жұқарып жүреді. Ондайларға тиіп қетсең, құтылуың екіталай. Сол секілдімына көк көздің де, біреу байқаусыз қағып кеткеніне бола тынысы тарылып қалмаса игі. Дегенмен, айтайын дегенім бұл емес. Бәрінен бұрын «баран» деген сөзге көңілім ауды. Бұл сөзді бірінші рет естіп тұрғанымнан емес, керісінше қазаққа қараталып жиі айтылатындығынан. Мәселен әлемдік аренада алып елдер жайында сан алуан пікір қалыптасады. Мысалы,Бұқаралық ақпарат құралдарынан солтүстігімізде созылып жатқан орыстарды-аюға, шығысымызда шырқап жүрген қытайларды-айдаһарға, аты әлемге әйгілі АҚШ-ты сұңқарға теңеп жататындығын жиі естіп,оқимыз. Демек халықтың символына айналған тарихи тотемдер ұлт санасында мемлекет жайында белгілі бір пікір қалыптастырады. Ендеше өзге ұлттың орнына өзімізді қойып сын көзбен сынап көрелік. Көбіне қазақтарды қойға теңеп жататыны баршаға аян. Бұл психиология өзге ұлтта қалай қалыптасты? Әлихан Бөкейханның «Мал бағып, малының артынан еріп көшкен қазақ байлық пен қазына мал кіндігінде деп біледі»- деген сөздері бар. Расында сайын далада аң аулап,мал бағуды кәсіп еткен жұртымыз малдың алдын қой деп санап «Мал өсірсең – қой өсір, өнімі оның көл-көсір» – деп көксеуі бар. Қазақ пен қойды байланыстырудың бірден бір себебі осы шығар. Екінші жағынан қай халықты алып қарасақ та өзіне тән психикасы мен мінез бітістері бар емес пе? Қазақты кейде қой мінезді, момын,жуас келеді деп жатады. Таяғымның бір ұшы өзіме келіп тиседағы, мұндай психологияның қалыптасуының бірден бір себебі осы шығар. Қазақ шынында дархан халық. Қонағы келсе аузындағы асын жырып беретін қонақжай, жетімін көрсе жебей жүретін мейірбан, ел басына күн туса батырын атына қондырған ержүрек, тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйінін жеткізе білетін данышпан халық. Қазақ Қазыбек айтқан «Еш дұшпан басынбаған ел, басынан сөз асырмаған ел. Достарын сақтай білген, дәм-тұзын ақтай білген ел». Мұны қашанда жаздық және жаза береміз. Бірақ бүгінде халықтың хал-ахуалы дәл осындай күйде ме? Қой мінезді жуас деп жуастығымызды пайдаланып есіктен кіре салып «төр менікі» деушілер көбейді, жетімдерімізді жылатпақ тұрмақ өз балаларымызды өзіміз ұрлап сататын заман туды. Соны істеп отырған жандарымыз біреудің көз жасына қалмаса игі. «Судың да сұрауы бар»,-дейді атам қазақ. Осы кезде «Қайран қой бізге қарағанда бақытты ма?» -деп қаламын. Ол байқұс не қылсада біліп қылмайды. Айтпақшы осы арада тағы бір проблеманы ұмытып барады екем. Бiр заманда орыс пен қазақ көршi тұрыпты. Орыс қазақша, қазақ орысша бiлмейді екен. Бiр күнi қонақжай қазақ орысты үйiне қонаққа шақырыпты. Орыс қазақтың үйiне келiп дастарханда ештеңе жемей отырыпты. Сосын қазақ «ұялмай жей бер» дегендi қалай айтарын бiлмей, орысқа «ешь, ешь как тебе не стыдно» -дептi. Орыс одан сайын қысыла түседі. Сосын қазақ «мүмкiн бұған қой сойып беру керек шығар» -деп оны орысша қалай жеткізерін білмей «я тебя как барана зарежу» – дептi. Сол кезде орыс орнынан тұра салып қаша жөнеледі. «Ары-берi өткенде келiп тұр» дегендi қалай айтарын бiлмей , қашып бара жатқан орысқа «туда-сюда пройдешь, все равно поймаю» – деген екен. Айтпақ ойым бұрын қазақ қазақбайша орысшаны қатырса, енді қазақ орысбайша қазақшаны қатырып жүр. «Өй,қойшы соны,айта берсең ангіме көп »- деген екен біреу.Сол секілді жаза бергеннен не пайда? Оданша орысшамды асырып,  «Меньше слов,больше дел» деп айтайын.

АЙДАНА УСЕНБАЙ

Айдана Усенбай derzai
Чтобы быть счастливым, нужно постоянно стремиться к этому счастью и понимать его. Оно зависит не от обстоятельств, а от себя.
13 декабря 2011, 19:07
1287

Загрузка...
Loading...

Комментарии

janim! keremet) konilimnen wikti))) dop tauip aytiin!
derzai
0
0
дөп баспай айту мумкін емес еді)))
сары бала қазақ па?
derzai
0
0
сары бала орыс) мақала жазғанда ұлт көрсетуге болмайды сол үшін оны сары деп алдым)
Қай қала? орыстар көп па не?
АСТАНА)))ол болмаган оқиға,,негізі мен часто естимін солай қазақтарды атайтынын...сол үшін осы темада жазуды жөн көрдім)
Сен барып тұрған өтірікшісің ғо)) орыстарды өздерің құтыртып алғансыңдар ғо, қазақтар қазақша сөйлесе ол жақта жақсы болар еді, бізде көбісі қазақша сөйлейді.
айтпақшы бізде деп қалдың..Біз дегенің қай жақ?
Ақтөбе қазіргі кезде тіпә-тіпә тез қарқыңмен қазақшаланып келеді.
мм Ақтөбе де))мен қәзір Ақтау деп жазады деп ойлағанмын)))
интуиция солай деді!
derzai
0
0
хехехе)))ну солай бастау керек болды мақаланы)))онда сен бақытты екенсің!!біздің қоғам ..сәл орыстанған десем болады..қазақша сөйлегісі келмейді!!қазақты өз тілінде сөйлете алмаймын деп кім ойлапты!бірақ шындық сол
Қазір далаға шықсаң, мүлдем орысша сөйлеме, мүлдем. Бірден қазақша сөйле түсінсін түсінбесін! солай істей аласың ба?)
derzai
0
0
мен онсыз солай істеймін))Бірақ өздері орысша бастайды сосын амал жоқ орысша жауап қайтарам0))))
қазақша қайтар, түсінем біраз істерің аяқталмай, тынбай қалуы мүмкін, бірақ мұндай құрбандыққа тұрар іс емес пе?!
ия))қайтаруға болады! бірақ бізде бір жаман понятие бар (МАМБЕТ) деген..Осыдан қазақ арыла қоймады.Кеңестік кезде түсінем оларды солаи атайтын орысша білмеген үшін!Ал қазір ол не қажет.Екінің бірі орысша сайрайды емес пе?
біріншіден біз Қазақстандамыз, сондықтан артық әңгіме болмауы керек, мамбет/мамбетка деп сыртыңнан айтар жыныңа тию үшін, бірақ сен анау былай айтады, мынау былай айтады десең өмір сүре алмайсың ғо..
Бұрында русификация саясатын әйелдерге жүргізген, себебі олар балаларды тәрбиелейді, жігіттер де танысқан кезде амал жоқтан орысша сөйлейді сөйтіп саясат олардың страшный/жынды болған..
арине өзгенің қас қабағына қарап өмір сүре алмайсың))) онымен келісем!!!

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Инструкция для аллергиков. Как бороться с аллергией в период обострения

Инструкция для аллергиков. Как бороться с аллергией в период обострения

Я аллергик с детства. Имею аллергию на пыльцу березы, липы, полыни (выяснил это благодаря кожным пробам), а также пищевую аллергию на горчицу. Свои проблемы знаю, однако это меня не спасло.
Romeo_17
15 авг. 2017 / 17:21
  • 38224
  • 62
Алматы предложили сделать центром секс-туризма

Алматы предложили сделать центром секс-туризма

Известный политолог России Андрей Карпов предложил сделать Алматы центром секс-туризма. Но для этого сперва нужно легализовать проституцию в стране.
tala03
13 авг. 2017 / 14:48
СМИ – ассистент провокаторов? Как гости из соседних стран сеют раздор в Казахстане

СМИ – ассистент провокаторов? Как гости из соседних стран сеют раздор в Казахстане

Инцидент с пьяным киргизским гостем на борту Air Astana, наверное, остался бы только во внутренних сводках авиакомпании, если бы г-н Доган, не поднял громкий крик о государственном языке.
openqazaqstan
сегодня / 14:43
  • 2238
  • 8
Недоразумение с грантами в ВУЗы: «медалисты» до сих пор имеют преимущество

Недоразумение с грантами в ВУЗы: «медалисты» до сих пор имеют преимущество

Многие способные выпускники без Алтын Белги готовились к тестированию, чтобы в честной борьбе попытать счастья на гранты без ущемления со стороны якобы "золотых" выпускников.
DanaJarlygapova
14 авг. 2017 / 14:35
Приложение казахстанских школьниц признали лучшим на конкурсе в Сан-Франциско

Приложение казахстанских школьниц признали лучшим на конкурсе в Сан-Франциско

Команда алматинских школьниц выиграла главный приз международного конкурса Technovation Challenge 2017 по разработке мобильных приложений.
yviNews
11 авг. 2017 / 16:38
  • 2305
  • 5
«Доехать до Алтын Орды» – как мошенники обманывают алматинцев

«Доехать до Алтын Орды» – как мошенники обманывают алматинцев

Из множества грустных откровений постепенно сложился перечень самых распространённых уловок охотников за нашими деньгами. В нём ожидаемо лидировали профессиональные попрошайки.
caravan_kz
вчера / 15:05
  • 1240
  • 2
Сколько дней казахстанцы отдохнут на День Конституции и Курбан айт

Сколько дней казахстанцы отдохнут на День Конституции и Курбан айт

Многие уже сейчас планируют отпуска и праздничные выходные. Сколько дней отдыха будет в этом году в честь Дня Конституции и мусульманского праздника Курбан айт?
yviNews
11 авг. 2017 / 15:08
  • 1291
  • 0
На EXPO через Балхаш и Боровое своим ходом

На EXPO через Балхаш и Боровое своим ходом

Мы объехали по кругу озеро Иссык-Куль, о чем повествует предыдущий пост, и вернувшись из поездки подумали, а почему бы нам не рвануть на наше озеро, не менее прекрасное?
yelenasergiyenko
13 авг. 2017 / 13:13
  • 1262
  • 6
Казахский национализм раньше выглядел несовременно. Теперь он другой

Казахский национализм раньше выглядел несовременно. Теперь он другой

Националисты стали совсем другими. По-английски хорошо говорят, русскую классику цитируют. Очень современные, образованные, адекватные. А после Крыма в националисты уже чуть ли не любой казах готов был записаться.
Aidan_Karibzhanov
вчера / 16:52
  • 1384
  • 96