kz_zez

Жарнама дегеніміз не? Бұл сұраққа жарнама агенттері әр түрлі жауаптар береді. Қазіргі жарнама «әкесі» аталған Альберт Ласкер оған мынандай түсініктеме береді. «Жарнама – бұл баспа түріндегі сауда». Осындай анықтама радио мен телевидение пайда болмай тұрып берілді. Бұл кездерде жарнаманың ауқымы мен сапасы бүгінгімен жер мен көктей айырмашылығы бар еді. Жарнама жайлы әртүрлі анықтамалар бар. Ол қатынас өтім ұйымдастыру, эканомикалық және әлеуметтік процесстер – қоғаммен байланыс жасаудың бірден-бір көзі болып анықталуы мүмкін. Сонымен, жарнама – бұл ақпарат беру, әдетте төленетін және сенім пікірін тудыратын құрал. Ол көбіне өнім мен жарнама таратушының ойын іске асырумен айналысады. Жарнама түрлі топтағы адамдарға көзделіп жасалған, яғни барлығын хабармен қамтуды мақсат етеді. Түрлі топта…

Соңғы жылдары сауықтандыру баспасөз типі пайда болды. Ол пішінделуімен, көркемделуімен ерекшеленеді, сенсациялық материалдар, экономикалық және саясат тақырыбында жазылған материалдар жеңіл орналасқан. Сұхбат, ақпараттық корреспонденцияны пайдалана отырып, газет және журнал реакциялары оқырманның уақытын толтыра түспек. Сапалық журналистика ақпараттыққа қарсы түрады, оқырманңға жалпы саясаттық немесе іскерлік басылымды ұсынады. Екі бағыттың – қоғамдық және сапалық прессаның теңдігіне жету өте маңызды. Радио және телевидениеде көбіне үш бағытта хабарлау жүреді: 1) ақпараттық жаңалықтар, диалогтар (әңгіме, сұхбат, мамандарды шақырып, дискуссия жүргізу). 2) сауықтыру бағдарламалары. 3) өзекті мәселенің саясаттық және әлеуметтік-экономикалық сараптамасы. Электронды бұқаралық ақпарат құралдары…

Бұқаралық ақпарат құралдары әлемді тануда, динамикалық қарым-қатынасты қамтамасыз етуде, әлеуметтік теңдікті сақтауда үлкен рөл атқарады. Бірақ, сонымен қатар, олар бұзу күшіне ие, кей кезде сана сезімді басқару құралына айналады. Заманауи отандық журналистика мінезіне нарық ареалы әсер етеді (тіршілік үшін күрес, бәсекелестік) және ақпараттық процестің болжамы. Батыс индустриясында ақпарат құралының күштілігіне байланысты аморальдық, сенсациялық, ауқымды мәдениет әдеттегідей болады. Шынайылық пен идеалдылық арасындағы шекара бұзылады. Қоғамдық мәдениетпен қоғамдық коммуникацияның қарым-қатынасы аңыздық ақпараттың үлкен толқынын тудырады. Шынайы адам қатарында, теледидар экранында көрермен, көбінесе, жүргізушілердің имиджін, саясаткерлер мен публицистердің, кино жұлдыздарының, театр, спор…

БАҚ қызметінің нәтижелігі журналистік идеяны жүзеге асыру сияқты, қоғам талабына сәйкес келетін мақсатқа қол жеткізу сатыларынан және қимылдаудан тұрады. Егер әңгіме оқырманға, көрерменге, радиотыңдарманға әсер ету және оларды сендіру жөнінде болса, біз нәтижелікті әлеуметтік институтқа максималды әсер етуіне қол жеткенде ғана функционалды деп атаймыз. Сонымен қатар, ауқымды аудитория: егер нәтиже көздеген нәтижеге қарама-қарсы болса - дисфункционалды, егер нөлдік қорытынды болса - афункционалды аудитория болады. Оған қоса функционалды емес нәтижелік те бар. Ол журналистің алдына қойған мақсатымен сәйкес келмейді. Онда БАҚ-ның әрекетінен кейін кері эффект пайда болады. Е.П.Прохоровтың жазғанындай, әсерліктің проблемасы – ең біріншіден, прогматикалық бағыттың проблемасы. Демек, журналистік…