cipr2013

Бүгінгі таңда радикалдардың әсіресе Интернет, әлеуметтік желілер арқылы таратқан жалған уағыздарының ақпараттық әсерінен көптеген адамдар сананың деформациясына ұшырауда, олардың аздаған пайызында мемлекетке деген әлеуметтік сенімі төмендеп, патриоттық пен ынтымақтастық сезімдері жойылып, құндылық туралы түсініктері мен этикалық нормалары өзгеріде. Осылайша, радикалды топтардың идеологтары қоғамда, дінге сенушілер арасына жік түсіруге тырысуда.Радикалды топтар дін мен оның құндылықтарын жамылып, дінді өздерінің саяси мақсаттарына пайдалана отырып адамзат қоғамында жеккөрушілік пен араздықты тудыруда, әлемде зорлық-зомбылық орнатуда.Бүгінгі таңда Интернет және әлеуметтік желілер осы радикалдардың қолындағы қуатты құралға айналды. Әсіресе бұл жағдайда ең осал топ – жастар.Деструктивтік ағым…

Діни экстремизммен ойдағыдай күресу үшін ең алдымен оның келесідей әлеуметтік алғышарттарынболдырмау керек: · Қоғамдағы кенеттен болатын мүліктік жіктелу. Сонымен қатар наразылық жиі тап мұндай кедей еместік, бірақ «әділетсіздік» деп қабылданатын әр түрлі әлеуметтік топтар арасындағы ауқаттылығында болатын айқын алшақтық тудырады; · Жұмыссыздықмәселесі, әсіресе жастардың жұмыссыздығы; Қазақстанда діни экстремизм үшін сотталғандардың шамамен 80%бұрын жұмыссыз болғандарқұрайтындығы аса мәлім; · Ірі қалаларға миграциялық қысым, ішкі мигранттардың басым бөлігінің жағдайсыздығы, және т.б. тудыратын ауыл мен кіші қалалармәселелері.Барлық осы жоғарыда аталған мәселелер тек ислам тақырыбына қатысты емес. Бірақ осы тақырыптар ең алдымендіни экстремизмнің әлеуметтік базасын жоюмәселесіне қатысты.Бү…

Қазақстандық қоғамның құндылықтық негіздерді іздеуінде ел президенті Н.Назарбаев «Болашаққа бағдар: қоғамдық сананың жаңғыруы» бағдарламалық мақаласында біз бүгінгі күнде ұлттық генетикалық код деп білетін адамгершілік «ішкі ұлттық «Мен» арқауына» сүйенетінгеомәдени тәсілдемені таңдады. Қазақстандық қоғамның рухани жаңғыру бағдарламасы тәуелсіз Қазақстанның дамуын ең жақын онжылдықтарға бағыттаушы заманалық стратегиялық шешім болып қалыптасты. Ол ел ішінде қалың бұқара топтарымен жағымды қарсы алынды, сондай-ақ шетелде де үлкен қызығушылық тудырды.Бұл бағдарламалық мақала қазақстандық қоғамның рухани жаңғыруы арқылы ұлттық сананың шекараларын қайта құру және кеңейту, тарих пен қазіргі заманды біріктіру әрекеті болып табылады. Және осы процесте жетекші рөл жастарға тиесілі.Осы мақалада Елб…

Ортағасырлық тарихтан бері кең-байтақ даламызда адамгершілік тәрбиеге бағытталған ислам діні қанат жая бастады. Сондықтан даламызда ешқандай қылмыс, қараусыз қалған жетім-жесірлер, жалғызбасты аналар жоқ болды.Көшпенділердің дүниетанымына әсер еткен ислам бағыттарының бірі – сопылық. Алайда көшпенділерді сопылықтың схоластика және мистикалық жақтары қызықтырмады. Оларға адамгершілікті насихаттайтын, ықпалды суфизм қажет болды. Сол кезеңдердегі сопылық бұдан да үлкен нәрсені беретін – бұл адамгершілік тұрғысынан өзіңді-өзің жетілдіру («жүректі тазарту»), Алла Тағалаға жан-тәнімен берілу және үміттену («таввакуль») болатын. Сондықтан көшпенділер ержүрек жауынгерлер еді және жазмыштан қашып құтылмайтындарына сенетін. Осы фактілер туралы айтып отырғанда атақты «Жаужүрек Ертұғрыл» сериалындағы…

Бұрынғы кеңестік елдерде қақтығыстар мен соғыстар орын алып, елдегі тұрақтылық шайқала бастаған кезде ұлтшылдыққа – толеранттылықпен, экономикалық өктемдікке – ашық және еркін нарықпен жауап қатқан, радикализмге кез келген дінге оң көзбен қарайтын ахуал сыйлаған Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың көреген саясаты жоғары тұрды.Осылайша Қазақстан тәуелсіздік алған сәттен бастап ұлттар мен діндер арасында өзара қарым-қатынастың тұрақты моделі пайда болды. Елбасы атап көрсеткпендей: «Азаматтық бейбітшілік, ұлтаралық және конфессияаралық келісім – біздің басты құндылығымыз. Бейбіт өмір мен келісім, мәдениеттер және діндер диалогі көпұлтты елімізде әлемдік эталон деп танылып, лайық бағасын алған».Бұл жағдайда Қазақстан Республикасының Еуропадағы Қауіпсіздік және ынтымақтастық жөніндегі ұйымға төрағалық ет…

Белгілі анрополог К. Лоренц дәстүрден бас тарту сананың тұрақтылығы үшін, тіпті мұндай бас тарту толығымен ақталған болса да жоюшы залал әкеледідеп есептейді.Ислами радикалды топтардың конституцияға қарсы үндеулері негізінде мемлекеттік институттарға ғана қауіп төндіреді деген тұжырымды бүгіндері дұрыс деу қиын. Дәстүрлі емес және радикалды ұйымдардың идеологияларын сараптау нәтижесінде олар ең алдымен жергілікті ұлтқа, ол өз алдына қоғамдық құрылымға қауіп төндіретіні анықталды.Елбасы Н. Назарбаев өз сөзінде: «Ислам діні – халқымыздың рухани тіректерінің бірі» деп тегін айтпады. Сонымен қатар, ел президенті Н. Назарбаев мұсылмандар үшін діни нұсқауды анықтай келе, біз «ханафи мазхабын ұстанатын суннитер» екенімізге назар аудартты.Сондықтан болар, радикалдар бірінші кезекте қазақ халқының…

Қазақстанның конфессиялық алаңының құрылымы келесідей күйде. 2017 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша республикада 18 конфессияға жататын 3658 діни бірлестік пен олардың филиалдары тіркелген. Саны жағынан ең көбі ханафи мәзхабы мен праволавтық сенім. Сондай-ақ католиктік, протестанттық шіркеулер, иудаизм, буддизм, кришна қауымдары мен ғибадатханалары бар.Республикада 3464 ғибадат ету үйі бар. Оның 2550-і мұсылман мешіттері, 294-і православ, 109-ы католик шіркеуі, 495-і протестанттық, 7 иудаистік синагога, 2 буддағ 7 «Кришнаны тану қоғамы» және Бахаи ғибадатханасы. Көріп отырғанымыздай соңғы жылдары Қазақстанда халықтың діншілдігінің өскені байқалады. Бұл елдегі діни ахуалдың сапалы жылжуынаәкелген. Сонымен қатар дін саласында күні бүгін біркелкілікжоқ. КСРО құлағаннан кейін Қазақстанда д…

Күштік экстремизм мен терроризмге қарсы күрес бойынша алдын алу жұмыстарын жүргізу барысында «Мұсылмандар мемлекеттік тәуелсіздік пен Қазақстанның жаңғыруының стратегиялық мақсаттары мен идеалын ажырата ма?» деген сұрақтың жауабы маңызды орынға шығады. Олар исламға сәйкес келе ме? Барлық мұсылмандар күштік экстремизм мен терроризмге қарсы шыға ма? Жауап – әрине. Бірақ бұл білімді халыққа саналы әрі қолжетімді түрде жеткізу керек. Осы орайда Қазақстандағы дін мәселелері жөніндегі Ақпараттық-түсіндіру топтары (әрі қарай – АТТ) азаматтардың мемлекеттік құрылымдар мен дәстүрлі діни бірлестіктердің құзырлы өкілдерінен, дінтанушылар мен теологтардан дін мәселелері жөнінде толық әрі нақты ақпарат алуға деген конституциялық құқықтарын жүзеге асыру мақсатында құрылған. Сондай-ақ қоғамда діни-экстр…

Белгілі бір экстремистік кезеңнен өткен кезде «террорист болып тумайды, террорист болып шығады»дейтін сөз санада сан сұрақ тудырады. Террористік ұйымдар қандай құндылықтарды басшылыққа алады? Жұмыс күшін тарту процесі халықты террорлық қызметке тартудағы негізгі сәттердің бірі болып табылады. Бұл кезде иедологиялық және психологиялық тәсілдердің көмегімен санаға қажетті ұстанымдар сіңіріледі. Бұл тәсілдер сана мен ерік-жігерді «тосқауылдап», оны террорлық ұйымның мақсатына сай өзгертуі мүмкін.Бастапқы кезеңде барлық деструктивті табынулардағыдай террорист әр адамның негізгі үш қажеттілігін пайдаланады: қауымдағы қажеттік, айналасындағылар үшін құрылымдану және маңызды болу, яғни, өзіндік сәйкестену, өзін-өзі дәлелдеу және өзін-өзі жүзеге асыру.Радикалды діни ұйымның мүшелерін тарту жастар…

Идеологиялық тұрғыда барлығы қарапайым көрінген: «Шынайы мұсылман деген кім?» деген сұрақтан басталады. Бірақ, бұл сұрақ исламдағы ең қиын мәселе – «иман» және «күпірлік»ұғымдарының дұрыс түсіндірмесін қозғайды.Мұндағы басты сұрақ: иман дегеніміз не? Кейбір дін ғалымдарының берген анықтамасы бойынша: иман деген – жүрегіндегі сенімді сөзбен айту (шахада айту). Ғалымдардың басқа бөлігі: жүректегі сенімді сөзбен айту иман үшін жеткіліксіз, шынайы иман құлшылық амал орындалған жағдайда ғана толығады дейді.Такфиршіл қауым амал ету деп ең әуелі намаз оқуды айтады, дәл осы амал арқылы адамда иманның бар-жоғын анықтап, оны иман келтірген деп есептеулерінің басты шарты деп қабылдайды.Мұндағы өз көзқарастарын қуаттау үшін такфиршілдер: «Адам мен ширктің, күпірліктің арасында – намаз тәрк ету жатыр»…