Серик

Жағалай елің қонбаса, Суы тұщы болмаса, Мал-жанның бәрі сусындап, Мейірі онан қанбаса, Көл дегенің немене?! Ынтымақ-бірлік болмаса, Елдікке мойын бұрмаса, Үлкеннің айтқан сөздерін, Кішісі қолдап тұрмаса, Ел дегенің немене?! Еліне құрбан болмаса, Абырой-бедел қонбаса, Ағайын, туыс, ел жұрты, Батырым-ау деп тұрмаса, Ер дегенің немене?! Шайырлы шөл болмаса, Түлігің жайлап толмаса, Қатар өсіп мал мен бас, Қуанып елің қонбаса, Жер дегенің немене?! Желден пана болмаса, Қарды бөгеп тұрмаса, Аңдары қойдай өрмейтін, Қызығын адам көрмейтін, Қадірі жоқ қырқалы Бел дегенің немене?! Адал жүрек болмаса, Сөзіне опа қылмаса, Түзулікті бұрмалап, Өтірікті шындаса, Кең дегенің немене?! Атан түйе атамай, Ат-айғырдай матамай, Шын икемге келмесең, Түзу жөнді білмесең, Төл дегенің немене?! Арыңды сатпа, малың с…

Ереуіл атқа ер салмай,

Егеулі найза қолға алмай,

Еңку-еңку жер шалмай,

Қоңыр салқын төске алмай,

Тебінгі терге шірімей,

Терлігі майдай ерімей,

Алты малта ас болмай,

Өзіңнен туған жас бала

Сақалы шығып жат болмай,

Ат үстінде күн көрмей,

Ашаршылық, шөл көрмей,

Өзегі талып ет жемей,

Ер төсектен безінбей,

Ұлы түске ұрынбай,

Түн қатып жүріп, түс қашпай,

Тебінгі теріс тағынбай,

Темір қазық жастанбай,

Қу толағай бастанбай

Ерлердің ісі бітер ме?

Ойласаңыз жігіттер, Әуел бұрын не жаман? Қайғысы қатты жау жаман. Асылық ерден асқаны, Жаңылса жазым тәубадан. Ұят күшті өлімнен, Ерге намыс – ар жаман. Екіншіден не жаман? Қайғылы көңіл шер жаман. Арам бейнет тер жаман. Жыртылған жаға, жең жаман. Үшіншіден не жаман? Үлгісіз пішкен тон жаман. Кесе болып көлденең, Аяққа түскен тор жаман. Төртіншіден не жаман? Керекті нәрсе жоқ жаман. Жоқпын деме дүниеде, Болмасаң анық қор жаман. Шын жоқтықтың белгісі, Ешнәрсеге жете алмай, Маңдайды қалың сорлаған. Бесіншіден не жаман? Белбеусіз болса бел жаман. Жұмысы бітпес сары ойлы, «Кері кеткен іс» дер жаман. Алтыншыдан не жаман? Боламын деп болмаған, Толамын деп толмаған, Ардақтаған аруың, Аңырап қалса сол жаман. Денің аман-сау болмай, Таршылық болса кең заман, Үзілмеген кесел-дерт, Дүниедегі ең жаман…

Ата-ананың қадірін,

Балалы болғанда білерсің.

Ағайынның қадірін,

Жалалы болғанда білерсің.

Балалықтың қадірін,

Саналы болғанда білерсің.

Асыл менен жасықты,

Бағалы болғанда білерсің.

Бостандықтың қадірін,

Жабылғанда білерсің.

Қалтаңдағы ақшаны,

Қағылғанда білерсің.

Денсаулықтың қадірін,

Ауырғанда білерсің.

Ақ бетіңнің қадірін,

Қан кеткенде білерсің.

Ақ білектің қадірін,

Әл кеткенде білерсің.

Жиырма бестің қадірін,

Жас өткенде білерсің.

Қара көздің қадірін,

Нұр кеткенде білерсің.

Татулықтың қадірін,

Дос кеткенде білерсің.

Аяқ қолдың қадірін,

Ақсағанда білерсің.

Отыз тістің қадірін,

Қақсағанда білерсің.

Қызыл тілдің қадірін,

Тоқтағанда білерсің.

Білгеніңді сөйлеп қал.

Білгендерден ғибрат ал!