МҰРАТ НАСИМОВ

ҚАЗАҚСТАН ЖӘНЕ ЮНЕСКО 1992 жылдың 22 мамырында Қазақстан Республикасы Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, Ғылым және Мәдениет жөніндегі Ұйымы ЮНЕСКО-ға (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization - UNESCO) мүше болып қабылданды. Ұйым 1945 жылдың 16 қарашасында құрылып, штаб-пәтері Париж қаласында орналасты. Бүгінде ұйымның 193 мемлекет-мүшесі және 7 әріптес-мүшесі бар. 182 мүше мемлекеттердің Париж қаласында орналасқан тұрақты өкілдіктері бар екендігін айта кеткен жөн. Ұйым құрамында әлемнің әр түкпірінде орналасқан 60 бюро мен бөлімшелері тұрақты жұмыс істейді. Ұйым қызметі айналысатын негізгі мәселелер мыналар: білім беру мен сауатсыздық саласындағы дискриминация мәселелері; ұлттық мәдениетті зерттеу мен ұлттық кадрларды даярлау; әлеуметтік ғылымдар, геология, океаногр…

ҚАЗАҚСТАН ЖӘНЕ БҰҰ Еліміз 1992 жылдың 2 наурызында халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті қолдау мен бекіту, мемлекеттер арасындағы ынтымақтастықты даму бағытында құрылған Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болып қабылданды. Осы ұйымның негізгі қызметі мен құрылымы ІІ Дүниежүзілік соғыс жылдарындағы жетекші антигитлерлік коалиция қатысушыларымен дайындалды. «Біріккен Ұлттар» атауы бірінші рет 1942 жылдың 1 қаңтарындағы Біріккен Ұлттар Декларациясында қолданылды. БҰҰ Жарғысы 1945 жылдың сәуірі мен маусымы аралығында өткен Сан-Франциско конференциясында бекітіліп, 1945 жылдың 26 маусымында 51 мемлекет өкілдері қол қойды. Ал бұл Жарғының заңдық күші енген 24 қазан Біріккен Ұлттар Ұйымының күні деп аталып өтеді. Ұйым құрылымы төмендегідей: Бас Ассамблея, Қауіпсіздік кеңесі, Хатшылық, Экономикалы…

ҚАЗАҚСТАН ЖӘНЕ ЕҚЫҰ 1992 жылы мемлекетіміз көптеген ықпалды халықаралық және аймақтық ұйымдарға мүше болып қабылдана бастады. Осы жылдың 30 қаңтарында еліміз 2010 жылы төрағалық еткен, қауіпсіздік мәселесімен айналысатын әлемдегі ірі және ықпалды аймақтық ұйым саналатын Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық жөніндегі ұйымға мүше болды. Аталмыш ұйым мүшелігіндегі белсенді қимылдар көрсеткішінің негізгі нәтижесі ретінде 11 жылдық үзілістен кейін елордамызда саммит ұйымдастырып, Астана Декларациясын қабылдау сол кезеңдегі орындалмас армандай еді. Солтүстік Америка, Еуропа және Орталық Азияның 56 мемлекетін біріктіретін, Ауғанстан, Моңғолия, Оңтүстік Корея, Таиланд, Жапония, Австралия, Алжир, Египет, Израиль, Иордания, Марокко, Тунис секілді ынтымақтас әріптестері бар ұйымның беделін және…

ТӘУЕЛСІЗ ҚАЗАҚСТАН ЖӘНЕ ТМД 1991 жылдың 1 желтоқсанында Қазақстан Президентінің бірінші бүкілхалықтық сайлауы өтті. Қазіргі іс басындағы Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қазақстанның Тұңғыш президенті мандатына ие болды. Сол кезде-ақ ұлт басшысының саясаты Азия құрлығымен шектеліп қана қоймай, Еуропа және Азия арасындағы халықаралық байланыстардың басымдықтары байқалды. Еліміз әлемнің барлық елдерімен экономикалық және саяси байланыстарды орната бастады. 1991 жылдың 10 желтоқсанында Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы Қазақстан Республикасы атауын иеленді. Осы жылдың 12 желтоқсанында Н.Ә. Назарбаев Ашгабадтағы Орта Азия республикалары мен Қазақстан басшыларының консультативтік кездесуіне қатысты. Елбасы Н.Ә. Назарбаев, Қырғызстан президенті А.А. Ақаев, Тәжікстан президенті Р. Набиев…

СЕМЕЙ ПОЛИГОНЫ ЖӘНЕ ҒАРЫШҚА ҰШҚАН ТҰҢҒЫШ ҚАЗАҚ Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың 1991 жылғы 29 тамыздағы Семей полигонын жабу туралы өкімін ерекше атап өтуге болады. Енді ғана қалыптасуға бел буып отырған Қазақстан үшін әлем алдында бейбітшілікті қолдайтын мемлекет екендігін көрсету тұрды. Осы жылдың 2 қазаны күні Сыр топырағынан тұңғыш қазақ ғарышкері, Кеңес Одағының ақырғы (72-ші) ғарышкері, Халық Қаһарманы, техника ғылымдарының докторы, профессор, академик, авиация генерал-майоры Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров ғарышқа ұшты. 1991 жылы Ю.А. Гагарин атындағы Ғарышкер дайындау орталығында әзірлігін бастап, сынаушы ғарышкер-ұшқышы, сынаушы. «Союз ТМ» ғарыш кемесінде және «Мир» орбиталды кешенінде сынаушы ғарышкер-ұшқышы жылдамдатылған машықтануын ұшу бағдарламасы бойынша өткен. Тоқтар Әубәкіров зертте…

ЕГЕМЕНДІК ТУРАЛЫ ДЕКЛАРАЦИЯ Қазақстан Республикасы азаматтары үшін ерекше күн 1990 жылдың 25 қазаны болды. Бұл күн еліміздің тарихындағы ескі кезеңнің аяқталуы мен дамудың жаңа парақтарының бастауы болып табылады. Егемендік күні Қазақстан тарихындағы өзгеріс туындатқан кезең. Мемлекетіміздің негізін қалаған бірінші заңнамалық құжат Егемендік туралы Декларация болды. Осы құқықтық, саяси және идеологиялық құжат қоғамның негізгі принциптерін, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын, саяси плюрализм мен билік бөлінісінің көрсеткіші еді. Бұл іргелі ережелер болашақ Конституцияның негізі болып табылды. 1991 жылдың 21 қарашасында Декларация негізіндегі ҚазССР Конституциясы мен мемлекеттік мекемелерді жетілдіру жөніндегі Заң қабылданды. Бұл әлемдік қауымдастық шарттарына бейімделуге бағытталған…

АЛҒАШҚЫ ТӘУЕЛСІЗ МЕМЛЕКЕТТЕР Өткен ғасырдың 90-жылдардың басында Еуразиялық кеңістікте КСРО-ның ыдырауы қарсаңы мен салдарынан жаңа тәуелсіз мемлекеттер пайда болуымен қатар, жаңа геосаяси жағдай қалыптасты. Көптеген ғалымдар бұл алып державаның құлауын төмендегідей себептермен байланыстырады: -елді демократияландыру себептерімен болған ұлттардың жеке мемлекет болып бөлінуін қалауы; -жүйенің құлауына әкелген КСРО саяси жүйесінің кемшіліктері; -стагнацияға әкелген өндіріс, сауда және экономикалық қатынастардағы тоқырау мен дағдарыстар; -көп ұлтты мемлекеттерде кездесетін орталықтанған тенденциялар; -КСРО-ның құлауына батыс елдерінің мүдделілігі. Сонымен қатар, одақ территориясында ұлттар арасындағы қақтығыстар көбейе түсті. Мәселен, Мәскеу әмірімен Г.В. Колбиннің Қазақстан Республикасы ком…

қазақстан республикасыНЫҢ тәуелсіздігі: 20 жылдық тарихи белес КІРІСПЕ Елбасы Н.Ә. Назарбаев өткен жылы Тәуелсіздік сарайындағы салтанатты жиналыста сөзінде: «Тәуелсіздіктің әр жылы – бұл жаңа Қазақстан тарихындағы тұтас дәуір», - деген болатын. Ал осы жылғы «Болашақтың іргесін бірге қалаймыз!» атты Қазақстан халқына Жолдауында: «БЕЙБІТШІЛІК ПЕН ЖАСАМПАЗДЫҚТЫҢ 20 ЖЫЛЫ»– біздің мерейтойымыздың ұраны осы. Тәуелсіздік жылдарында Қазақстан жолының – БОСТАНДЫҚ, БІРЛІК, ТҰРАҚТЫЛЫҚ, ӨРКЕНДЕУ секілді арқаулық құндылықтары қалыптастырылды», - деді. Осы себептерге байланысты, тәуелсіздігіміздің 20 жылдығы қарсаңында еліміздің саяси процестері мен саяси институттарды ретроспективті және салыстырмалы тұрғыдан талдайтын әр түрлі тұжырымдамалар және жүйелі-құрылымдық, тарихи-философиялық, институционал…