Marationok

Анашым туған күніңмен! Айнайлайын анашым сені туған күніңмен құттықтаймыйн. Өмірдегі бар жақсылықты тілеймін, ешқашан ауырмашы мама! Саған, ең бастысы зор денсаулық,бақыт пен шаттықты тілеймін. Сенің айтқаныңды былжытпай орындаймын, айналайын мама! Кейде сенімен ұрысамын, салаласамын. Көбінде ойланбай дөрекі сөйлеймін саған. Бірақ, сен ренжігеніңді ешқашан білдіртпейсін. Сен мені құшағыма, бала-бақшадан бері алмағансын, бетімді, маңдайымды мектеп табалдырығын аттағаннан бастап сүймегенсін, бірақ, сенің махабатың, ана махабатың шексіз екенін сеземін. Қонаққа бөтен жаққа барсаң, қоңырау соғасын, әрдайым. Мен бір жерге кетсем, уайымдайсын. Мен саған "сіз" деп ешқашан айпағанмын, мен саған "ана", "анашым", "шеше" деп көрмедім. Сені ренжітсем кешір, мен кейде ойланбай лақ етем. Айнайлайын мама…

Неге барлығы дерлік, сенің жасағаныңды талдап саралап отырады? Кішкентай қателік кетсе, түзетіп, түймедей нәрсені түйедей қылады? Жасаған әрбір қадамыңды бақылап, болдыртпайтыңдай жасап отырады? Кімнің несінде не жұмысы бар? Әсіресе, әке шешенің шексіз қамқорлығы. Әй, өздері баспана іздеп, тентіреп жүрген емес пе еді? Қателік жасап, жаңылысып жүрген емес пе еді? Иә, олар сенің өздері сияқты қателік жасайтынын қаламайды, дегенімен, өмірдің қиыншылығың көрмесең, бір жығылып көрмесең, ақ пен қараны ажырата алатыныңа неғайбіл. Өмірдің тәжирибесі әсіресе, ер азаматқа аса қажет. Әрине, жол таңдау өз еркінде, бірақ, жақыңдарының сені қадағалап отыратынын ұмытпау керек сияқты. Бәрі, саған қойылған талапта, үмітте. Үмітті ақтау керек дейді. Қайбір өлеңде еді; -Кәріліктен не пайда, -Асырап баққан ұ…

Сені туған күніңмен шын жүректен құттықтаймын айналайын досым! Аңсаған арманыңа жет, зұлымдық пен мұң қайғыны көрме. Әр қадамың, әрдайым оң болсын. Денсаулығың мықты болсын. Әке шешеңнің үмітін ақта, бір басың екі болсын, қойған мақсаттарын орындалсын. Биіктерден көрін, жұмысың табысты болсын. Саған әрдайым тілекшімін. Кешір, сені құттықтауды ұмыттым.Кеште болса да, тілегімді қабыл ал.

Ізгі ниетпен сенің жан досың.

Саған мына тректі арнаймын.

Бірде бір езі, сүйкімсіз, күңкілдек адам, жалқау болып кетіпті. Тағы бір жағымсыз сипат қосылды ау ол бейшараға. Жалқаулық оның бойында біраз уақыттан бері көрінеді. Өзі әрі жалқау, әрі ез. Ол үшін отырып тұру былай тұрсын, сөулеуге де ерінеді екен. Ал физикалық жаттығу туралы айтудың да қажеті жоқ оған. Ібәй, не боп кетті өзі? Еее мынау неғылған ез, сүйкімсіз, күңкілдек адам десеңші? Адамдармен де тілдесуге ерінеді екен. Жұмысы – оның досы. Кәмпүтер - жары. Физикалық, моральдық деградация! Түктітбәймәйд! Ер тынысы – еңбеқ, ез тынысы – ермек, - дейді атам қазақ. Әу, жұмыс оның досы емес пе? Әй, ол жұмысты да дұрыс атқара алмайды. Жұмысы да жұмыс емес, әйтеуір өтірікті зуылдатып, алдап кету. Сапасыз, нашар, қате қате жасау. Ал ол үшін қазір және тез болуы керек, нәтиже керек, қорытынды кер…

Бала өскенде кезде, жасы бес пен он жас аралығында болғанда:
— Әкем бәрін біледі,- дейді

Баланың жасы он беске толғанда
— Әкем бәрін біледі,-дейді де, бойында күмән болады
Баланың жасы жиырмадан асқанда:
— Әкем бәрін біле бермейді екен,-деп, көңілі біраз қалады әкесіне
Баланың жасы отыз бен қырық арасында болғанда:
— Әй, қойшы, осы әкем не біледі өзі? -, деп, қолын бір сілтейді.
Баланың жасы елуден асқанда:
— Осы әкем болған кезде… әкемнен ақыл сұраушы едім. Ехх, әкем-ай, неге тез кетіп қалдың…

Ұйықтап жатсам бір киноның ішіндегі адамдар секілді болды. Бразилия елі, бір әлем чемпионаты футболдан, стадионның сыртын бақылап жатыр. Асфальтте жатса қасына біреу келіп: - Уот дуинг? ,- деді -Айм релаксинг ,- деді Влад. Сөйтсе, ол әлгі полиция қызметкері екен, тәртіп сақшысы... қасындағы сары знакка көрсетті, бірақ ол знакта секспен айналусуға болмайды дегенді білдіретін знак. -Энд? – деді оған Влад. Ол тағы сол знакка көрсетті. -Энд? - , деп тағы қайталады, сөйтіп ол Владқа сары қағазды көрсетті. Влад күлді де, ал полиция қызметкері тағы бір қағазды шығарып, енді ол қызыл түсті екен көрсете бастағанда: - Но но, айм френд, ай хав мони, - деді Влад -Гиве, - деп сөз тоқтамастан жауабын айтты полиция қызметкері Влад оның қалтасына бір бума бразиль риалын салды. Екеуі келе жатыр бір фавела…

Кейде кеш морфей патшалығына кеш барамын, кейде ерте, білмедім бірақ кеше бір көркем фильмінен кейін, кеш бардым. Таңға жуық түсімді де көрдім, бірақ білмедім, таң еді ме, әлде, бүткіл түн еді ме, түс деген бір мезетте өтетін нәрсе екен өзі. Ұйықтап жатсам, түсімде, дымқыл тұманда жүрмін, ара арасында үлкен өсімдіктер де бар, жап жасыл еді өзі, сөйтіп бір қарасам, қасыма біреу дереу жөнелді де хәх деген дауыс шығарды. - О әміршім, сен неге бұл өмірде жүрсін, сенің орның арғы жақта ғой,- мен біраз, қарап тұрып, оның жүзің де қарап жаттап та үлгіргенім жоқ, ол жалт етіп кетіп қалды - Бұл не қылған сиқыр?, - дедім өз өзіме. Айналаны қарап жүрмін, тұмандығы өсімдіктер өздерімен өздері сыбыр сыбыр етіп сөйлесіп жатыр екен. Жалт қарадым, өсімдіктер орнында екен. Ары қарай жөнелдім, қайтадан өсі…

«Бастау» атты киносындай , түс иә басы жоқ иә аяғы жоқ, тек белгілі бір сәттер ғана болды, менің көрген түсім біртүрлі болды, кеше. Ұйықтап жатсам, біз театр операсында труппа жинап жатырмыз, сүйтіп, біздің арасымызда екі ағайынды қаранәсілді жәгіттер бар, олар бір арияны орындап жатыр, арияның аты «Сүгір» Сахна жалтырлап тұр, сап сары, ала қызыл, білмедім бір круиздердегі кемелердің холлдарына ұқсайды екен. Ортасында форшеттер бар, түрінен қарағанда лауазымды адамдар отыр екен, қымбат шараптар, закускілер. Холлдың ортасында әдемі әрленген сары бағаналар да бар, үстелдер сол бағаналардың арасында орналастырылған, у-шу, гугу, адамдар тамақтанып, бір нәрсені тойлап жатқандай көрінді. Өзімнің труппамның жартысымен, бағаналардан алшақтау жерде отырдым, қабырғаның қасында орташалау, яғни онша…

Жан жаққа қарасам адамдар сондай қатты, менмен бәлелер еді өздері. Өз пайдасын іздеп, алаяқ болып кетті, көбісі.

Қарапайым адами, адамгершілігі бар, абыройлы адамдар қайда кетті өзі?

Қазақ қазаққа көмек беріп жүретін заман қашан болады? Әлде бір бірімізге қас болып кеттік па? Әлде өзге адамдар жақын болып кетті ме? Еліктейтін қазақ бл..ь

Өздерінші орысша сөйлеп, беттері қап қара болғанымен істері жоқ, көздері болса сықсиған бәлелер, чукчалар! Жартылай мұсылман, жартылай адам, жартылай қазақ! Жартылай өмір! Осындай адамдармен қазақ болып кетеміз бе? ...жылдан кейін?

Жақындарың ұр, өзгелер қорқысын деп жүрміз бе? Күдерімді үздім...

Кешке қарай ойламастан ұйықтап кеттім, шаршаған болдым ба, бірақ, не істегенді білмедім соншама ұйықтайтындай, негізі көп түс көрмеймін. Ұйықтап жатсам, көптен көрмеген түсті де көрдім. Түсімде маған бір кісі келіп; - Әй Владимир бері кел, - дейді, есімім сөйтсе Владимир екен. - Бері кел, әңгіме бар, - Иә, Ассалаумағалейкум,- дедім, қолымды кеудеме салып, ол болса қол созуда. Бір кезде қолын жасырды. Ойласа керек, мына орыс немене мұсылманша амандасып. - Влад, менде әңгіме бар, жүр адам аз жерге барайық. Орындықтарға отырдық, орындықтардың аяқтары жоқ екен, қарап таң қалдым, - Ехехе, ультракүлгін сәулемен жұмыс істейді дейді, әлгі бейтаныс кісі, бір ойландым қалай сонда ультракүлгін сәуле? Ол әншейін ғана сәуле емес пе, деп ойланып қойдым. - Влад, бері қара, ертең бір лауазымды кісі келед…