История

Кеңес билігінің дегені болып, айтқаны келіп тұрған тұста саясатқа қарсы шығып, дұшпанын «менмұндалап» шақырса да, шырылдап шындығын айтқан адам болмады деуге дәтіміз бармайды. Ондай елжанды азаматтардың үні тың игеру науқаны басталмай тұрғанда да, жүзеге асырылып жатқанда да, нәтижесі көрініп, залалы тигенде де шыққан еді. Үні шыққан да болар, биліктің құлағына жеткен де болар, бірақ тыңдалмаған сөз жетім емес пе...Тек уақыт көші ілгері жылжып, тарих толқындары толағай толқулар жасап, абат даламызға азаттық қайта келгенде ғана көптеген түйткілді мәселелер талқыға түсіп, қателіктер мойындалып, олқылықтардың орнын толтыруға әрекеттер жасалына бастады. Әсіресе, тың игеру зардаптары қатты уайым туғызып, ел ағалары, ұлт жанашырлары бұл проблемаға ден қойған-ды.Бірақ, 36 жыл бойы тек жерге ғана…

Қазақстанның тәуелсіздік алғанына 27 жыл болса да, қазақи болмысты қалыптастыру, қазақтың атын әлемге паш ету, қазақтардың төл мәдениеті мен әдебиетін дүние жүзіне таныстыру қажеттілігі туралы әлі күнге дейін айтып келе жатырмыз. Әрине, қазақтың аты мен затын, мұндай халықтың бар екенін білмейтін елдердің бар екенін де жоққа шығаруға болмайды. Алайда осы біз әрдайым тек өзімізді біреуге таныту қажет деп жүріп, өімізді өзімізге таныта алмай келе жатқан жоқпыз ба?Алдымен өзімізге біздің кім екенімізді, қайдан шыққанымызды, қайда бара жатқанымызды анықтап айта алатын халге жетуіміз керек сияқты. Себебі түбі бір түркі тілдес елдер қатарына кіреміз дей отыра, бізбен аталас болып саналатын халықтарды менсінбейміз. Мысалы, өзбектерді өзімізден кем көреміз, ал қырғыздарды кезінде Кенесары ханның…

Абай Әйгерімді алғаш көргенде, ол кезде есімі Шүкмән, Тоғжан көзіне елестеп кеткендей болады. Ән айтқыш қызды, өзінің қолы жетпей кеткен Тоғжанына ұқсатып, біраз есенгіреп қалады. "Ойпырмай, осындайда болады екен-ау", деген ой келіп, кейін сол қызға сөз салып, келіншегі болдырғызады. Шүкмән-өте нәзік, ажарлы, айдай керілген ару десті. Оспан мен Абай өзара айдай керілген қыз деп атап, содан Айкерім есімі туады. Кейін келе бұл есім буын үндестігіне түсіп, "Әйгерім" болады. Әйгерім мен Тоғжан Абайдың музалары болған. Тоғжанмен өмірлік жолы түйіспесе де, алғашқы махаббаты Абайдың шығармашылығына зор үлес қосқан делінеді. Тоғжанға ес түссіз ғашық кездерінде "Сап сап көңлім, сап көңлім", және тағы да басқа өлеңдері өмірге келген. "Сап сап көңлім, сап көңлім" өлеңінің тарихына келер болсақ, Тоғж…

"...Егер, кімде-кім, әйел мен балаға қылыш сермейтін болса - өлім жазасына кесілсін. Жолаушыға қонар жер мен жейтін тамақ ұсынудан бас тартқан болса - өлім жазасына кесілсін. Ұрланған дүниені сатып алатын болса - өлім жазасына кесілсін. Кімде-кім шайқас алаңынан қаруынын тастап қашатын болса - өлім жазасына кесілсін..." Шыңғыс xанның ұлы ясасы (жасағы). Ютюб желісінде Шыңғыс xан жайындағы кез келген видеоның астында, оның қай этностан шыққандығы жайында талас дискуссиялар өте көп. Қазақтар оның қазақ (түркі) болғанын алға тартса, моңғолдар моңғол екендігіне ал татарлар татар болғанына сенімді. Оның, яғни Шыңғыс xанның, мүлдем болмағандығы жәйлі айтатындар да кездеседі. Әдеттегідей, дискуссияның басында, тариxи деректер келтіріледі, аяғында шындыққа жанаспайтын, ешқандай дәлелі жоқ тезисте…