Екпiн

Журналист әрі Тұрар Рысқұлов публицистикасын зерттеуші Мейрамхан Жәпек осыдан үш жыл бұрын Мәскеудегі Ресей Федерациясының Мемлекеттік Мұрағатынан көптеген құнды деректер тауып, ғылыми жұмысына қатысты материалдарымен бізбен бөлісті. Аталы жұртымыздың ардақты ұлдарының бірі Тұрар Рысқұлов он жылдан астам уақыт Мәскеуде тұрып қызмет атқарды. Сондықтан да болар мұрағаттарда Тұрарға байланысты қаншама құжат сақталыпты. Мен негізінен оның публицистік мұрасын зерттедім. Яғни әуелі сонау замандарда баспасөз беттерінде жариялаған мақалаларын тауып алып, хронологиялық тізбесін жасадым. Десек те, әлі ешбір зерттеушінің қолы тимеген құжаттарды көргенімде еріксіз таң қалдым. Мәселен, өткен ғасырдың отызыншы жылдарында шығып тұрған «Поволжская правда», «Коммунальное дело» т.б. басылымдардағы материал…

Өзіміздің кең-байтақ жерімізде о дүниеге аттанған адамды жерлейтін бір уыс топырақ қалмағаны ма? Ата-бабадан ғасырлар бойы келе жатқан салт-сананың лайлануына кімдер кінәлі, мәңгүрттіктің індетіне шалынған ұрпақтың ертеңгі өмірі не болмақ? Әр кез бұл спектакльді көрген соң осындай сұрақтарға жауап іздеп, бей-маза күйге түсемін. Сөз етіп отырғаным Қалибек Қуанышбаев атындағы академиялық драма театрының репертуарынан орын алған Шыңғыс Айтматовтың «Ғасырдан да ұзақ күн» шығармасы. Қоюшы режиссері — КСРО Халық артисі, Қазақстанның Халық Қаһарманы, Мемлекеттік сыйлықтың иегері, марқұм Әзірбайжан Мәмбетов. Аталмыш театрда премьерасы 2003 жылы өтті, содан бері сахнадан түспей келе жатқан туынды (алғаш рет Е.Вахтангов атындағы Мәскеу театрында сахналанды, Едігені — М.Ульянов, Сәбитжанды — А.Семак…

Астаналық домбырасүйер қауымының жай ғана кездесуінен басталған бұл шараның қазірде ауқымы кеңейіп, еліміздің бірнеше басты қалаларында апта сайын бейсенбіде өтетін болды. Домбыра Party-дің басты мақсаты — ұлттық аспапты, ұлттық музыканы насихаттау. Еріктілер шарасының мән-мазмұнын түсіну үшін Алматыда өткен соңғы Party-ға барып, бәрін өз көзімізбен көріп келген едік. Бейсенбі күні жұмыстан шыққан жастар Арбатқа біртіндеп жиналуда. Алматылық Домбыра Party-дің жұлдызына айналған журналист Назгүл Қожабекова әр апта сайын сыңғырлаған дауысымен шаршамай ән салады: — Мен бұл жаққа, ең алдымен, домбыра үнін шығару үшін келемін. Одан соң өзім үшін де, яғни сыртқа шықпай жатқан энергиямды ән арқылы тарқатып алу үшін. Ал негізінде арманым — келгенде маған ән айтуға кезек жетпей қалса. Сол кезде на…

«Екпін» жобасы «Алаш» айдарында «Айқап» журналының беттерінде жарық көрген мәдениет, әдебиет, тіл және жастар жайында жарияланған мақалалар тізімін жасап, былтырғы жылдың күзінен бастап оқырмандарымен бөлісіп жатыр. Бүгінгі материалда 1912 жылы жарық көрген Міржақып Дулатовтың мақаласын ұсынамыз. Жазу тәртібі «Айқаптың» 4-5 нөмірлерінде Ахмет Байтұрсынов қазақша жазуға тәртіп көрестіп, оқушылардың сынына салған, көпшілік ұнатса, сол тәртіппен әліппе бастырмақшы екен. Жазуды тәртіпке салу деген оңай емес. «Оқушылар сынасын» дегенде әркім басына келгенін жазатұғын болса, еш уақытта ойды бір жерге қортып болмайды, бұл туралы сынаушылар да байқап жазарға керек. Әркімнің ізіне түсіп қуған, үйренген бір ісі болады. Сол ісін ол басқалардан артығырақ біледі. Егер оқу оқытуды машықтап, ол оқытудың…

Бүгін «Шетелде білім алу» айдарымыздың кейіпкері Түркияның Ыстамбул университетінде «Бұқарамен байланыс» мамандығы бойынша докторонтурада білім алып жатқан қарағандылық Ержан Қалымбайұлы. — Ержан, алдымен өзіңіз жайлы, журналистикаға қалай келгендігіңіз туралы айтып берсеңіз. — Қарағанды облысы Нұра ауданы, Құланөтпес ауылының орта мектебін бітіргенмін. Мектепті бітіргеннен кейін Е.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті филология факультетінің журналистика бөліміне оқуға түстім. Мектеп бітірген соң негізі «Спорт және дене шынықтыру» факультетінде оқығым келген. Мұның алдында 9 сыныптан соң әскери оқуға түсеміз деп те біраз сыныптастар Қарағандыға барып, жолымыз болмай қайтқанбыз. Оның үстіне спорт мамандығы туралы әңгіме қозғалғанда әке-шешем спортқа барғанымды қаламады. Ауыл…

Соңғы кезде смартфоны бар қазақстандықтардың басым бөлігі Instagram желісін пайдалануда. Заманауи студенттер, аналар, бизнесмендер, дизайнер, фотограф, журналист, әнші, маркетолог және т.б. мамандық иелері бұл mobile app арқылы суреттерімен бөлісіп, инстаграмсыз күн көре алмайды. Бүгінгі материалда біз Instagram арқылы отандық дизайнерлермен таныс боламыз. Ая Бапани @aya_bapani Бүгінгі күні Aya Bapani брендімен танымал Ая қазақстандық сән әлеміне өзгеріс алып келген дизайнерлердің бірі. Қазақ тарихынан, этнографиясы мен өнерінен шабыт алатын Ая: "Киізден жасалып, қазақтың ұлттық ою-өрнектерімен сәнделген коллекциямдағы әрбір туындым оның иегеріне қазақи рух беріп, кең-байтақ қазақ даласының күшін сезіндіреді", - дейді. Баян Есентаева Aya Bapani брендінің көйлегінде #ayabapani #kfw#kazakhs…

Кезекті материалда 1924-1927 жылдар аралығында қаламыздың басшысы, бас идеологы, бас құрылысшысы болған Айтжан Түркебаевтің құрметіне аталған көшеге саяхаттаймыз. Айтжан Түркебаев көшесі Алмалы және Бостандық аудандарында, Евгений Брусиловский мен Тұрғыт Озал көшелерінің аралығында орналасқан. Көше Райымбек батыр даңғылынан басталып, Жандосов көшесіне дейін созылып жатыр. Ол Артем, Дүйсенов, Төле би, Васнецов, Қарасай батыр, Құлымбетов, Шәкәрім, Есенжанов, Абай, Мыңбаев, Сәтбаев көшелерін қиып өтеді. Көше 1956 жылға дейін 1-Қызыл әскер, 1978 жылға дейін Трудовая деп аталған. Көшенің жалпы ұзындығы - 3900 метр. Бүгінгі күні бұл көшенің бойында: Айтжан Түркебаев 1900 жылы Алматы облысы, Кеген ауданы, Саты селосында қарапайым шаруа отбасында дүниеге келген. 1913-1914 жылдары Қарақол (қазіргі…

1. Джодхпур шаһары Делиден 600 шақырым, Джайсалмер штатында орын тепкен. 2. Әдетке айналған Үндістанды шарлау жайындағы посттарым темір жол станцияларынан бастау алады. Пойыз вагондары соңғы станцияға жетпегенше тазаланбайды, салдарынан жағдайы нашар жасөспірімдер вагондарды өз бетімен тазалап, еңбегі үшін жолаушылардан ұсақ тиындар талап етеді. 3. Үнді әйелінің қастары арасындағы үйреншікті даққа қоса, маңдайынан жоғары қарай жағылған қызғылт сызық оның зайыпты екендігін білдіреді. 4. Раджстан штатының егде жасқа жеткен кісілері өзінше мұрттарымен және оралған бас киімдерімен ерекшелінеді. 5. Электр қуаты бағандарда қалай болса солай жайылған сымдар арқылы тұтынушыларға тұрақты түрде жетеді. 6. Гүл бүршіктері түрлі шараларға түсіне байланысты бөлінеді. Қызғылт сары түсті гүлдерді құрметт…

Осыдан бір жыл бұрын Алматыда 50 мың сөзді қамтитын үлкен қазақ-ағылшын сөздігінің жобасы таныстырылып еді. Ол жобаны іске асырушылардың қатарында Назарбаев Университетінің оқытушысы, ғалым Габриель Магуайер да бар болатын. Бүгінде мені Ғабит деп айта беріңдер деп таныстырған, қазақ тілінде еркін сөйлеп, қазақ әдебиетінен сабақ беруге тырысып жүрген сол америкалық этнограф Габриельден алған сұхбатымызды назарларыңызға ұсынып отырмыз. Қысқаша ақпарат: Габриель Магуайер 1979 жылы Аляскада туылған. Отбасында ата-анасы, інісі мен екі әпкесі бар. Алғашқы жоғары оқу орнына түсу үшін Вашингтон штатына көшіп барған. Онда этнология факультетін тәмамдап, кейін Индиана университетінің фольклор факультетінде этнография мен ауыз әдебиеті бойынша екінші мамандығын алып шығады. Сол оқу орнында қосымша Ш…

Бүгінгі жексенбілік асханамызда осы уақытқа дейін көпшілігіміздің сүйікті фаст-фудымызға айналып үлгерген "Döner kebab"-ты үй жағдайында жасау жолымен бөлісеміз. Ол үшін бізге не қажет: Лаваш Талғамыңызға қарай түрлі көкөністер (қияр, қызанақ, сәбіз, қырыққабат, пияз т.б.) Ет (тауық, қой, сиыр еті) Қуырылған картоп Дайын көкөністердің барлығын лавашқа кезекпен салып, ең үстінен майонез жүргізіп өтеміз. Артынан табаға қуырылған тауық етін майынан жақсылап сүзіп алып, лавашқа саламыз. Сөйтіп үстінен кетчуп жүргізіп өтеміз. Ең соңынан үстіне жіңішкелеп туралып, қуырылған картоп таяқшаларын саламыз. Қажет десеңіз, ащы аджика соусын қосып жіберуіңізге болады. Лавашқа барлық ингредиенттер салынып болғаннан кейін оны мұқият орап, микротолқынды пешке 1 минутқа салып қоямыз. Дөнер кебаб дайын! Аст…