Камал Абдрахманов

Аңыз бен аңғарым Оқырманға Қолдарыңызға тиіп отырған кітапша 2003 жылы Астана қаласында басылған еді. Бір мың данамен шыққан еңбегіміз тез таралып кетті. Ең соңғы үш данасын «Раритет» Кітап Үйінен өзім сатып алдым. Одан бері ұрпақтарының күшімен шежіре дерегіндегі Сүгіршіұлы Төлегетай баба мен қайын атасы Қылышты қожаға зәулім кесене салынды. Жыл сайын бабалар аруағына арналып ас беру әдетке енді. Ұрпағының бұл құрметі Атамызды бір аунатқан шығар. Осы кітапшадан соң бірнеше мақала жарық көрді. Негізі бір ізді, бірақ тек аңыз айтқан жерлерімізге ілеседі. Біршамасы қателесіп, Төлегетай бабаның ар жағын Найман деген адамнан, нақтылы пендеден таратады. Мысалы, Талдықорғандық бір шежіреші найманның ұзын бойын, тұлғалы денесін сөз етіпті. Мұндай дерек тек қана Қ. Халидидің «Тауарих хамса» (Бес…

Қаракерей Қабанбай батыр Аз-көптік, барлық-жоқтық бір құдайдан Жақсыға құрмет етпек осындайдан. Қазақта бұдан бұрын болып өткен, Сөйлейін, Қаракерей Қабанбайдан. Атамыз әуел бастан Адам өткен, Таралып ек Әбілден талай өткен. Қазақтың бұрынғы өткен заманында, Дейтұғын Ер Қабанбай сабаз өткен. Дейтұғын Ер Қабанбай сабаз өтті, Ауызынан қайтармайтын келген кепті. Қырғыздың Аманалы батырымен Екеуі аңда жүріп болған кекті. Екеуі аңда жүріп болған кекті, Кектесіп бір-біріне қылам депті. Батырдың Қабанбайдай өзі жоқта, Бір елін Аманалы шауып өтті. Бір жұртын1 Аманалы шауып өтті Қызын қатын, қатынын жесір етті. Атанған Ер Қабанбай заманында, Пәндәдан ондай қорлық көрген жоқты. Тұлпарым, арғымағым жүлде алғаным, Әр қайда құба жоннан жол салғаным. Ә дегенде ауызға түсетұғын, 1Кей жырларда «Қарақұрса…

Как правило, люди, впервые посетившие Мавзолей Кабанбай батыра, сразу задают следующие вопросы: - Как так получилось, что Батыр похоронен здесь? Разве его останки не в Талдыкоргане или Семее? А некоторые задают даже такие двусмысленные вопросы: - Почему его останки не перевезли в Туркестан? Из двух вопросов для начала нужно ответить на второй. Останки знаменитых людей не считалось обязательным везти в Туркестан. Если бы это было обязательным условием, тогда почему Толе би, Байдыбек баба, Домалак ана, Толегетай баба пожелали быть похороненными там, где прошла их жизнь, а не в Туркестане, хотя Туркестан совсем рядом. Поэтому не стоит искать особую важность в том, чтобы хоронить наших великих предков в Туркестане. Абылай хан родился и умер в Туркестане, поэтому его там и похоронили. Его похо…

Как был установлен надгробный камень на могиле Өкіреш Шала Прошло десять дней с момента нашего последнего общения. И мне кажется, я за вами соскучился. Но я был в дороге, поэтому не мог с вами связаться. Наверное, вы помните из прошлых моих записей в блоге, что в Узбекистане, возле Самарканда находится могила Великого предка найманов - Өкіреш Шала. Недалеко от города, в тридцати километрах, расположено село Өкірач, в котором  сохранилась могила Өкіреш Шала. Вы видели уже в предыдущих записях фото, на которых изображен нагробный камень, установленный в 1988 году. Это фото было сделано в феврале прошлого года, во время нашего пребывания там. Этой весной, еще раз отправившись в Самарканд, я договорился с узбекскими найманами, живущими в селе Өкірач, о том, чтобы: Заменить железное надгр…

Өкіреш Шалға құлпытас орнатылды Сіздермен жүздеспегеніме он шақты күн болыпты. Сағынып қалғандаймын. Жол үстінде жүрдім де, өздеріңізбен хабарласудың ретін келтіре алмадым. Естеріңізде шығар, өткен жүздесулерімізде Өзбекстанда, Самарқан маңында найманның Ұлы Атасы Өкіреш Шалдың моласы бар дегенбіз. Қаладан отыз шақырымдай жерде Өкірач ауылы, сол ауылда Өкірач атаның моласы сақталған. 1988 жылы қойылған белгісінің суретін көргенсіздер. Ол өткен жылы біз ақпан айында осы ауылда болғанымызда түсірілген. Биылғы көктемде Самарқанға тағы барып, Өкірач ауылындағы наймандармен (өзбек наймандары) мынадай келісім жасағанбыз. Атаның басындағы темір белгіні ауыстырамыз; Орнына күмбез орнатамыз. Осы тұста өзбек наймандары ыңғай танытпады. -  Оған ақшаны қайдан тапқанымызды тиісті органдар тергеп-…

Мавзолей Дарабоза Время летит неумолимо. То, что мы делаем сегодня, очень скоро становится нашим прошлым. Точно также быстро бежит и наше студенческое время. Моя сокурсница Айман как-то сказала: «Для того, чтобы всегда чувствовать поддержку Аллаха и наших святых предков, давайте посетим святые места». Поначалу нам показалось, что для этого нужно очень далеко ехать, но, подумав, мы согласились. Мы, а нас было пятеро студентов, отправились в Туркестан. Там впервые увидели огромный Тайказан, где  покоятся 26 батыров-биев, их имена мы прочли на надгробьях, помню, тогда же моя сокурсница Жанар спросила: «Правда ли, что эти батыры покоятся именно здесь, в месте, где стоят каменные плиты с их именами?» Я сама толком не не знала, что ответить. Только я собралась что-то сказать и произнесла ф…

Уважаемые участники, к сожалению сообщество Казахи на сегодняшний день почти не пополняется новыми записями. Возможно в связи с тем, что его создатель Марат Ижанов закрыл свой блог, а сообщество закрытое. Поэтому я создал открытое сообщество История Казахстана, куда буду добавлять новые материалы своих исследований жизни наших предков. Присоединяйтесь!

Когда мы были в Самарканде в середине апреля, там было немного ветрено.  Но в мае дети уже купались в реке. Жарко. В селе Укреч тоже было ветрено. Ветер идет с гор Ургут. Как обычно, нас горячо приветствовал  аким села Абдсаит  Абдурасулов. После коллективного снимка у здания, мы отпарвились на могилу Укреч-ата, где прочли молитву из Корана. В этом году, Бог даст, нам удастся обновить металлический мазар, воздвигнутый еще в 1988 году. Воздвигнем камень из красного гранита. Мы уже выбрали его. Высота – 2,5 метра. Ширина подставки – 1,3 метра. Толщина камня - 70 сантиметров, вес -2,5 тонны. Передняя обработанная сторона – сломана.  Своими действиями мы, в первую очередь, хотим сказать, что Укреч-ата был хранителем истории казахов.  Во-вторых, он был частью казахског…

Құран кәрімде «Мен сендерді шүбәсіз бір еркек пен бір әйелден жараттым. Біріңнен біріңді ажырату үшін ұлттар мен руларға бөлдім» деген сөз бар. Алла сөзі ақиқат. Демек, мені қазақ қылған Жаратушы ием. Найман руынан өргізген де Тәңірім Алла. Ендеше мен руымды жасырмауым керек. Найман еткен құдайға ризашылығымды білдіріп, айтып жүруім міндет. Бүгін жастар мешітке көптеп келе бастады. Қуанышты, әрине. Десек те, Имам Ағзам мәзғабінен ауып кеткендер көбейіп барады. Біздің дәстүрлі исламнан айнып, салт-санамызға жат уахабтық жол ұстанушылар пайда болды. Олар қазақ тарихын, шежіресін ислам арқылы таратқысы келеді. Алайда ислам қазақ даласына 9-10 ғасырда ендей бастады ғой. Ал ғұндар, сақтар бұдан он бес ғасыр бұрын тарихқа енген. Жасырмау керек-отқа, жер-суға, айға, тәңірге табынғанбыз кезінде.…

Қабанбай кесенесіне зиярат етіп келушілермен болған әңгімеден соң туындаған ой... Мен – Әбдірахманның Камалы - найманмын, тумысымнан Қаракереймін, ұраным – Қабанбай! Сондықтан да қалың ойратқа қарсы дара шауып, қол бастаған дарабоздың ерлігін ұлықтау үшін бар ғұмырымды батыр бабамның өмірін зерттеуге, кесенесіне шырақшы болуға арнадым. «Арыстанбабқа түне, Қожа Ахметтен тіле», - дейтін халқымыз қашаннан әулие -  әмбиелердің басына барып, тәу етуді, аруағына арнап, дұға бағыштауды сауапқа балайды. Көнеден жеткен дәстүр Қабанбай кесенесінде де күн құрғатпай жалғасып жатыр. Бір қуанарлығы, Арқаның ақ талқан боранына, аптап ыстығына қарамастан батыр баба басына тәу етіп келіп жатқандардың дені -  жастар. Қазақтың жігіттері мен қыздары. Және жай ғана зиярат етіп қайтудан бұрын, арғы т…