Қазақша сөйлеген Моана: Алматыда фильмнің жабық көрсетілімі өтті
Алматыда Disney студиясының «Моана 2» анимациялық фильмінің қазақ тіліндегі жабық көрсетілімі өтті. Арнайы шараны ASCAR Cinema мен Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы ұйымдастырды.
Жабық көрсетілімге журналистер, блогерлер, дубляж актерлері, қоғам белсенділері мен кино саласының өкілдері шақырылды.
Көрсетілімнің басты ерекшелігі – әлемге әйгілі Disney туындысын қазақ тілінде тамашалау мүмкіндігі. Кинотеатр залына жиналған көрермендер Моана мен Мауидің жаңа оқиғасын түпнұсқаға барынша жақын жасалған қазақша дубляжбен көрді.
ASCAR Cinema үшін бұл жоба да маңызды бастамалардың бірі. Компания Қазақстандағы шетелдік және отандық фильмдердің дистрибуциясымен айналысып, соңғы жылдары әлемдік анимациялық фильмдерді қазақ тілінде көрерменге ұсыну бағытында жұмыс істеп келеді. ASCAR Cinema архивінде «Моана 2» фильмі 2024 жылғы 28 қарашада прокатқа шыққан туынды ретінде көрсетілген.
«Моана 2» – 2016 жылы жарық көрген алғашқы бөлімнің жалғасы. Фильмде басты кейіпкер Моана мен жартылай құдай Мауи қайтадан теңізге аттанады. Бұл жолы Моана ата-бабаларынан белгі алып, Океанияның бұрын зерттелмеген, қауіпті суларына сапар шегеді. Оның мақсаты – адамдарды байланыстыратын жоғалған жолды қайта табу. Ал бұл сапарда оны жаңа достары мен күтпеген сынақтар күтеді.
Алайда бұл фильмнің қазақстандық көрермен үшін маңызы оқиғасымен ғана шектелмейді. «Моана 2»-нің қазақша дыбысталуы – әлемдік контенттің ана тілімізде қолжетімді болуы тұрғысынан маңызды қадам.
Аударма бір сөзді алмастыру емес
Шетелдік фильмді қазақшаға аудару сырт көзге қарапайым көрінуі мүмкін. Бірақ кәсіби дубляжда түпнұсқадағы сөздерді тікелей аудару жеткіліксіз. Кейіпкердің айтқан сөзі оның ерін қимылына, эмоциясына, дауыс ырғағына және экрандағы әрекетіне сәйкес келуі керек.
Әсіресе «Моана 2» секілді музыкалық анимацияда бұл жұмыс бірнеше есе күрделене түседі. Кейіпкерлердің диалогтарымен бірге әндердің мағынасы мен ырғағын да қазақ тілінде табиғи жеткізу қажет. Сондықтан дубляж – аудармашы, редактор, режиссер және актерлердің бірлескен еңбегін талап ететін күрделі шығармашылық процесс.
Қазақша дубляж режиссурасында Шах-Мұрат Ордабаевтың есімі аталады. Ол кейінгі жылдары Disney фильмдерін қазақша дыбыстау жобаларына да қатысып келеді. 2025 жылғы сұхбатында ASCAR Cinema өкілі компанияның Disney, Sony секілді ірі студиялармен жұмыс істейтінін және қазақша дубляждалған фильмдер санының 40-тан асқанын айтқан. Олардың қатарында «Моана 2», «Ойжұмбақ 2», «Муфаса: Арыстан патша», «Ақшақар» және басқа да фильмдер бар.
Кинотеатрдағы қазақ тілінің жаңа кеңістігі
Жабық көрсетілімнің тағы бір ерекшелігі – фильмнің тек балалар аудиториясына емес, қазақ тіліндегі сапалы контентке қызығушылық танытатын ересек көрермендерге де ұсынылуы.
Кино саласында тілдің орны тек субтитрмен немесе аудармамен өлшенбейді. Кейіпкердің дауысын, әзілін, эмоциясын және әнін қазақ тілінде есту көрерменнің фильмді қабылдауына тікелей әсер етеді. Әсіресе балалар үшін сүйікті мультфильм кейіпкерлерінің қазақша сөйлеуі ана тілін күнделікті заманауи мәдениеттің бір бөлігі ретінде қабылдауға мүмкіндік береді.
Бұл бағытта ASCAR Cinema-ның дистрибьютор ретінде атқаратын рөлі де ерекше. Себебі әлемдік студиялардың өнімдерін қазақстандық көрерменге жеткізу тек фильмді прокатқа шығарумен аяқталмайды. Оның қандай тілде көрсетілетіні, дубляждың сапасы мен көрерменге қолжетімділігі де маңызды.
Моананың қазақша сапары
«Моана 2» фильмінің Алматыдағы жабық көрсетілімі – кезекті кино премьерасынан гөрі қазақ тіліндегі контенттің мүмкіндігін көрсеткен шара болды.
Әлемнің әр түкпіріндегі көрермен сүйіп көретін Моана енді қазақ тілінде де сөйлейді. Оның теңіздегі саяхаты экрандағы шытырман оқиға болса, қазақша дубляждың өзі – отандық киноиндустрия үшін жаңа мүмкіндіктерге бастайтын сапар.
Мұндай жобалар көбейген сайын қазақ тілі кинотеатрларда ғана емес, әлемдік мәдени өнімдердің ішінде де табиғи түрде естілетін тілге айнала түседі. Ал Алматыдағы жабық көрсетілім сол үрдістің көрерменге көрсетілген кезекті бір нәтижесі болды.