место в рейтинге
  • 11850
  • 10
  • 0
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Қазақтың кейбір сөздері...

Жасымнан ойнап-күліп өскен біздің өлкеде (Қызылорда облысы) жүріс-тұрысы ебедейсіз, олақ кісілерді  «Дәйіс» деп атайды . «Дәйіс» арабша «Дәюс» сөзінен шыққан. Дініміз Исламда «Дәюс» деп анасын, апа-қарындасын басқа еркектерден қызғанбайтын, көрінгеннің қойнына салуға даяр еркектерді атайды. Олар үшін жәннат харам етілген екен. Ал біздегі «дәйіс» атағын алған сол бейбақтар расымен опасыздар ма? Жоқ, әрине! Табиғатынан аңғал болғаны үшін ғана қоғамға айыпты болған адамдар.

Сондай-ақ, қазірдің өзінде қолданыста жүрген «көрбақ» деген сөзді құлағым көп шалды (әлхамдулилаһ, өз адресіме аталмыш қарғысты естім көрген емеспін). Мұны айтып отырған ана өз баласының жетім қалуын тілегендей әсер қалдырады. Өзіне және сүйіп қосылған жарына мезгілсіз өлім сұрап, баласының тұл жетім болып, көрді төңіректеп, тентіреп кеткенін қалағаны қалай?!

Таң қалғанда қазақтар әдетте «қойшы, рас па?» демейтін бе еді? Ал Аралдықтар «өш, солай ма?» дейді. «Өш» сөзі «өл» дегенді білдіретіндігін олар білмейді дегенім сірә қисынсыз болар. Сізге кіші болса да, құнды кеңесім болсын: аралдықтарға таң қаларлық әңгіме айтарда абай болыңыз! Таң қалдырамын деп жүріп, өшіп қалмаңыз!

Қарға баласын аппағым дер, кірпі баласын жұмсағым дер. Қанаттыға қақтырмай, тұмсықтыға шоқтырмай өсіріп келе жатқан баласына бір сәттік ашумен «қара жер тартқыр» деп айтқан аналарды да кезіктірдім. Бұғанағы бекімеген ойын баласына бұдан артық қарғыс бар ба?! Ана қарғысын боққа (ұлы сөз болмаса да жазуға тура келді), әке қарғысы оққа балаған қазақ халқы. Әйтсе де, бала санасына аналарымыз сөздің маржанын құйса жақсырақ болар еді.

Әбәрәки сіз бізде қонақта болып, дастархандас  кісіңнің  жек көретін адамы туралы сөз етіп қалсаңыз, әңгімеңіз сөзсіз  «тұқымы құрысын оның» ,«жүзі күйгір» деп кесіледі. Тіліне, діліне қарамай, бауыр болуға үндеген дініміз бізді бір-біріңе қарғыс тілеңдер деп оқытты ма? Өзіңе қандай жақсылық қаласаң, өзгеге де соны тіле демеді ме дін Ислам! «Мұсылманды жамандаған кісі бауырының етін жегенмен тең деп»,- айтқан Пайғамбарымыздың (с.а.у.) сөзі қайда қалды!?

Бала кезімде көрші құрдастарым төбелестен жеңілсе «ағамды» әкелемін деп жылайтын. Сондағы жеңіске ие болған баланың жауабы: «Сенің ағаң кім еді сонша?!  Шақыр, Құдай болса да» дейтін. Бұл сөзді олар қайдан естіді? Атасы құдайсыз ба еді? Бабасы құдайсыз ба еді? Азиз (ұлы, жеңілуі мүмкін емес жеңімпаз) атанған жалғыз Жаратушыны кім жеңген ? Күшті болсақ өз нәпсімізді жеңейік, бауырлар!

Ең сорақысы «Құдайдың өлімі саған» деген қарғыс боп тұр (астағфируллаһ!). Әууәл (бастауы болмаған), Ахир (соңы болмайтын), Хай (мәңгі тірі) деген есімдерге лайық  Аллаһ Тағалаға бір тамшы судан пайда болған адамдардың тіл тигізгені ақылға қонымсыз. Жаратушымыздың сүйікті құлдарым деп баға бергендегі естимін дегені осы ма еді?!

Он күнәнің тоғызы тілден деген. Тілдің кесапатынан сақтанайық! Жақсы сөз жарым ырыс! Ақылмен сөйлейік, жақсы дұғада болайық! Хафиз (сақтаушы, бәлекеттерден қорғаушы) Аллаһ түрлі қарғыстардан сақтасын!

Ерлен Еркебұлан

 
Еркебұлан Ерлен yerlenyerkebulan
Қазақ. Мұсылман. Инженер.
10 апреля 2013, 14:26
1633

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Прогноз эксперта: в Казахстане будут жить 5 миллионов китайцев

Прогноз эксперта: в Казахстане будут жить 5 миллионов китайцев

В ближайшие годы в Центральной Азии будут проживать восемь миллионов китайцев, считает заведующий отделением востоковедения национального исследовательского университета высшей школы экономики.
kurmanovainur
вчера / 11:23
  • 32702
  • 13
Они сделали это! Kaspi Bank презентовал свое мобильное приложение

Они сделали это! Kaspi Bank презентовал свое мобильное приложение

Изучив ошибки предшественников и собрав воедино новейшие идеи онлайн-банкинга, Kaspi Bank наконец выпустил... свое мобильное приложение!
niyazov
20 июня 2017 / 15:05
  • 8254
  • 5
Кайрат Келимбетов об азербайджанской инвестиции: «Вернется и «тело», и проценты»!

Кайрат Келимбетов об азербайджанской инвестиции: «Вернется и «тело», и проценты»!

Мы записали уникальное интервью с Кайратом Келимбетовым. Предлагаю вам посмотреть первую часть, где мы постарались по возможности поставить все точки на «I» именно по Азербайджанскому вопросу.
Zhumanova
19 июня 2017 / 12:00
  • 5924
  • 7
Почему мы должны быть благодарны журналисту Джеймсу Палмеру за критику ЭКСПО

Почему мы должны быть благодарны журналисту Джеймсу Палмеру за критику ЭКСПО

Как одним критичным постом зарубежному журналисту Джеймсу Палмеру удалось вскрыть сразу несколько гнойников казахстанского общества.
anotherblogger
21 июня 2017 / 0:39
  • 5812
  • 59
Долговое рабство: почему казахстанцы берут кредиты под 1330%

Долговое рабство: почему казахстанцы берут кредиты под 1330%

Эти кабальные займы никакой пользы для экономики не несут, при этом ухудшают финансовые возможности населения, пополняют ряды новых неплательщиков, тем самым создавая социальную напряженность в...
Armanjan
18 июня 2017 / 15:43
  • 3886
  • 28
Инфантильный миф о «молодом народе Казахстана» опасен. В 21-м веке ни у кого нет форы

Инфантильный миф о «молодом народе Казахстана» опасен. В 21-м веке ни у кого нет форы

Терпеть не могу миф о том, что мы "молодой народ, окруженный старыми нациями" и у нас еще есть время на развитие. Это чушь! Мы что - на миллион лет позже эволюционировали из обезьян?
Aks_Ras
18 июня 2017 / 10:16
  • 3157
  • 18
В Казахстане заблокировали сайт, раскритиковавший EXPO в «захолустной» Астане

В Казахстане заблокировали сайт, раскритиковавший EXPO в «захолустной» Астане

Все помнят Медузу и ЖЖ. Теперь в этот "особенный" список попал сайт Foreign policy. Предполагается, что причиной блокировки стала нелицеприятная заметка Джеймса Палмера об EXPO в Астане.
Seattle
19 июня 2017 / 15:40
В каких случаях у вас могут изъять удостоверение личности?

В каких случаях у вас могут изъять удостоверение личности?

Недавно один знакомый задал вопрос: «Я сейчас выступаю как свидетель по одному делу. У меня забрали удостоверение личности (УЛ) в РУВД и не вернули обратно. Так можно?». Я сразу задалась вопросом...
asselsabekova
21 июня 2017 / 10:17
  • 2367
  • 10
Инструкции по сопроводительному письму и собеседованию, которые подойдут всем

Инструкции по сопроводительному письму и собеседованию, которые подойдут всем

Наткнулась на статью Ассоциации юристов Новой Зеландии, в которой они дают советы выпускникам юрфака по поиску работы. Статья меня поразила, поскольку там описано все до мелочей, а их советы подойдут абсолютно всем.
asselsabekova
20 июня 2017 / 16:10
  • 2233
  • 6