• 102814
  • 6
  • 3
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Сібір қазақтары және Ермак

Астана. 15 наурыз. Baq.kz- Алтын Орда ыдырағаннан кейін түркі жұртшылығының басынан бақ тая бастады. Ауызбіршілігі бар кезде жер-әлемге билігін жүргізген түркілердің өздері біреулердің қоластына қараған замандар туды. Баяғы құлдар енді бұрынғы қожайындарына қарсы аяусыз соғыс ашты.


1581 жыл екі аяқты айуан Жармақ (Ермак) түн жамылып келіп бұрынғы Алтын Орда астанасы Сарайшықтың халқын қырып салды. Бұл кезде қалада бар-жоғы 2 мыңға тарта қазақ пен ноғай бар болатын. Олардың ешқайсы қанды қасаптан аман қалмады. Астананы қорғаған еркеккіндік қолына найза-қылышын ұстап өлді, ал әйелдердің тағдыры одан аянышты еді. Басқыншылар қыз-келіншекті үш күн бойы қорлап-зорлап, үшінші күні ақыры бірін қалдырмай өлтіріп тастады. Тұран жұрты мұндай жауыздықты ешқашан басынан кешірмеген еді. Көшпелілер кектескен жауларының өздерінің әйел-балаларына тимейтін. Ал қанышер казак әскері далалықтардың осы заңын сақтамады.
Жармақтың ашкөз казактары тіріні түгел өлтіріп болған соң, енді аруақтардың молаларын талқандауға кірісті. Алтын Орда мен Қазақ хандарының молаларын ашып, ішіндегі алтын-күмістерді тонады. Моладағы сүйектерді сыртқа шығарып бір жерге үйіп өртеді. Көшпелі халық ата-баба аруағын қорлаудың мұнан өткен қасіретін естіп-білмеген еді. Сөйтіп, Жармақ тірілердің алдында да, өлілердің алдында да үлкен қылмыс жасады.
Жармақ Сібірге кірген кезде қазақтар мен жоңғарлардың арасында кескілескен соғыстар жүріп жатқан. 1582 жылы 26 қазанда Жармақ Көшім ханды Сібірдің астанасы Іскерден қуып шығып, қаланы иеленді. Бірақ, қарғыс арқалаған қандышелек басқыншының өмірі ұзаққа созылмады. 1585 жылы қазақтар Жармақтың казактарын қоршап алып, қырып тастаған. Сонда Уақтың батыры Сәтбек екі аяқты айуанның күнәһар басын қылышпен қағып түсіріпті. Енді бір аңызда Көшім ханның батыры Құтықай Жармақтың тамағын орып жіберген дейді. 
Қалай болғанда да, қазақ пен ноғайдың нақақтан-нақақ төгілген қанының өтеуі қайтарылды. Қанды кек қайтты. Ал орыстардың Жармақ Ертістен жүзіп бара жатып, ауыр сауытты көтере алмай суға батып кеткен деген ресми тарихы олардың ойдан шығарған кезекті көп ертегілерінің бірі. Әйтпесе, Ертіске кеткен таудай «ұшаны» ортағасырлық сүңгуірлер сауыт-сайманымен бірге саудыратып көтеріп шықпаған шығар? Әлде олар су астында тыныс алатын құрылғыны киіп барып, Жармақтың үстіндегі сауытты шешіп әкелді ме екен?
Дәулетқали Асауов

 
nazgulnaz
18 марта 2013, 9:19
450

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

До каких пор чиновники будут игнорировать защиту детей?

До каких пор чиновники будут игнорировать защиту детей?

До каких пор Уполномоченный по правам ребенка, как институт во всем мире стоящий на страже жизни и прав детей, в нашей стране будет выполнять представительские функции?
AliyaSadyrbaeva
25 июля 2017 / 18:27
  • 10216
  • 6
Зачем эмигрировать в Россию? Лично я никогда не понимал этой странной мечты

Зачем эмигрировать в Россию? Лично я никогда не понимал этой странной мечты

Некоторые мои знакомые, мечтают уехать в Россию и побыстрее получить гражданство. Кому мы там сдались? Есть замечательная поговорка: "Где родился - там и пригодился".
Washington
25 июля 2017 / 12:15
Что происходит в казахстанской правоохранительной системе под видом борьбы с коррупцией

Что происходит в казахстанской правоохранительной системе под видом борьбы с коррупцией

За день до своей гибели прямо около памятника жертвам политических репрессий 1937-го Жампозов сказал жене, что он – жертва точно таких же репрессий.
openqazaqstan
24 июля 2017 / 10:18
  • 3357
  • 12
Если вам отвечают на казахском языке – ситуация с точки зрения законодательства

Если вам отвечают на казахском языке – ситуация с точки зрения законодательства

Я своим постом не собираюсь критиковать кого-либо, что люди знают или не знают казахский или русский язык. Я выражаю своё мнение с точки зрения законодательства о языках.
Advokot
25 июля 2017 / 13:50
  • 2939
  • 31
Мужчины Люксембурга и Казахстана: «У нас они уже в 35 добиваются статуса»

Мужчины Люксембурга и Казахстана: «У нас они уже в 35 добиваются статуса»

Что касается парней, так это вообще отдельная тема. Они для меня загадка. Уже год пытаюсь понять ход их мыслей. Для нас, казахов, немного сложно понять, почему человек в 35-36 лет, до сих пор не нашел смысла жизни.
AASh
24 июля 2017 / 15:19
  • 2275
  • 23
Легендарный вокалист «Linkin Park» унёс за собой молодость десятков тысяч людей

Легендарный вокалист «Linkin Park» унёс за собой молодость десятков тысяч людей

Самое грустное, что, как и всегда в таких случаях, скоро на Честера начнут изливаться потоки грязи - что он был наркоманом, или что-то подобное (как в случае со многими знаменитостями).
demonica
21 июля 2017 / 15:13
  • 1999
  • 51
Алматы глазами астанчанки: «У вас жара за 30! Вы не то, что южные – вы Африка!»

Алматы глазами астанчанки: «У вас жара за 30! Вы не то, что южные – вы Африка!»

Все дороги ведут в Алматы. Хотелось бы поспорить, учитывая, как я насмешливо провожала друзей или коллег, которые покидали родную Астанушечку и переезжали «на юг».
SogdiK
21 июля 2017 / 18:25
  • 1864
  • 34
Лечиться нельзя умереть. Страшно, когда запятая поставлена якобы «законом бога»

Лечиться нельзя умереть. Страшно, когда запятая поставлена якобы «законом бога»

Стало известно о смерти четырехлетней Виктории Сусаевой. Отец девочки намерен подать на бывшую супругу в суд, так как уверен, что в смерти дочери виноваты ее религиозные воззрения.
lyalusha
21 июля 2017 / 14:35
  • 1538
  • 16
Королева пепла. Рекап 2 серии 7 сезона сериала «Игра престолов»

Королева пепла. Рекап 2 серии 7 сезона сериала «Игра престолов»

Всем привет! Продолжаем традиционную серию рекапов, посвящённых, пожалуй, главному сериалу современности - "Игре престолов". Спойлеры обязательны, иначе и быть не может!
Seattle
25 июля 2017 / 16:15
  • 1416
  • 19