Тікелей эфир

«Фатима»

Мен Фатима Ғабитованы бала кезімде бар болғаны татардың қызы, қазақтың маңдайына біткен кемеңгер ұлдары Біләл Сүлеев, Ілияс Жансүгіров, Мұхтар Әуезовтың жары ретінде ғана білуші едім. Шынымды айтсам, Фатима образы санамда — айналасындағы еркек біткенді сұлулығымен сайтандай арбап алатын жеңіл жүрісті әйел ретінде елестеуші еді. Тіпті одан бүкіл қазақ ерлерін қызғанғаным жасырын емес. Жазушы Мұхтар Әуезовтың некелі жары болған Кәмиләнің да у ішіп өлгеніне Валентина Николаевнаны іштей кінәлап келдім. Неге олардың орнында қазақ әйелі емес деген сұрақ көкейімді тесіп, әр кез ойымда тұратын. Тарихтан білетініміздей, ұлт зиялылары Мұстафа Шоқай, Әлихан Бөкейханов, Ахмет Байтұрсынов, Нұртас Оңдасынов, Жүсіпбек Аймауытов, Смағұл Сәдуақасов әйелдерінің барлығы дерлік орыс-татар ұлтынан болған. Солай болуы заңды да шығар. Өйткені қазақ даласындағы төңкерістің алғашқы жылдарында орысша сәнді киінген, шашы қиылған, оқыған, сауатты, қазақша жетік білетін орыс-татар қыздары қазақ мектептерінде оқытушылық қызмет атқарған еді.

Тарихымыздағы сондай қыздардың бірі, ұлтымыздың үш бірдей ұлына сүйеу болған, педагог — Фатима-ананың өмір жолы туралы Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрында ақын, драматург Иран Ғайыптың «ФАТИМА» қасіретнамасы атты қойылымын тамашалағаннан соң күдікті де көлеңкелі ойлардан арылдым. Әрине, көркем шығармалар мен театр қойылымдары — ақиқат өмірдің көшірмесі емес. Өмiрдiң шындығын боямасыз бейнелейтін болса, театр қойылымдары мен көркем шығарманы өнер деп атаудың қажетi қанша. Әйтсе де ақиқаттан алыс та кетпейді.

Өзім білетін мәлімет бойынша 1903–1968 жылдар арасында өмір сүрген Фатима Ғабитова 17 жасында ағартушы, драматург Біләл Сүлеевпен шаңырақ көтеріп, одан Жәнібек, Фарида, Азат атты үш бала сүйеді. Біләл Сүлеев 1930 жылдардың басында қуғынға ұшырап, тұтқынға алынады. Сол жылдары он жасар қызы Фаридадан айрылып қалады. Фатима Ғабитова одан соң Ілияс Жансүгіровпен көңіл жарастырып, одан да Үміт, Ильфа, Болат атты үш бала көреді. Алайда Ілияс Жансүгіров 1937 жылы тамызда 1938 жылы ақпанда атылып кетеді. Сөйтіп Фатима екінші рет «Халық жауының» әйелі атанып, Семейге жер аударады. Қолында 5 баласы бар жалғыз басты әйелге Біләл мен Ілиястың досы Мұхтар Әуезов қолдау көрсетеді. Бұдан кейін Фатима анамыз Мұхтар Әуезовпен қосылып, одан ұл табады. Бәріміз білетіндей ол жазушы Мұрат Әуезов еді. Ақынның жұбайы Ілиястың шығармаларына редакторлық қызмет етіп, көптеген әдеби мұраларын сақтап қалуда ерен еңбек еткен.

Қойылым барысында ел басына түскен нәубетті, қасіретті жылдар бейнеленген тұсын бей-жай қарамау мүмкін емес. Талайлы тағдырдың тауқыметін көрген Фатима-ананың өмір жолы тым ауыр. 1916 жылғы төңкерістен бастап, аштық, репрессия, жер аудару, революция, Ұлы Отан соғысын бастан кешірген, жеті құрсақ көтерген қайсар ана.

Қойылымдағы актерлердің кәсібилігінен бөлек, кішкентай балалардың, балетмейстерлердің де еңбегі зор. Революциядан кейінгі оқиға, 1937-1938 жылдардағы қуғын-сүргін, үш әріптілердің асыра сілтеушілігі мен кеңес өкіметінің қызыл саясаты бишілердің іс-әрекеті мен қимылдары арқылы тамаша жеткілген.

Көпшілік арасында осы қойылымға қатысты Фатима-ана туралы пікір сан-алуан. «Қолдан тұлға жасаудың қажеті жоқ. Егер Фатиманың орнында қазақ қызы болғанда, Біләл Сүлеев ұсталып кеткен соң, ерін күтіп, шаңырағын сақтап отырар ма еді. Дегенмен Фатима апамыздың жүрісі менталитетімізге жат» деген пікірлер де айтылды. Әркімнің өз шындығы бар. Алайда, аумалы-төкпелі аласапыран заманда балаларын аман шығарып, ел қатарына қосу, әкелері бөлек болса да өзара бөлмей тең көріп өсіру қанша қажырлық мен қамқорлықты талап етеді. «Әйелдер оларды түсіну үшін емес, сүйікті болу үшін жаралған» деп ағылшын жазушысы Оскар Уайльд айтпақшы, кейде әйел заты, нәзік жаратылыс екенімізді де естен шығармаған жөн шығар.

Жазира Ташматова

Келесі қойылым 15 наурызда өтпекші

Алия Arsik
4 наурыз 2013, 11:13
5236

Загрузка...
Loading...

Пікірлер

керемет! барып көру керек екен, рахмет, Жазира)
namys
0
0
Барып, көру керек екен) Айтпақшы, жақында Ұлттық арнада, "Айтуға оңай..." ток-шоуының Фатима апамызға арналған бағдарламасы шығады.
Сапалы материал :)

Фатима дұрыс істеді. Әйелге 3 жыл күту қиын, тағы балалары бар. Қазақтың 3 біртуар қайраткерінің махаббаты болған үшін өзіміздің әпке-сіңілер кешірмеуі мүмкін, ондай да бар :)

Мүмкін тұрарлық әйел болған шығар, өйткені әрбір ер-адам 3-5 бабалы жесір әйелді ала қоймас.

Жақында Ғабит Мүсіреповтың Рая атты жары туралы видео көргем. Ғабекең немерелі болса да жас, сұлу Раямен махаббат құрады. Оған жазған хаттары қызық екен. "Твой Габа" деп аяқтаған хаттары бар. :)
Айтпақшы, рахмет, Жазира!

Пікір қалдырыңыз

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Сондай-ақ Ctrl+Enter басуға болады

Танымал жазбалар

Нет ничего более вдохновляющего, чем видеть стада сайгаков. Не зря их называют «киелі»

Нет ничего более вдохновляющего, чем видеть стада сайгаков. Не зря их называют «киелі»

В начале 2000-х годов в уральской популяции оставалось только 2500 сайгаков. Сейчас благодаря охране от браконьеров их численность выросла до 100 тысяч.
theYakov
17 июля 2017 / 17:55
  • 8658
  • 3
Ресторанный консенсус в Казахстане: мужчина платит всегда

Ресторанный консенсус в Казахстане: мужчина платит всегда

Ресторанный консенсус в этой стране таков, что если речь идет именно о свидании, то оплачивает его на 100% из 100 именно мужчина. Пытаться его расшатать - это достаточно дорогое удовольствие.
convoluted
17 июля 2017 / 15:32
Решили рискнуть и обратиться к риэлторам. И этим людям мы доверяем свой ночлег?

Решили рискнуть и обратиться к риэлторам. И этим людям мы доверяем свой ночлег?

Звоним риэлтору, говорим, верните наши 15 000 тг, так как ваша клиентка нас кинула. По его словам, он вернуть деньги больше не может. Не имеет право.
decorus
17 июля 2017 / 14:48
  • 3050
  • 15
Польша – страна простых решений. Почему они смогли, а мы еще нет?

Польша – страна простых решений. Почему они смогли, а мы еще нет?

В Польше вообще очень много понятного и простого – инфраструктура, коммуникации и дороги прежде всего, льготы в образовании, поляки вообще получают его бесплатно. А урожай побольше нашего.
Shimanskaya
17 июля 2017 / 16:08
  • 3196
  • 37
Один из способов выиграть суд против коллекторов

Один из способов выиграть суд против коллекторов

Сегодня в своем посте я постараюсь рассказать, как выиграть суд против некоторых коллекторских компании в нашей стране. Чем отличается коллекторское агенство от обычного банка?
Advokot
18 июля 2017 / 15:31
  • 2671
  • 9
«Язык мой – враг мой», или 7 причин никогда не разговаривать с полицией

«Язык мой – враг мой», или 7 причин никогда не разговаривать с полицией

На этот раз пост очень важный и необходим к прочтению каждым! Не поленитесь и уделите время прочтению. Ни в коем случае, не разговаривайте с полицейскими до прихода вашего адвоката!
asselsabekova
18 июля 2017 / 14:19
  • 2722
  • 31
«Алматы – город, летящий под откос», или Кто заказал утку у российского блогера

«Алматы – город, летящий под откос», или Кто заказал утку у российского блогера

Некий блогер Сергей Никитский неустанно пишет о Казахстане, Астане, Экспо и посвящает два материала Алматы, причём подчёркнуто называет город Алма-Ата.
Langdon
19 июля 2017 / 15:44
  • 2583
  • 50
Госорганы, ответственные за жизни детей, хранят молчание. У них в отчетах все хорошо

Госорганы, ответственные за жизни детей, хранят молчание. У них в отчетах все хорошо

Вчера все информационные агентства страны передали сообщение, которое заставило забиться в ужасе сердца всех матерей страны. В мусорном контейнере города Сатпаев было обнаружено тело новорожденной девочки.
AliyaSadyrbaeva
19 июля 2017 / 11:06
  • 2080
  • 17
Книга, которая сэкономит вам 150 тысяч долларов и два года жизни

Книга, которая сэкономит вам 150 тысяч долларов и два года жизни

Автор утверждает, что программы МБА не дают никакого позитивного выхлопа, если ты уже не являешься владельцем или наследником прибыльного бизнеса. Знания МБА можно получить бесплатно, уверяет он.
Aks_Ras
19 июля 2017 / 16:28
  • 2166
  • 2