• 10069
  • 12
  • 1
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Қазақ тіліне қажеттілік пен мұқтаждық тудыру — кезек күттірмейтін іс.

Қазақ тіліне қажеттілік пен мұқтаждық тудыру - кезек күттірмейтін іс.

28 жасында қазақ елінің премьер-министрі лауазымында қызмет атқарған, қазақтың біртуар ұлы Сәкен Сейфуллиннің сол замандағы қазақ мүддесі мен тіліне байланысты мына сөздерін оқып отырып, таң қалмасқа шарамыз жоқ. Себебі 100 жыл бұрын айтқаны бүгінгі күнде де өзекті, демек, 100 жыл болды: қандай болдық, сондай болып қалып барамыз.

Сәкен Сейфуллин: «Ынтасыз, көңілсіз іске сансыз бөгет, сансыз уайым табуға болады. Бірақ себептің ең үлкені – іс басындағы адамдардың бұл іске шындап кіріскен ниеттерінің жоқтығы, ынталарының жоқтығы», «біздің қазақ коммунистері қазақ тілі туралы қатты кірісуден: «біреу «ұлтшыл» деп айтады...» деп бой тартады. Бірақ бұл қулық, бұл коммунистік қылық емес, ол – жарамсақтық, жағымпаздық. Кейбір сасық, жалмауыз демагог өзін «жақсы коммунист екен» деп айтсын деп, қазақ тілін кіргіземін деп жүрген белсенді адамдарды: «анау ұлтшыл, мынау ұлтшыл» дер. Бірақ ондай сасық демагогтар коммунистік партияның Орталық Комитетін «ұлтшыл» деп айта алмас»

Біріншіден, жоғарыда жиналыс жасап, ақша ысырап қылып жүргендердің бұл іске ынтасы шала я шикі. 20 жылда шешілмеген проблеманы бір күнде шешуге болады. Мысалы үшін ағылшын я орыс тілін білмесеңіз Қазақстанның кейбір облыстарында (түгелге жуық) қазақты жұмыска алмайды, ал қазақ тілін біл не, білме не - бәрібір. Енді қазақ тілін білмесеңіз жұмысқа алмаймыз десеңіз, онда жұрт жаппай қазақ тілін үйренер еді. Тілге мұқтаждық тудыру - Үкіметтің еншісіндегі жұмыс. 
Қазақ тілісіз-ақ нан табу - мемлекеттік және ұлттық мүддеге қарама-қайшы үрдіс. Бұл кері жүрудің анық белгісі. Осыны түсіне тұра қазақ тіліне халықты мұқтаж қылдырмау - я ұлттық мүддемізге атүсті қарау, я бұны ұлт болашағы үшін маңызды деп танымау. Түптің-түбінде бәрі мүдде мен намысқа келіп тіреледі ғой: Өзге ұлттың атамекенінде оның тілісіз ақша-пұл табу түгіл, тіпті өмір суру де мүмкін емес, ал менің елімде, менің тілімді білмей-ақ қой, өмір сүрмек түгіл, байып зауыт-фабрикаларды баскаруға болады. Тіпті менің тілімді білмейтін жұмыр басты пенделер стратегиялық институттар: Ұлттық Банк, зейнетақы қорлары, оқу орындары, қаржылық жүйені қалыптастырып отырған банктерді басқарып отыр, тіпті заң шығарушы Мәжіліс пен Сенаттарда да жетеді ондайлар. Ол қалай? "Бұған мен келіспеймін" - деп уәж айту немесе ерегісу - кезек күттірмейтін шара!

Екіншіден, жоғары оқу орындары - бұл мемлекеттің халық үшін қалыптастырып отырған біліми жүйесі. Ал мемлекет кімге тиесілі? Қазаққа. Яғни қазақ тілін білмейтін адам ондай оқу орындарында білім алуға құқығы жоқ. Бұндай ережені аспаннан немесе жеті қат жер астынан тауып отырған жайымыз жоқ. Бұндай заңдар: Ресейде де, Францияда да, Италия да, Ұлыбритания да, әйтеуір барлық мемлекетте бар десек болады. Ұлтшыл деп айыптаса, онда санасы бар бүкіл әлем мемлекеттерінің барлығының ұлтшыл болғаны. Біздің шенеуніктер осы Ресеймен одақ болғанда екі-қолдап қойнына кіріп кетуге бар ғой, олай болса мемлекеттік тілге мұқтаждық тудыруды сол Ресейден-ақ үйренейікші!

Ержан Алаш

Айқап.kz

 
Yerzhan_Alash
27 февраля 2013, 0:26
333

Загрузка...
Loading...

Комментарии

"ultshil "dep sogedi keybiruler ultimdi 、kalkimdi suyem desem,ulitshil bolsam ne bolipti kazakimdi maktan tutatin?

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Зачем Forbes.kz пытается дискредитировать программу латинизации?

Зачем Forbes.kz пытается дискредитировать программу латинизации?

Буквально вчера заинтересовался одним любопытным сайтом. Не зря заинтересовался, взбесил он меня не по-детски. Да и не только меня. С этим хитрым сайтом был связан настоящий взрыв негатива в Казнете.
Rulan_Oteshev
13 сент. 2017 / 16:32
Почему GGG, при любом результате боя, не войдёт в историю как великий боксёр

Почему GGG, при любом результате боя, не войдёт в историю как великий боксёр

16 сентября в Лас-Вегасе состоится боксёрский вечер, главным событием на котором станет бой за титул чемпиона мира в среднем весе между Геннадием Головкиным и Саулем «Канело» Альваресом.
openqazaqstan
13 сент. 2017 / 13:44
  • 5006
  • 33
Дорога Алматы – Хоргос. Впечатления от первой поездки

Дорога Алматы – Хоргос. Впечатления от первой поездки

Если раньше путь до Хоргоса занимал около 5 часов по Кульджинской трассе, то сейчас время до границы с Китаем сокращается до 2,5-3 часов. Уже сейчас можно ехать по 4-полосной дороге с цементобетонным покрытием.
theYakov
15 сент. 2017 / 9:35
  • 5049
  • 12
Посол Польши: «Переход на латиницу для Казахстана станет цивилизационной революцией»

Посол Польши: «Переход на латиницу для Казахстана станет цивилизационной революцией»

Сегодня в Казахстане активно обсуждают предложенный латинский алфавит казахского языка в Парламенте, мнения высказываются самые разные, некоторые даже предпочли вообще отказаться от такого перехода.
Shimanskaya
13 сент. 2017 / 12:28
  • 2902
  • 45
Работа в Mc Donald's. Советы и лайфхаки для гостей

Работа в Mc Donald's. Советы и лайфхаки для гостей

За три месяца я поработала в трёх разных сферах. И сегодня, хочу поведать вам о работе в одной из богатейших компаний мира. Звучит значительно лучше, чем «Я работаю в Mc Donald’s».
madiNAtty
15 сент. 2017 / 12:44
  • 2803
  • 16
Фильм «Крылья, подаренные матерью» учит ценить своих близких в любых ситуациях

Фильм «Крылья, подаренные матерью» учит ценить своих близких в любых ситуациях

Вчера состоялся предпремьерный показ нашего отечественного фильма "Крылья, подаренные матерью", после просмотра которого защемило сердце - настолько правдоподобной казалась эта история.
Gulmira-I
14 сент. 2017 / 9:34
  • 2114
  • 0
Фотопрогулка по Алматы. Иностранцам не интересны наши стеклянные здания и моллы

Фотопрогулка по Алматы. Иностранцам не интересны наши стеклянные здания и моллы

Алматы - самый лучший город для меня, так как родной и самый близкий. Так как я много лет прожил за рубежом, могу сказать свою точку зрения, что надо делать у нас.
Ispanec
15 сент. 2017 / 6:20
  • 1802
  • 21
«Моя депрессия длилась больше двух лет». История о том, как я была готова сдаться

«Моя депрессия длилась больше двух лет». История о том, как я была готова сдаться

По данным статистики 2017 года Казахстан занимает 4 место по самоубийствам. Говорить об этом - социальное табу. Мы игнорируем разговоры о депрессиях. Потому что нам страшно.
goribaldi
вчера / 15:45
  • 1568
  • 16
Бой Головкина и Альвареса завершился ничьей

Бой Головкина и Альвареса завершился ничьей

Канело согласен на реванш, что неудивительно, Гена тоже "за". Все это было немного ожидаемо - эксперты отмечали, что промоутеры надавят на поединок, и захотят растянуть его на трилогию.
Trequartista
17 сент. 2017 / 0:15
  • 1888
  • 17