• 9775
  • 12
  • 1
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Қазақ тіліне қажеттілік пен мұқтаждық тудыру — кезек күттірмейтін іс.

Қазақ тіліне қажеттілік пен мұқтаждық тудыру - кезек күттірмейтін іс.

28 жасында қазақ елінің премьер-министрі лауазымында қызмет атқарған, қазақтың біртуар ұлы Сәкен Сейфуллиннің сол замандағы қазақ мүддесі мен тіліне байланысты мына сөздерін оқып отырып, таң қалмасқа шарамыз жоқ. Себебі 100 жыл бұрын айтқаны бүгінгі күнде де өзекті, демек, 100 жыл болды: қандай болдық, сондай болып қалып барамыз.

Сәкен Сейфуллин: «Ынтасыз, көңілсіз іске сансыз бөгет, сансыз уайым табуға болады. Бірақ себептің ең үлкені – іс басындағы адамдардың бұл іске шындап кіріскен ниеттерінің жоқтығы, ынталарының жоқтығы», «біздің қазақ коммунистері қазақ тілі туралы қатты кірісуден: «біреу «ұлтшыл» деп айтады...» деп бой тартады. Бірақ бұл қулық, бұл коммунистік қылық емес, ол – жарамсақтық, жағымпаздық. Кейбір сасық, жалмауыз демагог өзін «жақсы коммунист екен» деп айтсын деп, қазақ тілін кіргіземін деп жүрген белсенді адамдарды: «анау ұлтшыл, мынау ұлтшыл» дер. Бірақ ондай сасық демагогтар коммунистік партияның Орталық Комитетін «ұлтшыл» деп айта алмас»

Біріншіден, жоғарыда жиналыс жасап, ақша ысырап қылып жүргендердің бұл іске ынтасы шала я шикі. 20 жылда шешілмеген проблеманы бір күнде шешуге болады. Мысалы үшін ағылшын я орыс тілін білмесеңіз Қазақстанның кейбір облыстарында (түгелге жуық) қазақты жұмыска алмайды, ал қазақ тілін біл не, білме не - бәрібір. Енді қазақ тілін білмесеңіз жұмысқа алмаймыз десеңіз, онда жұрт жаппай қазақ тілін үйренер еді. Тілге мұқтаждық тудыру - Үкіметтің еншісіндегі жұмыс. 
Қазақ тілісіз-ақ нан табу - мемлекеттік және ұлттық мүддеге қарама-қайшы үрдіс. Бұл кері жүрудің анық белгісі. Осыны түсіне тұра қазақ тіліне халықты мұқтаж қылдырмау - я ұлттық мүддемізге атүсті қарау, я бұны ұлт болашағы үшін маңызды деп танымау. Түптің-түбінде бәрі мүдде мен намысқа келіп тіреледі ғой: Өзге ұлттың атамекенінде оның тілісіз ақша-пұл табу түгіл, тіпті өмір суру де мүмкін емес, ал менің елімде, менің тілімді білмей-ақ қой, өмір сүрмек түгіл, байып зауыт-фабрикаларды баскаруға болады. Тіпті менің тілімді білмейтін жұмыр басты пенделер стратегиялық институттар: Ұлттық Банк, зейнетақы қорлары, оқу орындары, қаржылық жүйені қалыптастырып отырған банктерді басқарып отыр, тіпті заң шығарушы Мәжіліс пен Сенаттарда да жетеді ондайлар. Ол қалай? "Бұған мен келіспеймін" - деп уәж айту немесе ерегісу - кезек күттірмейтін шара!

Екіншіден, жоғары оқу орындары - бұл мемлекеттің халық үшін қалыптастырып отырған біліми жүйесі. Ал мемлекет кімге тиесілі? Қазаққа. Яғни қазақ тілін білмейтін адам ондай оқу орындарында білім алуға құқығы жоқ. Бұндай ережені аспаннан немесе жеті қат жер астынан тауып отырған жайымыз жоқ. Бұндай заңдар: Ресейде де, Францияда да, Италия да, Ұлыбритания да, әйтеуір барлық мемлекетте бар десек болады. Ұлтшыл деп айыптаса, онда санасы бар бүкіл әлем мемлекеттерінің барлығының ұлтшыл болғаны. Біздің шенеуніктер осы Ресеймен одақ болғанда екі-қолдап қойнына кіріп кетуге бар ғой, олай болса мемлекеттік тілге мұқтаждық тудыруды сол Ресейден-ақ үйренейікші!

Ержан Алаш

Айқап.kz

 
Yerzhan_Alash
27 февраля 2013, 0:26
317

Загрузка...
Loading...

Комментарии

"ultshil "dep sogedi keybiruler ultimdi 、kalkimdi suyem desem,ulitshil bolsam ne bolipti kazakimdi maktan tutatin?

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Как казахстанцы могут получить кусок международного рынка аутсорса?

Как казахстанцы могут получить кусок международного рынка аутсорса?

Сокурсник Илона Маска инвестировал в образовательные проекты, и теперь хочет создать в Казахстане рабочие места на глобальном рынке аутсорса.
Zhumanova
18 мая 2017 / 13:38
  • 52180
  • 23
Поддержим пенсией жиреющие банки! На что казахстанцам разрешат досрочно тратить свои накопления в ЕНПФ

Поддержим пенсией жиреющие банки! На что казахстанцам разрешат досрочно тратить свои накопления в ЕНПФ

Со стороны ЕНПФ в очередной раз прозвучало крайне неоднозначное заявление, от которого, на наш взгляд, лучше было бы воздержаться.
openqazaqstan
вчера / 11:08
  • 7624
  • 26
А-ля Астана: новый город начали строить на левом берегу Сырдарьи

А-ля Астана: новый город начали строить на левом берегу Сырдарьи

Свершилось! Сегодня в Кызылорде приступили к застройке левобережной части Сырдарьи. Через 10 лет на месте этого пустыря будет шумный и современный новый город, наш престижный деловой Левый берег!
socium_kzo
17 мая 2017 / 17:39
  • 5166
  • 8
Пристань для обиженных людей. Как Жарылкап Калыбай Родину поменял

Пристань для обиженных людей. Как Жарылкап Калыбай Родину поменял

Этот несомненно талантливый, яркий, достаточно харизматичный журналист приобрёл себе много поклонников в среде оппозиционно-либеральной интеллигенции. Теперь они вновь, стоя, аплодируют своему кумиру.
openqazaqstan
17 мая 2017 / 16:01
  • 4575
  • 57
Что бы ни сделал пешеход – все равно водитель сядет

Что бы ни сделал пешеход – все равно водитель сядет

Вопрос о равной ответственности водителя и пешехода при наезде на последних, только-только начинают обдумывать в высоких кабинетах. Но, пока государственные головы думают, водители продолжают...
Mirogloff
22 мая 2017 / 23:29
  • 4016
  • 32
Кого нам ждать: обнародована культурно-развлекательная программа EXPO-2017

Кого нам ждать: обнародована культурно-развлекательная программа EXPO-2017

Рианны не будет (как и ожидалось, в общем-то). Зато будут Мумий Тролль с Би-2, Эрос Рамазотти, 30 Seconds to Mars, и даже почему-то Limp Bizkit. А также фестивали J Azzia и "The Spirit of Tengri".
Clair-de-la-Lune
18 мая 2017 / 1:19
  • 3971
  • 11
Алматинские проститутки превращаются в шпионок

Алматинские проститутки превращаются в шпионок

Попасть в притоны на алматинском проспекте Сейфуллина, которых, как бы ни старались полицейские, меньше не становится, теперь можно, только зная явки и пароли.
Mirogloff
19 мая 2017 / 13:25
  • 3922
  • 32
В Алматы доставили чудотворную икону «Умягчение злых сердец»

В Алматы доставили чудотворную икону «Умягчение злых сердец»

Икона "Умягчение злых сердец" несет особые - сакральные, духовные смыслы. Ее намоленность ощущается даже за те секунды, пока прикасаешься губами к образу.
ValentinaVladimirska
20 мая 2017 / 0:09
  • 2872
  • 0
Да-да, я знаю, пора выходить замуж. Есть ли у меня еще время и, пожалуйста, уточните сколько?

Да-да, я знаю, пора выходить замуж. Есть ли у меня еще время и, пожалуйста, уточните сколько?

Итак давайте сразу начистоту. Мне 29. Не замужем, никогда не была, детей нет. В душе я совсем не чувствую этот возраст. Каждый раз когда задумываюсь об этом больше чем на 3 минуты, меня накрывает...
user2017
вчера / 10:57