Why Marry Jewish? немесе «Уай мерри Қазақ?»

bakbergent 2012 M12 24
619
0
1
0

Барлығымыз білетіндей, еврей халқының саны әлемде өте аз, 0.5%-1% шамасында (қазақтар сияқты), сондықтан да болар өздерін ұлт/халық ретінде сақтау үшін еврейлер үлкен жұмыс атқарып жүр. Сол шаралардың

Барлығымыз білетіндей, еврей халқының саны әлемде өте аз, 0.5%-1% шамасында (қазақтар сияқты), сондықтан да болар өздерін ұлт/халық ретінде сақтау үшін еврейлер үлкен жұмыс атқарып жүр. Сол шаралардың бірі, төмендегі кітапты АҚШ-тағы бойдақ еврейлерге арнап шығарғаны болуы керек. Қазақтарға қарағанда, еврейлер қазір жер шарында шашырап орналасқан, әсіресе, бүкіл еврейлер санының жартысындайы (5 миллиондай) АҚШ-та өмір сүріп жатқаны көбісіне белгілі. Қазақ ұлтының өкілдері де дәл АҚШ елінде көп болмаса да, басқа елдерде көптеп орналасқан. Бірақ, сол елдердегі бойдақ қазақ бозбаларының қаншалықты қазақ емес ұлт өкілдерімен неке құрып жатқанынан бейхабармын. Мен тек қазіргі жаһандану заманында әлемдік трендке сәйкес қазақтар арасында да аралас некеге тұруы енді жиірек кездесіп жүрген шығар деп жобалай аламын. Өзім де аралас неке жайында "ойланғаным" рас, бірақ осы тақыптағы дәлелі бар ақпараттарға алдында қолым жетпей жүрген.

Мен екі күн бұрын Bookmans-та (Туссондағы қолданылған кітаптар дүкені) біраз уақыт өлтірейін деп сөрелердегі кітаптарды қарап жүріп, осы кітапқа көзім абайсызда түсіп кетті. Бұл кітапты қолыма алдым да, тақырыбы маған жақындау деп алдым :), бірақ бұл кітап толықтай еврей-бойдақтарға арналған соң, мұны оқығаннан маған пайдасы тиер ме деп ойланып тұрып қалдым. Ұзын сөздің қысқасы, мен бұл кітапты ақыры оқып бітірдім. Кітап көлемі кішкентай болған соң, жылдам оқыдым. Ал енді осы кітаптың мазмұнымен кішкене бөлісейін.

Кітапты 2003 жылы "Why Marry Jewish? Surprising Reasons for Jews to Marry Jews" деген атпен шығарған және оның авторы Doron Kornbluth (бұл кісіні бірінші рет оқып отырмын). Кітап көлемі кішілеу, оңай оқылады. Кітап авторы әжептеуір зерттеу жүргізіп, жан-жақтан сенімді ақпараттарды жинап, оған еврейлердің діни кітабы мен жалпы философиясына сай деген ақпараттармен қамтыған. Бірден айта кететін жайт, кітап мазмұны негізінен АҚШ-тағы еврейлерге арналған, көп мысалдар, сөйлем үзінділері (цитаты) мен ресми статистика АҚШ-тағы аралас некедегі еврейлер туралы берілген.

Кітаптың қорытындысынан негізгі үзіндісін берейін:

[Studies have shown that intermarriages have significant higher divorce rates and significantly lower marital satisfaction rates than same-faith marriages. Children of intermarriage are far less likely to grow up with confidence and strong self-esteem. The grandchildren of intermarriage almost never identify themselves as Jews - indeed in the vast majority of cases this already happens to adult children of intermarriage. Everyone hopes that their intermarriage will be the exception, yet very few are. Sadly, this applies even in cases where all agreed that the child was to be raised as a "Jew only".]

Бұл үзіндінің мағынасы:

[Зерттеулер көрсеткендей, бір сенімдегі (иудаизм) некелерге қарағанда аралас некелердің ажырасу көрсеткіші әжептеуір жоғары және отбасы өмірімен қанағаттанушылық деңгейі айрықша төмен. Аралас некедегі балалардың өз-өзіне деген сенімділік пен құрметпен өсу ықтималдылығы аз. Аралас некелердің немерелері (үшінші ұрпақ) өздерін Еврейміз деп айта алмайды - мұндай жағдайлар қазірдің өзінде аралас некелердегі есейген балалардың (екінші ұрпақ) өзінде болып жатыр. Кез-келген еврей өзінің аралас некесі ерекше болар деп үміттенеді, бірақ ондайлар саусақпен санарлықтай ғана. Өкініштісі, мұндай жағдайлар сол аралас некеде "тек Еврей" деп баланы өсіруге келіскен отбасыларда да болады екен]

Кітап соңында, АҚШ-тағы еврей ата-аналары мен бойдақтарға арнап жалпы ұсыныстар берген, мәселен,

ата-аналарға:
- еврей мектептерінде оқыту;
- еврейлік жаздық не жастар лагерлеріне жіберу;
- еврейлердің аумағында (neighborhood) тұру;
- үлгі бол! - Иудаизм туралы үйреніп жатқаныңды көрсету;
- еврейлердің салт-дәстүрін жасау;
- еврейлік нәрселерге қаржыны аямау (онысы, "ресурстарды" еврейлік кітапке болсын, еврейлік мерекелерге болсын, айланып келгенде, еврей/еврейлік болу деген басымдылығын көрсету);

бойдақтарға:
- еврейлер баратын жерлерге бару;
- тұратын жердегі еврейлерді көп танитын еврейді тап және сол арқылы басқа бойдақтармен танысу; және т.б.

Менің түсінгенім, бойынша мына жоғарыда көрсетілген шаралардың барлығы АҚШ-тағы еврейлердің бала-шағасы мен бойдақтарын "еврейдің әлемімен мүмкіндігінше байланыстыру" деген пиғылмен жасалған. Онысы ұлт/халықты сақтаймын деген әурешілік қой. Негізі, осы ұсыныстардың мүмкін кейбіреуін біздер, қазақтар, өзімізге жаратсақ болатын сияқты - "қазақтың әлемімен мүмкіндігінше байланыстыру" айналасында.

Негізі, көбірек жазуға болар еді, бірақ осы ақпараттың өзі еврейлердің өзін ұлт/халық ретінде сақтау әрекеттерінің кезекті үлгісі сияқты тамаша көрсетіп тұр.

Осы жазбаның (post) соңында өз ойларыңды осы тақырып айналасында бөліскендерің барлығымызға қызық болар еді!

Назарларыңызға рахмет!

Твиттерде: @bakbergent

Оцените пост

1
Дальше