Баянсыз бағдарлама Аралдың обалына қалды

Ардабек Солдатбай 2011 M01 18
648
0
0
0

Аралым. Қайран да менің Аралым... Бағың бір ашылмады-ау. Сенің табаныңда қайрандап қалған кемелердің жұрнағы да қалмады. Ал, сенің қайғың қалың қазақтың қайғысы болып қала берді. Дүниенің...

Аралым. Қайран да менің Аралым... Бағың бір ашылмады-ау. Сенің табаныңда қайрандап қалған кемелердің жұрнағы да қалмады. Ал, сенің қайғың қалың қазақтың қайғысы болып қала берді. Дүниенің түкпір-түкпірінен екі иығын жұлып жетіп, сенің суалып қалған арнаңды бірер жылда лықа толтырамыз деген талай ғалым болды. Талай бағдарлама жасалды. Бәрінен қайыр жоқ секілді әзірге. Айналып келгенде сенің обалыңа қалып отырған жемқорлық деген жалмауыз. Соның жеті басын түгел шауып тастамай, Аралым, сенің оралуың екіталай болып тұр емес пе.

Есеп комитетінің бағалауынша, Арал өңiрiнiң проблемаларын кешендi шешу жөнiндегi 2007-2009 жылдарға арналған бағдарлама тиімді іске асырылмаған.

Техникалық-технологиялық, әлеуметтік-экономикалық және экологиялық зерттеулердің нәтижелері ескерілмей дайындалған бағдарламада айқын нысаналы индикаторлар көрсетілмеген.Бағдарлама сапасыз әзірленгендіктен, іс-шаралар жеткілікті дәрежеде негізделмеген, нақты параметрлері жасалмаған. Бұл қаржы көлемін белгілеуде қиындықтарға алып келген. Нәтижесінде Арал өңірінің проблемаларын шешу жөніндегі көптеген іс-шаралар толыққанды қаржыландырылмаған. Мәселен, бағдарлама жоспарының 31 іс-шарасының тек 14-ін іске асыру ғана қаржыландырылған.Бағдарламаның алға қойған мақсаттарына, міндеттеріне және одан күтілген нәтижелерге ведомствоаралық қарым-қатынастың нашарлығынан және қатысушылардың жауапкершілік деңгейлерінің төмендігінен қол жеткізілмеген. Сол себепті, бақылау кезінде бағдарламаның Іс-шаралар жоспарының барлық тармағы бойынша жұмыстардың 5 тармағында – жұмыстар басталмаған, 18 тармағында – әлі күнге дейін жалғасуда, тек 8 тармағында ғана аяқталған.
Жобалардың техникалық-экономикалық негіздемелерінің бекітілген параметрлерін сақтамауы, сметалық құжаттамалардың бірнеше мәрте түзетілуі жобалар құнының 13,2 млрд. теңгеге қымбаттауына алып келген.Есеп комитеті бағдарламаның жобаларын іске асыруға бөлінген республикалық бюджет қаражатының пайдаланылу тиімділігінің төмендігін атап өтеді. Мысалы, Қызылорда қаласында құны 955 млн. теңге тұратын шыны-пластик құбырлар қолданылған бас тегеурінді коллекторлар сарқынды суларды биологиялық тазарту станциясының қабылдау камерасының деңгейіне көтерген кезде жоғары қысымды көтере алмаған. Сол себепті  сметалық құны 1,6 млрд. теңге тұратын сарқынды суларды биологиялық тазарту станциясы коллекторлардың жүйелі түрде бұзылуына байланысты 2007 жылдан бастап жұмыс істемейді. Бұл қоршаған ортаны сарқынды сулармен ластап, қалаға елеулі зиянын тигізуде.
Халықаралық Қайта Құру және Даму Банкінен қарызға алынған 64,5 млн. АҚШ долларының және республикалық бюджеттен қоса қаржыландырылған 21,3 млн. АҚШ долларының есебінен іске асырылып жатқан Сырдария өзенiнiң арнасын реттеу және Арал теңiзiнiң солтүстiк бөлiгiн сақтау жөніндегі жоба тиімсіз жүргізілуде. Құрылысты қадағалау жөніндегі шығындарға және консультациялық қызметтерге 3,3 млн. АҚШ доллары және 34,2 млн. теңге, сондай-ақ жобаны басқару тобын ұстауға 51,7 млн. теңге жұмсалғанына қарамастан, құрылыс жұмыстарын жеткілікті қадағалау ұйымдастырылмаған.
Есеп комитеті Үкіметке бағдарламаның тиімді іске асырылуын қамтамасыз етпеген лауазымды адамдардың жауапкершілігін қарауды ұсынады. Бюджет қаражатын пайдалану тиімділігін арттыру үшін жоғары тұрған бюджеттерден төменгі тұрған бюджеттерге нысаналы трансферттерді беру тәртібін, сондай-ақ қаржыны игеру барысында олардың мониторингілеу және есептілік процесін арттырулары жөнінде ұсынымдар берілді.

Есеп комитеті ҚР Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік қаржылық бақылаудың жоғары органы болып табылады. Сыртқы бақылауды жүзеге асырады және республикалық бюджеттің атқарылуын, орталық мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарының, мемлекеттік бағдарламалардың іске асырылуын бағалайды. Квазимемлекеттік сектор субъектілеріне бөлінген мемлекеттік қаржы ресурстарының пайдаланылуын бақылайды. Мемлекеттің гранттары мен активтерінің, мемлекет кепілдік берген қарыздардың пайдаланылу тиімділігін талдайды, сондай-ақ Ұлттық банк активтерінің пайдалану сәйкестігін бақылауды жүзеге асырады.

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің баспасөз қызметі

Бек ДАТҰЛЫ.

Оцените пост

0
Дальше