ТМК компаниялары үшін оқыту бизнес және тәжірибеге бағдарланған болуы керек – сарапшы
Мәселені шешу үшін жұмыс берушілердің талаптары мен кәсіби стандарттар талаптарына сәйкес білім беру бағдарламаларын әзірлеу қажет. Бұдан басқа, квота тәртібін өзгерту, салық заңнамасында ынталандыруды қамтамасыз ету, тау-кен металлургиялық салада кадрлық сертификаттау орталығын құру қажет. Республикалық тау-кен және тау-кен металлургиялық кәсіпорындар қауымдастығының атқарушы директоры Николай Радостовец осындай ұсыныстарды «ТМК үшін кадрлар» сессиясында ұсынды.
Сессия 25-ші Бүкіләлемдік тау-кен конгресі аясында Тау-кен металлургиялық кәсіпорындары ассоциациясы тарапынан ұйымдастырылды.
Қызметкерлермен ТМК-мен қамтамасыз етудің өзекті мәселелері туралы айта келіп, ол еңбек нарығында парадокстық жағдай қалыптасқанын атап өтті. Бір жағынан, цифрлық технологияларды енгізумен, заманауи инновациялармен бірге кәсіпорындарда қызметкерлердің айтарлықтай саны азайтылуы керек. Екінші жағынан, компанияларда мамандар жетіспейді, оларды көрші елдерден тартуға мәжбүрміз. Мысалға, «АрселорМиттал Теміртауда» бүгінгі күні кадр мәселесі шешімін таппаған, сондықтан олар өздерінше ұнтақты, бункерлік машиналарды, машинистерді, операторларды дайындайды. Сарапшылар атап өткендей, бүгінгі таңда республикада 98 мамандық бойынша дайындық жоқ.
«Басқа парадокс тағы бар: жоғары білікті кадрлар жетіспеушілігі жағдайында олардың келуін шектейміз», - деді қауымдастық басшысы.
Оның айтуынша, экономикалық қызметтің қолданыстағы квоталары шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат алуды қиындатады. Сондықтан квоталарды өңірлерге қайтару және осы квоталарды түзету мүмкіндігін беру қажет. Сайып келгенде шет елден келген білікті маман өзінің дағдылары мен тәжірибесін Қазақстанға береді.
«Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігімен, Білім және ғылым министрлігімен бірге кадрларды даярлауды түбегейлі қайта қарастыру, жаңа бағдарламаны қалыптастыру қажет», - деді қауымдастық басшысы.
Оның пікірінше, оқыту жүйесін құрған кезде, жұмыс берушілердің қажеттіліктерін есепке алу керек, нәтижесінде олар еңбек нарығындағы сұранысты қалыптастырады. Сондықтан АТМК атқарушы директоры жоғары оқу орындарының өкілдері, кәсіптік білім беру мекемелері мен бизнес өкілдері Білім және ғылым министрлігі жанындағы кәсіби техникалық кадрларды даярлау жөніндегі кеңестің құрамына енуін ұсынды. Бүгінгі таңда оған тек облыстардың министрліктері мен әкімдіктерінің қызметкерлері кіреді. Тағы бір ұсыныс, тау-кен компаниялары қызметкерлерін цифрлы технологияларға үйрету үшін тиімді емес екеніне байланысты. Салық заңнамасында көтермелеу шараларын қамтамасыз ету қажет, ол жұмыс берушіден тек негізгі мамандықтар бойынша ғана емес, тұтастай алғанда да біліктілікті арттыру үшін жұмсалатын шығындарды есепке алумен байланысты. Өндiрiстiң үздіксіз дамуы жағдайында қызметкерді қайта даярлау жұмыс берушіден әлі де жоқ мамандығы бойынша жүзеге асырылуы мүмкін.