Таеквондист Алишер Шамов АҚШ-қа қоныс аударды
Алишер Шамов – қазақстандық жас таеквондист. 6 жасынан осы жекпе-жек түрін меңгеріп, әлем біріншіліктерінде топ жарып жүр. Жас спортшы бүгінде АҚШ-қа қоныс аударды. Оның себебін, армандары мен алға қойған жоспарлары туралы сұхбатымызда кеңінен айтып берді.
Әлішер, өзің, отбасың туралы айтып берсең....
- Мен Алишер Шамов 2002 жылы 15 қазанда Алматы қаласында дүниеге келдім. Бірақ ол жерде ұзақ тұрмадық, отбасыммен мен 5-6 жаста болғанда Қарағандыға көшіп келдік. Екі үлкен әпкем бар, біреуі Алматыда тұрады отбасылы. Ал екіншісі Астанада дәрігер мамандығын меңгеруде. Әкем – кәсіпкер, ал анам біздің тәрбиемізбен айналысты. Ең қарапайым отбасында өстім. Ата-анам маған әрқашан қатал қарады, ерте кезден бастап олар маған темірдей тәртіпті үйретті, содан кейін спортқа берді.
Таеквандо залына қай жаста бірінші рет бардыңыз?
- Мен өмір бойы уақытымды жекпе-жектің осы түріне арнадым. 2008 жылы 6 жасымда жаттығуды бастадым. Бала кезімнен Джеки Чан, Брюс Ли сияқты актерлер түскен фильмдерді ұнататынмын және әрқашан ата-анамнан мені жекпе-жек спортына беруді сұрайтынмын. Осылайша, олар мені ITF таеквондоға берді, менің жаттықтырушым көптеген жүлдегерлер мен Әлем және Азия чемпиондарын тәрбиелеген Николай Алексюк болды.
ITF-те категориясы бойынша жетістікке жету қиын, егер сіздің алғашқы жеңістеріңіз есіңізде болса...
- Жетістікке жеткен алғашқы ірі халықаралық турнир 2018 жылғы Азия чемпионаты болды. Онда мен жекпе-жек спарринг, командалық спарринг және командалық туль сияқты үш пән бойынша бірінші орын алдым. Әрі қарай 2019 жылы әлем вице-чемпионы атағын жеңіп алдым. Табыстар мені жекпе-жектің осы түрімен одан әрі айналысуға жетеледі және мен өз күшіме сене бастадым. 2020 жылғы пандемия менің жоспарларымды сәл өзгертті. Шекаралар жабылғанға дейін мен Чехия астанасы Прагада өтетін Еуропа чемпионатына шықтым, бірақ дайындық басталғаннан кейін карантин болып, бүкіл әлем бойынша барлық жарыстар тоқтатылды. Осыдан кейін ұзақ уақыт бойы ештеңе болған жоқ. Спортпен байланысымды үзбеу үшін төрешілікке түсіп, таэквондоның көптеген аспектілерін зерттей бастадым.
Оқырмандарға ITF таеквондо олимпиадалық спорт түрі емес екенін еске салайық. Бірақ олимпиадалар мен Азиадалар бағдарламасында WTF таэквондо ұсынылған...
- Иә, дұрыс айтасыз таэквондо ITF-олимпиадалық спорт түрі емес. Ол қарусыз өзін-өзі қорғау өнерінің бір түрі болып саналады. Таеквондо ITF және WTF деп екіге бөлінеді. Ерекшелігі де көп, өйткені олар екі түрлі Федерация: WTF-тің ата-бабасы-Оңтүстік Корея, ал ITF Солтүстік Кореяда құрылған. Сондай-ақ, жекпе-жектің мәнері, соққылар техникасымен ерекшеленеді. Таэквондода WTF 95% аяқпен жұмыс істейді.
Бірде мен олимпиадалық нұсқада өнер көрсетуім керек еді, бірақ тәжірибе ойымнан шыққан жоқ. Таэквондо ITF (олимпиадалық емес) және таэквондо WTF (олимпиадалық) әртүрлі спорт түрлері болғанымен, ұқсас тұстары да бар. Шамамен 12 жасар кезімде жаттықтырушы бізді олимпиадалық жарыстарға жіберді. Менің есімде қалғаны олардың ережелеріне бейімделу өте қиын болды, көптеген ереже бұзушылықтарға жол бердім, жалпы, WTF таэквондо маған ұнамады.
Алишер, осы жылғы Олимпиаданы көрдіңіз бе? Біздің таеквондистердің жекпе-жегі сізге ұнады ма?
- Алдыңғы сұхбаттарымда түсіндіргенімдей, біздің таеквон-до федерациясы олимпиадалық емес, бірақ соған қарамастан, мұндай керемет жекпе-жектерді көру қызық болды. Өйткені олимпиадалық таэквондо мен біздікінің арасында көптеген ұқсастықтар бар.
Сіз АҚШ-қа қалай бардыңыз?
- 2023 жылдың 2 маусымында мен АҚШ-қа оқуға келдім. Мұхиттың арғы жағы жарыстың не екенін есіме алды. Жақында, 2024 жылдың көктемінде Нью-Йорктегі халықаралық жарыстарға қатысып, екінші орынға ие болдым және американдық клубтардан шақыру алдым.
Біз сіз үшін өте қуаныштымыз. Бізбен бөлісе кетсеңіз бұл қалай болды? Эмоциялар, нәтижелер....
- Мен жарыста үш жекпе-жек өткіздім. Бірінші шайқаста Доминикан Республикасының өкілімен бетпе-бет келіп, ұзақ үзілістен кейінгі толқуларға қарамастан жеңдім. Екінші жекпе-жекте тағы да доминикандық қатысушымен кездесіп, жекпе-жекте тағы да басым түстім. Бірақ соңғы секундтарда жарақат алған тізеден соққы берді. Осыған қарамастан, әйелімнің қолдауының арқасында Моңғолия өкіліне қарсы соңғы жекпе-жегіме шықтым.
Мен бірінші раундта жеңіске жетсем де, екінші раунд жарақатқа байланысты сәтсіз болып, екінші орынға ие болдым.
Американдық жұртшылық, жанкүйерлер сізге ұнады ма?
- Американдық жұртшылықтың біздің көрерменнен еш айырмашылығы жоқ, барлығы бірдей эмоционалды және белсенді жанкүйерлер. Әлем чемпионаттарында бұл жанкүйерлер маған қарсы болатын, ал мұнда мен үшін болысты. Жалпы осында болған кездегі ең керемет тәжірибе болды десем болады.
Сіз сонда Қазақстан намысын қорғап шықтыңыз ба? Әлде бұл әуесқой кездесулер болды ма?
- Мен мұнда Нью-Йорк штатында өнер көрсеттім, өйткені бұл әуесқой жарыс. Менің жаттықтырушым мен клубым Американың өкілдері және менің ойымша, мен Қазақстанды жақсы жағынан таныстырдым, көптеген жанкүйерлер менің қайдан екенімді біледі.
Алишер, алдағы 5 жылға қандай жоспарлар бар?
- Менің үлкен жоспарларым бар. Американдық таеквондоны келесі деңгейге көтере алатын адам болғым келеді. Менің ойымша, бұл үшін қажет нәрсенің бәрі менде бар. Өйткені мұнда керемет команда, жаттықтырушы және бастысы қолдау. Аталмыш спорт түріне деген ең маңызды құмарлық пен сүйіспеншілігімді айтып тауыса алмаймын.
Сұхбатыңа көп рақмет! Жеңісті күндерің көп болсын!