Қосымша бұрыш енгізу әдісі
Күрделі тригонометриялық теңдеулерді шешу жолдарының бірі "қосымша бүрыш енгізу әдісі".
sinx+cosx=?
Psina+Qcosa өрнегі берілген; Psina+Qcosa=Asin(a+ф) теңдігі орындалатындай А және ф сандарын табу керек. (P және Q екеуі бірден нөлге тең бола алмайды ).
Алдымен, P=cosф, Q=sinф болатындай ф саны табылды деп ойлайық. Онда біздің есебіміз оңай шешілер еді:
Psina+Qcosa=cosфsina+sinфcosa=sin(a+ф)
Бірақ жалпы жағдайда ондай сан болмауы да мүмкін: егер P=cosф, Q=sinф болса, онда
, ал кез келген екі санның квадраттарының қосындысы бірге тең болуы шарт емес. Сондықтан кішкентай айла қолданамыз, өрнекті
санына көбейтеміз және бөлеміз:
![]()
екеніне көңіл аударайық.
Кординатасы
болатын нүкте тригонометриялық шеңберде жатыр: ал ф – осы нүктеге сай келетін бұрыш деп алайық. Онда ![]()
теңдіктері орындалады және біздің өрнегімізді былайша жазуға болады:
![]()
Осылай көздеген мақсатымызға жеттік.
“Егер P және Q сандары нөлге тең болмаса, онда
, бұл жерде
. ”
Бұл әдіс қосымша бұрыш енгізу әдісі деп аталады (қосымша бұрыш – ф).
1-мысал:
теңдеуін шешіңіз.
Шешімі:
![]()
![]()
![]()
![]()
Жауабы: ![]()
2-мысал:
теңдеуін шешіңіз.
Шешімі:
![]()
![]()
![]()
![]()
Жауабы: ![]()
3-мысал:
теңдеуінің ең кіші оң түбірін табыңыз.
Шешімі:
Алдымен жалпы шешімін табайық:
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
Жауабы: ![]()
