М. Жұмабаев, Ғ. Мүсіреповтің жерлестері ЭКСПО қонақтарын таңқалдырмақ
ЭКСПО – 2017халықаралық көрмесі аясында 21-31 тамыз аралығында Астана қаласында Солтүстік Қазақстан күндері өтеді. 11 күн қала қонақтары мен қала тұрғындары үшін салаутты-танымдық шаралар ұйымдастырылады.
«Біздің өңір Мағжан Жұмабаев сынды қазақтың ұлыа қыны, Сабит Мұқанов, Ғабит Мүсірепов, Иван Шухов сынды қазақтың классик жазушыларының туған жері болуымен ерекшеленеді. Солтүстік Қазақстан ақындары мен жазушыларының еліміздің көп ұлтты әдебиет әлеміне қосқан үлесі көп», - деді Солтүстік Қазақстан облысы әкімі аппаратының жетекшісі Мадияр Қожахмет Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мәслихатында.
11 күннің ішінде Солтүстік Қазақстан облысында өткізілетін бағдарлама 8 алаңда өтеді: «Этнауыл» ұлттық-мәдени кешені, қуыршақ театры, М.Горький атындағы мемлекеттік академиялық орыс драма театры, Мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық драма театры Қ.Қуанышбаева, ҚР Ұлттық мұрағаты, әкімдіктің алдындағы алаң, «Бәйтерек» монументі, ЭКСПО-2017 көрме кешенінің амфитеатрында.
«Алғаш реет мұражай қорларынан сирек кездесетін экспонаттар ұсынылады, олардың бірі 16-17 ғасырлардан тұратын батыр дулығасы. Зерттеулер көрсеткендей, дулыға батыл шабуылдардың іздері көрінетін батыл батырға тиесілі. Көрмеде алтын араб жазуы бар дулыға қойлатын болады, дулығасында: «Пайғамбар Мұхаммед сенімен бірге» деген жазуы бар, иесінің аты-жөні - Ахмет Якуп (Жақып) ұлы», - деді әкім аппаратының басшысы.
16-шы ғасырдың қалпына келтірілген «Соғыс айбалтасы» көрмесі, қара сәнімен және гравюрмен безендірілген, скифтердің жануарлар стилінің ерекшелігі бар гүлді ою-өрнекте үлкен әсер сыйлайды.
Бұдан басқа, бірегей және сирек кездесетін құжат – көп жылдар бойы «Жоғарғы құпия» маркасымен сақталған, халық назарынан құпияда ұсталған Мағжан Жұмабаевтың қолжазбасы көрермендер мен қонақтар назарына ұсынылады.
«Қолжазба 1922 жылдың 20 тамызында Солтүстік Қазақстанда аштық болған уақыт деп белгіленген. Мағжан Жұмабаев біздің аймағымыздағы халықтың жағдайы мен ашаршылықтың салдарын сипаттайды», - деді Мадияр Қожахмет.
Мәдени бағдарламада 400-ден астам адам қатысады, олардың ішінде Солтүстік Қазақстанды танымал етіп жүрген өнер майталмандары, облыстың ең үздік шығармашылық ұжымдарының қатысушылары, солисттер, актерлер, сәндік-қолданбалы өнер шеберлері бар.
Бүгінгі таңда «Этнауыл» этно мәдени кешенінде облыстың әйгілі өнер шеберлерінің өнімдері көрмесі мен жәрмеңкесі өтеді. Көрмеде әртүрлі материалдардан ұсынылған бұйымдар: ағаштан және көркем бұрышпен аяқталатын, тастан, киізөнері, ұлттық стильдегі қуыршақтар, қайың қабығынан жасалған бұйымдар, дастархандар, ағаштан жасалған бұйымдар: астау, озау, Кесе және тағы басқалар. Көрмелер екі киіз үйде және этноауылдың павильондарында орналасады.
«Республикамызда танымал, шебер және біздің отандастарымыз Мәди Качи заманауи технологияларға негізделген қолөнер туындыларының сирек және ерекше музыкалық аспаптарын жасап шығарды: қазіргі кездегі халық арасында сұранысқа ие жетіген, адырнай, шаң-қобыз. Сонымен қатар, қонақтар қолөнер шеберлерінің өнімдерін сатып ала алады, дәстүрлі қолданбалы өнер шеберлік-сыныптарына қатыса алады», - деді спикер.
Мәдениет күндерінің салтанатты басталуы 24 тамыз күнісағат 6-да елордалық қалалық алаңда «Есіл өңірі жұлдыздары» мерекелік концертімен, ал 25 тамызда сағат 19.00 Бәйтерек ескерткішінің алаңында «Жағу уақыты» жастар бағдарламасын өткізеді.
26 тамызда сағат үштен кешкі сегізге дейін «Этнауыл» ұлттық-мәдени кешенінде «Аққайыңдар өлкесі» өңірлік шығармашылық ұжымдарының концерттері өтеді.
Ежелгі мәдениетті сүйетіндер үшін Ұлттық мұрағатта Солтүстік Қазақстандағы қасиетті орындар туралы «Қазақстан тарихындағы жаңа кезең» атты көрме өтеді.
Олардың тек 14-і ғана бар, олардың үшеуі Қазақстанның географиясының республикалық қасиетті картасына енген: Қарасай мен Ағынтай Батырлар ескерткіші, Абылай ханның резиденциясы, Ботай қонысы.
26-27 тамыз аралығында спорттық жанкүйерлерге арналған ұлттық спорттық жарыстар ұйымдастырылады: асық ату, тоғыз кұмалақ, бес тас, жамбы ату, алдараспақ, қыз қуу.
Солтүстік Қазақстан облысының Мәдениет күндерінің қорытынды концерті 27 тамызда сағат 21: 30-да «Амфитеатр» алаңында ҚР еңбек сіңірген қайраткерлері Азамат Жылтырғұзов пен Дәурен Ғлымов сынды жұлдыздардың қатысуымен ЭКСПО-да «ҚызылжарЕлі – Қазақстанның інжуі» атты гала-концерт болмақ.
Халықаралық және республикалық жарыстардың лауреаты, сондай-ақ елімізді Сочиде «Жаңа толқын-2017» халықаралық ән байқауына қатысқан Әмина Жапар өнер көрсетеді. Жастарды «Ринго» және «Айуми» эстрадалық топтары өнерлерімен қуантады.
Еліміздің Солтүстік өңірі Солтүстік Қазақстан күндерін өткізіп жатқанда, бір топ экспедиция мүшелері ежелден сақталған әсем әрі жұмбақ қала Бұхараға бет алды.
Сан ғасырлық түсін сақтаған Жұмбақ Бұхара. «Ұлы Жібек жолы туралы» телевизиялық жобаның экипажы ежелгі қалалар арқылы өз жолын жалғастырады, бұл жолы бұл жолы Ұлы Жібек жолының інжуінің бірі деп аталатын Бұхара қаласы болды. Бұхара - Ұлы Жібек жолының інжу-маржандарының бірі.Көптеген тарихи көзқарастар сақталғанымен, қазіргі заманғы жаңартылған Самарқанд қаласымен салыстырғанда, Бұхара - бұл нағыз шығыс қаласы.
«Мұнда мәдени ескерткіштер бір жерде, қонақ үйлер мен ғимараттар стильдендірілген. Сондықтан, Бухарада болу ортағасырлық атмосфераға секіргендей әсер береді», - деді жобаға қатысушы Әлібек Бегалинов.
Бұл күндері командалар ежелгі цитадельге және Бұхара әмірлерінің қорғандарына - Арқалық бекінісіне барды.Команда мүшелеріне айтқандай, осы бекіністің қабырғасында үш мыңнан астам адам - билеушілер, шенеуніктер, қолөнершілер, әскери басшылар өмір сүрген.Бекініс бірнеше рет қалпына келтірілді. Бүгінде бұл Бухара ең танымал тарихи жер.
«Он мың сомға (250 теңге шамасында) мұнда түйені «жалға» аласыз, атқа мініп, ортағасырлық өмірдің түсіне ене аласыз.Бұхарада 60-тан астам керуен сарайлары болды, күн сайын километр кезекте түйелер салынды. Көптеген керуендер сырттан келді.Көптеген керуендер сырттан келді. Әрбір түйе 200 кг-ға жуық заттарды алып, 10 күн бойы сусыз шыдаған. Осылайша, олар адал және шыдамды көмекшілер», - деді Алибек Бегалинов.
Арқалық бекіністің жанында - Кальян минараты орналасқан - Бухараның ең биік нүктесі.
Кешке жергілікті туризмді дамыту комитетінің мүшелері команданы ерекше кешкі асқа шақырды.
Естеріңізге сала кетейік, «Ұлы Жібек жолында» авто саяхаты осы жазда Алматыда басталды.Автошерудің мақсаты - бірінші кезекте, керуеннің мүмкіндіктері мен Оңтүстік Қазақстан мен Өзбекстанның сұлулығын көрсету.Бұған қоса, қазіргі уақытқа дейін Ұлы Жібек жолы нашар түсініледі. Екі көліктегі жеті адам экипажы Жібек жолының Ташкент, Түркістан, Самарқанд, Бұхара, Хива сияқты ежелгі қалаларына барады. Команда Ташкентте және Самарқандта болды.