Ұлылар шыққан - Ұлы Орда

Талай түлектің арманына айналған еліміздегі шоқтығы биік білім ордасы әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің құрылғанына 80 жыл толды. Университеттің мерейтойы аса маңызды әрі жинақтаушы әлеуеті жоғары оқиға. Қазіргі кезеңде, жоғары оқу орындарында ғылым үйретіп, білім берудің сапасын арттыру мен ұйымдастыру бойынша жүргізіліп жатқан кең көлемді өзгерістер мен реформалар тұрғысынан алып қарағанда, тәрбие жұмысы саласында да жаңаша көзқарас пен жаңаша ұстанымдар қажеттілігі айқын сезіліп отыр. Сондықтан да отандық білім мен ғылымның қарашаңырағы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дің бұл саладағы тәжірибесі өзгеше.

Иә, университет – іргелі білім ордасы, кешенді ғылым орталығы, заманының заңғар перзенттері қызмет еткен қасиетті қарашаңырақ. Білім мен ғылымның ғана емес, аса көрнекті мемлекет пен қоғам қай­раткерлерін тәрбиелеп өсірген, азамат­тық тұлға қалыптастыру мен шеберлік шың­даудың да жоғары сатысы.

Мәселен, аталмыш оқу орнының құрылу тарихына үңілсек, сонау кеңес заманының заңдылықтары үстемдік құрып тұрған шақта КСРО Халық комиссарлары кеңесі қазақ халқы үшін аса маңызды тарихи құжат қабылдады. Ол – Қазақстан тарихында «Қазақстан үшін кадрлар дайындау туралы» деген атаумен белгілі. Ол 1933 жылдың 20 қазанындағы қаулы еді.

Сонымен, қазақ халқының бағына құры­лып, бой көтерген алтын ұямыз 1934 жылдың 15 қаңтарынан бастап өз қызметін ресми түрде бастаған. Қазір әл-Фараби атындағы ұлттық университеті қазақтың жетекші классикалық университеті мәртебесіне ие. Бүгінгі күні елдегі білім мен ғылымның ірі орталығына айналып отыр. Университет инновациялық дамудың көшбасшысына айналды. Отанымыздағы барлық білім беру жүйесінің тірегі, білікті ордасы. Мыңдаған түлектері Қазақстанда және оның аумағынан тыс жерлердегі өндірістің барлық салаларында табысты еңбек етіп жүр.

Білім ордасы Президенттің «Сапа саласындағы жетістіктері үшін» сыйлығын иеленді. Оқытушы-профессорлар құрамы 2500 мың адамнан асады екен. Олардың ішінде 400-ден астамы ғылым докторлары, профессорлар болса, ал 800-ден астамы ғылым кандидаттары мен доценттер. Университеттің 14 факультетінде беделді ғылыми мектептер шоғырланған. 180 мамандық бойынша кадр дайындайды. Қарашаңырақ Орталық Азия мемлекеттері жоғары оқу орындары арасында алғашқы болып Еуропалық білім кеңістігіне кірді.

ҚазҰУ-де еліміздің барлық өңірінен, сондай-ақ, алыс және жақын шетелден келген 15 мыңға жуық студент білім алып жатыр. Әлемдік бәсекеге төтеп берудің басты шарты – күшті рух пен білім. Тәуелсіздік жылдарында Қазақстандағы жоғары білім беру жүйесінің мазмұны өзгеріп, жаңа сипатқа ие болды. Елбасының жүргізіп отырған сындарлы саясатының арқасында, білім саласында көптеген реформалар жүзеге асып, тың идеяларға дем беріп, жаңаша бетбұрыс жолына түсті.

Ұлттық университет Америка, Еуропа және Азия университеттерімен бірігіп, қосдипломды білім беру бағдарламасын алғаш қолға алды. Бұл әлемдік білім беру кеңістігіндегі ҚазҰУ-дің жоғары бәсе­кеге қабілеттілігін айқындап берді. Мемлекет басшысының «Жасыл экономиканың стра­тегиялық трансферт идеясын» және Еуропа, Азия, Америка елдерімен жаһан­дық әріптестікті ұсынуы әлемде үлкен қызы­ғушылық танытып отыр. Нұрсұлтан Назарбаевтың «XXІ ғасырдағы орнықты дамудың жаһандық энергоэкологиялық стратегиясы» атты еңбегінде жаһандық энергетикалык дамуды қалыптастыру әдістерін пайдалану арқылы XXІ ғасыр­дағы энергоэкологиялық орнықты даму стратегия­сының негіздері ұсынылған. Қа­сиетті білім ордасының ғылыми-зерттеу жұ­мыстарының қайнар көзі Елбасымыз­дың «Қазақстан – 2050» Стратегиясынан және «Қазақстанның әлеуметтік жаңғырты­луы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» атты бағдарламалық еңбегінен ­бастау алады.

Худайбердина Г.А

Әл-Фараби атындағы заң факультеті

азаматтық құқық және іс жүргізу еңбек құқығы доценті,

заң ғылымдарының докторы