Өйткені бүгінгі қоғамда мұндай кәсіппен отбасын асырай алмайтындықтан дарынын далада қалдырып, өзге салаға кетуге мәжбүр. Мұндай өзекті мәселені «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясының жанынан құрылған «Мирас» мәдениет пен өнерді дамыту бойынша қоғамдық кеңестің отырысында Суретшілер одағының өкілдері көтерді.
Мәжіліс депутаты Қуаныш Сұлтанов жүргізген жиынға Сенаттың Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің төрағасы А.Бижанов, «Нұр Отан» хатшысы Е.Қарин, Мәдениет және ақпарат вице-министрі А.Бөрібаев және Театр, Суретшілер, Композиторлар одағының төрағалары мен шығармашылық саланың өкілдері қатысты. Жиын барысында еліміздегі қылқалам өнерінің келешегі мен кедергілері жайында Суретшілер одағының төрағасы Байтұрсын Өмірбеков арнайы баяндама жасап, бірқатар түйткілді түйіндерге тоқталды.
Еліміз бойынша 980 мүшенің басын қосқан Суретшілер одағы кезінде ең бай және кәсібилік пен әлеуметтік жағынан толық қамтамасыз етілген шығармашылық ұжым еді. Сәулеті мен дәулеті келіскен ортақ ғимараттары, 100-ден астам шеберханалары тоқтаусыз жұмыс істеді. Оның үстіне, сол кездегі қоғамның қылқаламның құдіретіне деген құрметі мен қызығушылығы да ерекше еді. Қазір солардың жұрнағы да қалмады, ғимарат сатылды, шеберханалар талан-таражға түсті. Олардың орнын әлеуметті әуесқойлықпен алдандыратын Алматының «Арбаты» секілді алаңқайлар басты. Байтұрсын Өмірбеков таяуда Ресейдің Ульянов қаласында өткен әріптестерінің байқауына қазылық жасапты. 15 аталым бойынша сынға түскен үміткерлерге үлкен жүлделер таратылған. Тек 1-орынға берілетін жүлдесінің өзі 1 миллион теңге екен. Ал бізде бейнелеу өнеріне қатысты байқаулар мен бәсекелер жоққа
тән. Тәжірибе бөлісіп, пікір алмасатын симпозиумдар мен конференциялар да екібастан ұйымдастырылмайды. Себебі қаржы жоқ. Есесіне, батырлар мен билердің ескерткішін немесе арзанқол суретін бір түнде салып шығатын жеңіл қолды жігіттердің дәурені жүріп тұр. Төрағаның айтуынша, атақты шебер Әбілхан Қастеев Амангелді батырдың бейнесін түсіру үшін он жылдай еңбектенген. Ауылына барған, ағайын туысымен сөйлескен, қысқасы батырдың бітім-болмысын, мінез-құлқын тынымсыз зерттеп, соған сәйкес хас тұлғасын талассыз кескіндеген. Ал бүгінгілердің қарекеті Қастеевтің еңбегінің қасында күлкіңді келтіреді.
Туабітті жас дарындардың сурет өнеріне келуі де сирей бастауы аға буынды алаңдата түсіпті. Өйткені адам баласының таңданысын туғызатын қаншалықты тартымды дүниелер туғызғаныңызбен оның бағасы жоқ, ешкім бағаламайды. Материалды, моралды тұрғыдан да. Отбасының тірекшісі саналатын ер азамат үшін еңбегінің бағаланбауы ауыр азап емес пе?! Сондықтан да бейнелеу өнеріне бейімі бар балалар несібесін басқа саладан теруге мәжбүр. Үлкендерінің тағдыры да осы тақылеттес. Бірқатар мықты мамандар өнерін жоғары деңгейде бағалайтын шет мемлекеттерге асқан. Сонда тұрып, ізденеді, картиналарын атақты көрмелерге қояды, лайықты баға ұсынылғандарын сатады. Әйтеуір, тынбайды.
«Елорданың гүлденуі, тәуелсіздіктің 20 жылдығы және егеменді елдің лайықты ерлерінің еңбектері үлкен картиналарға татитын тақырыптар еді. Бірақ соған бағыттаған, ынталандырған ешкім болмады. Әйтпесе, еліміздің дамуын тарихи дүниеге айналдыратын хас шеберлер бар ғой. Оларға да қызықты жобалар немесе ұсыныстар түспеген соң, өздігінен алып шығуы қиын. Жоғары мазмұнды картинаға кететін шығындарды екінің бірі көтере алмайды. Егер ұлттық сурет өнерін сақтап, дамытуды керек етсек, алдымен мемлекет біздерге көңіл бөлуі керек» дейді Байтұрсын Өмірбеков. Бұл ойларға қатысты Мәдениет комитетінің төрағасы Тілеуғали Қышқашбаевтың айтар
өз пікірі бар.
- Суретшілер одағы қоғамдық негізде жұмыс жүргізеді. Оның бүкіл кемшілігі мен қиындығын тек мемлекеттік мекемеге артып қою қисынсыз. Өздері ізденіп, ұсыныстар әзірлеп, қолдаушылар табуға тиіс. Біз өз тарапымыздан көмегімізді береміз. Мәселен, жиыннан соң хаттамалық шешімге сүйеніп, аймақтағы әкімдіктердің бағынысындағы көрмелер мен мұражайларға суретшілердің сапалы туындыларын сатып алуды ұйымдастыруға қаржы қарауын сұрап, хат жолдайық. Мұны жүзеге асыру үшін жан-жақты қолдау білдіруге әзірміз .
Жиынға қатысушылар өзге де пікір білдірушілердің ұсыныстарын ескеріп, қиындықтан шығудың амалдарын бірлесе қарастыруға келісті. Сондай-ақ ауылдағы мәдениет нысандарын дамытуға қатысты Маңғыстау облысы әкімінің орынбасары Халила Нұрғалиеваның хабарламасы тыңдалып, ескерілуге міндетті мәселелер тиісті органдарға жіберілетін болды.
Бейсенбай ДӘУЛЕТҰЛЫ
Астана қаласы
