Қазақстандағы тіл саясаты туралы не білу керек? 3-бөлім
2017 жылы тілдер саласындағы негізгі жаңалықтар қазақ тілін латын жазбасына көшіру болды. Елбасы осы бағдарламаны мемлекеттік аппаратқа «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» деген мақалада берді. Мәтінге сәйкес 2025 жылдан бастап жазбаларды басқару, мерзімдік басылымдар мен оқулықтар латын әліпбиімен толығымен жарияланатын болады. 2018 жылдан бастап жаңа алфавитті оқытуға және орта мектептерге арналған оқулықтар дайындауға үйрету керек.
Жалпы талқылау барысында алфавитті үш нұсқасы - диграф, апострофтар және акута (өткір екпін немесе хаттың үстінен штрих) ұсынылды. Алғашқы екі нұсқасы халық тарапынан сынға ұшырады, нәтижесінде 2018 жылғы 20 ақпандағы Президент жарлығында акуталармен жасалған әліппи қабылданды.
Мемлекеттік органдар мен сарапшылар бұл өзгерістердің тек қазақ тіліне қатысты екенін бірнеше рет айтса да, халықтың бір бөлігі орыс тіліне қауіп төндіруі мүмкін деген пікірді білдірді. Содан кейін Мемлекет басшысы азаматтарға осындай қауіп-қатердің жоқ екендігіне сендірді.
Егер қазақ әліпбиі латын әріпіне көшетін болса, ол орыс тіліне, кириллица жазбасына ешқандай да қауіп төндірмейді. Латын әліпбиі тек қазақ тіліне қатысты болады. Осы күнге дейін орыс тілінде жарияланып, орыс тілінде жарық көріп келген басылымдар ары қарай өз жұмыстарын жалғастыратын болады, яғни орыс тілінде сөйлейтін қазақстандықтар кириллицада жаза беретін болады деп түсіндірген еді елбасы.
Тағы бір маңызды мәселе мектептерде үш тілде білім беру жүйесін енгізу болып табылады. 2019 жылы Білім және ғылым министрлігі хабарлауынша, үш тілде оқыту 10-11 сыныптарда басталады. Қазақ тілінде оқытылатын мектептерде физика, химия, биология және информатика ағылшын тілінде, ал орыс тілі мен әдебиеті орыс тілінде оқытылады. Орыс тілді мектептерде қазақ тілінде Қазақстан тарихы, қазақ тілі мен әдебиеті өткізілетін болады, физика, химия, биология және информатика сабақтары ағылшын тілінде өтеді. Сонымен қатар, сатылы түрде қалған сабақтар осы жүйеге ауысады.