Тікелей эфир

Глэм-рок бағытындағы жас әнші Тоғжан

Әр бүлдіршін кішкентай кезінен «өскенде бәленше боламын» деп армандайды. Бірақ есейе келе, күнделікті тіршілік қамымен бе, әлде пессимист қоғамның әсерінен бе, кешегі бала арманы ұмытыла береді. Осылайша кейбір ересектердің көздерінен кім үшін өмір сүрдім, арманым неге орындалмады деген риторикалық сұрақтар оқылып тұратындай. Алайда өз арманын сатпаған, қандай қиындық болмасын, ең бастысы, жан-дүниесін тыңдай білген бақытты адамдар да өмірде аз емес. Сол қатарға жататын арулардың бірі, жұмысына кәсіби түрде келетін, әр қимылынан индивидуалдылығы көрінетін, өзінің қуатты тембрымен тыңдарманға позитив сыйлайтын Тоғжан Ерсімбекпен болған әңгімемізді қабыл алыңыздар.

Глэм-рок — (ағылш. glamorous — «эффектілі») — 70-ж.ж. басында Англияда пайда болған рок-музыканың бір бағыты. Глэм-рок жанрындағы әншілер үшін жарқын мінезді образ, театралды әсер беретін экзотикалық костюмдер тән.

— Сәлем, Тоғжан! Алдымен өзіңмен жақынырақ таныссақ, қай жерде туылдың, өстің?

— Менің туған қалам — шағын Шу қаласы. 1988 жылы 19 мамырда дүниеге келдім. Музыканы балалық шағымнан жақсы көремін. Әулетімізде музыкалық ген бар дей аламын. Әкем жақтан болсын, анам жақтан болсын ата-әжелерім шығармашылықтан алыс емес. Анамның әкесі, мысалы, мәдениет үйін басқарған, анамның да дауысы керемет, мектепте оқығанда әрдайым маған дұрыс бағыт көрсетіп отыратын. Ән айтуды жақсы көретін барлық балалар секілді мен де 5-6 жасымнан бастап қонақтар алдында «Көзімнің қарасы», «Желсіз түнде жарық ай», «Алтайдың ар жағынан келген ару», «Алтын-ай» сияқты танымал әндерді айтып жүрдім. Бірақ қонақтар өте жиі келе беретіндіктен, бұрыш-бұрышқа тығылып та қалатынмын (күліп).

Бір сәт: мен 5-сыныпқа дейін «р» әрпін айта алмайтынмын. Өзім іштей де, әке-шешем де соны уайымдайтынбыз, өйткені мектепте кемсітулерді кім ұнатсын? Анам орыс тілінен сабақ береді, мұғалімнің қызы ретінде мен әдеттегідей белсенді, барлық шараларға қатысып, бір сөзбен үздік оқушы болдым. Сол кезде концерттерге өзім міндетті түрде шығып алып, Роза Рымбаеваның «Наурыз», «Атамекен» әндерін орындайтынмын, ал онда, әрине, «р» әрпі бар. Сонда концерттерден кейінгі кемсітулерге жылап, анама келгенімде «онда концертке не үшін қатысасың?» дейтін, ал мен сонда «р»-ды айта алмайтынымды ұмытып кететінмін. Соған қарамастан, сахнаға ұмтылып тұрыппын. Домбыра ойнау болсын, ән айту болсын, маған сахна ұнайтын. Солай 5-ші сыныпта кездейсоқ «р» әрпін айтып кеттім, сол кезде мен үшін ол сондай бақыт болды (күліп).

7-сыныптан бастап, қаладағы жаңа мектепте белсенді ән айтып жүргендіктен, мені мәдениет үйіне концерттерге жиі шақыра бастады. Сөйтіп, үлкен сыныптарда аудан, облыс көлемінде сахнаға шығатын болдым. Дәл сол кезде айтпақшы «Superstar.kz» сайысының 1-сезоны бітіп, 2-сезонына кастинг жүріп жатты. Анам екеуіміз газет қарап отырып, 16-25 жас аралығындағы таланттарды шақырамыз деген хабарлама көрдік. Менің жасым дәл 16-да, барамын деп шештім. Алматыға барып кастингтен өттім, бүкіл Қазақстан бойынша 50-лікке кірдім. Бірақ соңында жас, тәжірибем жоқ болғандықтан, дұрыс ән таңдамаппын. Алтынай Жорабаеваның «Сен алғаш гүл бердің көктемде» әні болатын. Солай өтпелі кезеңнен өте алмай, жабырқап қалғанмын. 10-сыныпта, жасөспірім кезең болғандықтан, ондай нәрселерді қатты қабылдайсың ғой. Әйтеуір бір жағынан Шуда мені бәрі тани бастады.

Сөйтіп мектеп бітірер кезде мамандығымды мүлдем шығармашылықпен байланыссыз, «Халықаралық қатынастар»-ды таңдадым. Бір жағынан ата-анамның да мамандық болу керек дегеніне келістім. Алматыда 4 жыл оқып, қаншалықты жеңіл айтылған болып көрінсе де бұл мамандық «менікі емес» екендігін түсіндім. Алайда мен оған еш өкінбеймін. Меніңше, өмірде бәрі де өз орнымен, өз ағысымен жүреді. 4 жылда қаншама жақын достар, мамандық бойынша емес, өмірлік көптеген сабақтар алып шықтым.

Оқуымды бітіріп шыққан соң 3 ай бойы ойланып, психологияға қызығатындығымнан, магистратураға «Психология» мамандығына түстім. Психология музыкамен тығыз байланысты. Өйткені дәл психология мені музыкаға алып келді. Оқу кезеңімді қарап отырсам, алдымен «Халықаралық қатынастар» дүниетанымымды кеңейтіп, жалпы тұлға болып қалыптасуыма көмектесті. «Психология» мамандығы өз-өзімді тануға жетелеп, соңында музыкаға саналы түрде алып келді. Бұрында егер «біраз әнші бола тұрып, сосын басқа жұмысқа тұрып кетем» деп ойласам, енді менің сүйікті жұмысым — музыка екендігін білдім. Ол менің қолымнан келеді, нақты мақсаттарым бар, неге арманыңның орындалуына қарай күш салмасқа? Мен үшін, ең бастысы, ішкі әлемімді түсініп, ішкі әлемімнің музыканы қалайтынын түсіну маңызды кезең болды.

— Ал ішкі әлемің музыканың қай жанрына жақын?

— Бұл сұраққа да жауап іздеп ұзақ жүріп келдім. Көптеген әншілермен кездесесің, түрлі еліктеулер болады. Алғашында, менікі джаз, сосын поп дедім. Қысқаша айтқанда, көптеген жанрларда айтып келіп, ең соңында рокқа тоқтадым. Маған рок ұнайды. Дәлірек айтқанда, old school, классикалық рок. 50, 60, 70-жылдардан бері рок орындаушыларды тыңдаймын. Рок-н-ролл, блюз, фолк-блюз жаныма жақын. Рокта дәл не ұнайды десеңіз, оның энергетикасы, драйв, беретін әсері — бәрі де менікі екендігін сеземін.

Жалпы, рокқа келуімнің қысқаша тарихы да бар. ҚазҰУ-да оқып жүргенде студенттер сарайында ән айтып жүрдім, әнші таныстарым көп болды. Бір күні бір таныс әнші қыз келіп «Сохо»-да кастинг болып жатқанын айтты. Ол кезде, әрине, «Сохо» — танымал клуб, өзінің вокалдық мектебі барын білмегенмін. Көптеген жас әншілерге ол жерде ән айту арман екен. Кастингке барып, 30-40 қатысушылардың арасынан мені таңдап алды. Осылайша менің клубтардағы «карьерам» басталды десем болады. Және сол кезден бастап мен рок тыңдай бастадым.

— Ал 60-70 жылдардағы роктың қандай ерекшелігі бар?

— Бәрі де блюзден бастау алады. Роктың негізінде блюз жатыр. Рок, блюз рок, фанк — бәрі де бастапқыда «қара» музыка болған. Қара нәсілді американдықтардың бұрынғы заманда плантацияларда жұмыс істеп жүріп айтатын әндері ғой. Сол кездерде ақ нәсілділер олардың музыкасын байқап, осыдан ақша жасауға болады емес пе деп, біртіндеп оларды қалаға әкеле бастаған.

Ең алғашқы студиалар «Кадиллак рекордс» сияқты сол кездері пайда болады. Мадди Уотерс, Литл Ричард, Хаулин Вулф, Этта Джеймс, Чак Берри, Элвис Пресли — көрнекі тұлғалары. Рок-н-ролл дегеніміз өзі сол кезеңде қара және ақ нәсілді американдықтарды біріктірген музыка болған. Өйткені ол кезеңде ақтар мен қараларға бірге отыруға болмайтын еді. Тіпті 10 ба, 11 ма грэмми алған атақты Рэй Чарльзге сол кезеңде Джорджия штатына концертімен келгенде, ақтарға арнайы зал жасаймыз деген шарт қойған екен. Оған келіспеген әншіге мүлдем ол штатта ән айтуға рұқсат етілмеген. Алайда кейін оның ең танымал «Georgia On My mind» әні Джорджияның әнұранына айналып, одан ресми кешірім сұралған.

Алматы мейрамханаларының бірінде Тоғжанды тыңдауға барғанда

— Ал психология өміріңде қандай орын алады?

— Елеулі орындардың бірін. Өйткені маған жас кезімнен өзімді тану, ішкі «Мен»-імді қалыптастыру маңызды болды. Дәл университет бітіріп, болашаққа көз салған кезеңде «Психология» мамандығына түсемін деп шештім. Өйткені алғаш мамандығымды таңдағанда ата-ананың, қоғамның әсері болды деп ойлаймын. Солай «Тұран» университетінің «Психология» факультетіне қарасты көптеген тренингтерге бардым. Сол кездерде бір инсайт болған шығар, кейін ішкі «Мен»-ім музыканы қалайтынына анық көзім жетті.

— Ал өлеңді өзің жазасың ба?

— Өте қызық сұрақ, өйткені алдында ғана өзім осыны ойластырғанмын. Музыка жаза алмаймын, оны білемін. Алайда мектеп кезінде өлең жазатыным болған. Сол себепті көркемдеп жазбасам да, күнделігіме әрдайым өзімді толғандыратын, ерекше сезімдерді жазып отыруды шештім. Өйткені әнші орындап жатқан дүниесін өз ішкі әлемінен алса, ол әрқашанда тыңдарманның жүрегіне жетеді.

— Топ құру сияқты түрлі ұсыныстар болып тұратын шығар?

— Иә, болады. Поп стилінде айтатын үш қыздан тұратын топтарға шақырып жатады, мысалы. Бірақ ол маған жақын емес. Ең бастысы, мен өз жүрек қалауымды тыңдаймын. Егер де мен жұмысқа жанымды беріп істемесем, ұсынысқа мүлдем келіспеген дұрыс.

— Музыкада саған, ең бастысы, не маңызды?

— Шынайылық. Оны мен өмірде де, музыкада да қатты бағалаймын. Мысалы, Тина Тернер сахнада минимен жүріп ән айта береді, бірақ ол шынайы айтады. Фальш жоқ, жүрегімен орындайды. Осы маған маңызды. Мысалы, Битлз. Неге олар ең танымал топ болып кетті? Былай қарасаң, олардың өлеңдері өте қарапайым, сазды. Сөздері жеңіл. Тек жаныңды салып айтқанда ғана, ең қарапайым нәрсенің өзі таңғажайып болып көрінеді.

— Олай жаныңды беріп айтудан, энергиялық алмасудан кейін шаршайтын шығарсың, қалпыңа қалай ораласың?

— Көбінесе моральді емес, физикалық түрде шаршаймын. 5-6 күн қатарынан жұмыс істегенде, әсіресе. Рок орындауда тіптен дауыс желбезегіне қатты күш салынады. Алайда, қазір оның емін жасаудың көптеген амалдары бар, дәрі-дәрмек деген сияқты. Ал моральды түрде ол маған керісінше — демалыс. Жұмыста мен керісінше демаламын. Әндетіп-ақ қалпыма келемін. Менің терапиям.

Тоғжанның дравйын жай отырып тыңдау мүмкін емес) билейміз)

— Дауысыңды қалай баптап тұрасың?

— Әрине, табулар бар. Балмұздақтан бұрында-ақ бас тартқанмын. Суық сусын, тамақ ішуге болмайды. Шемішке, чипсы дегендерді де аз жеймін, концерт алдында мүлдем жемеуге тырысамын. Дауыс деген — құрал. Оны әрдайым жаттықтырып тұру керек. Сондықтан вокалмен жиі айналысып тұрамын. Мысалы, гитарада ойнайтын адам 2-3 күн ойнамай қалса, саусақтары келіңкіремей, ұмытып тұрады, бұл да сол сияқты.

— Ал аспаптарда ойнайсың ба?

— Жоқ, бірақ үйренгім келеді. Жалпы менде музыкалық білім жоқ, білетініңдей. Нота білмеймін, тек есту қабілетіме сүйенемін. Бірақ келешекте оқимын, үйренемін деген мақсатым бар.

— Ал біздің шоу-бизнесте Рок бағытында айтатындар бар ма?

— Бізде көбінесе поп, клуб. Рок орындайтын Әсем бар. Оныкі бірақ этно рок. Ал нағыз шынайы рокты, әрине, көбінде шоу-бизнесте емес, арнайы рок клубтарда, Soho, Guns n’ Roses сияқты мейрамханалардан ести аламыз.

— Музыкадағы арманың қандай?

— Авторлық үлкен бағдарлама жасау. Жеке өзімнің дауысыма жазылған музыка мен өз ойларымнан құралған мәтіні бар материалды қолыма алып, тыңдап көру сәті мен үшін өте қызықты.

— Өзің орындап жүрген әндеріңнен ең сүйіктілері бар ма?

— Барлық әндер де сүйікті. Мистер Биг, Уайтснейк, Битлз, Шаде, Стинг, Тина Тернерлердің әндерін орындаймын ғой. Көп жағдайда қаншалықты ерекше болуға тырысқанымызбен, бізге шаблонды дүниелерді, жұрт қабылдай алатын әндерді орындауға тура келеді. Өйткені сахнада тұрып, өткен заманның бір авторлық тобының әнін айтып тұрғанға қарағанда, коммерциялық топтың әндерін айту тыңдарманға жеңіл тиеді. Өз аудиторияңды табу керек. Мысалы, пабтарда, рок клубтарда орындасам, менің репертуарыма дәл келеді. Ал клубтарда, әрине, жастарға лайықты танымал әндер орындауға тура келеді.

— Музыкадан өзге қандай хоббиларың бар?

— Соңғы кезде стрип-дэнспен айналысқанмын. Ол да сахнада сенімді қозғалу үшін, кейбір би элементтерін қосу үшін көмектесті. Және де жақында Президент паркіне жақын көшіп барған соң, жаңа хобби — жаяу жүру пайда болды. Кешке таман құлаққабымды киіп алып, ойымды сергітіп жүремін.

— Сүйікті кітаптарың?

— Ирвинг Стоунның Ванг Гог жайлы жазған биографиялық «Жажда жизни» романы өте қатты әсер еткен. Неге десеңіз, суретшнің қиын өмірі, махаббат, шынайылық — бәрі бар. Ирина Хакамаданың «Дао жизни» кітабы жақсы. Жалпы Ирина Хакамаданың өзі маған тұлға ретінде қызықты. Индивидуалистерді ұнатамын. Ги де Мопассанның «Жизнь», «Друг». Нағыз өмірлік кітап.

Ал музыкаға байланысты Муслим Магомаевтың өмірі, шығармашылығы жайлы кітапты оқуға кеңес беремін. Сондай-ақ өзімнің сүйікті «Psychologies» журналымды оқуға кеңес берем. Менің допингім десем болады, әр санының шығуын асыға күтемін.

— Тоғжан, қалай ойлайсың, біздің елде нағыз талант үшін тамыр-таныссыз, қалталы ата-аналарсыз танымал болу мүмкін бе? Бұл стереотип пе, әлде шынайы нәрсе ме?

— Нағыз талант ерте ме, кеш пе жарқырап шығады деп ойлаймын. Алайда, оған да күш салу керек. Адам өзінің нақты мақсатын, не істегісі келетінін, ертең қайда болғысы келетінін айқын білуі керек. Сол бағытта қимылдау керек. Бір орында отыра бермей, өз деңгейіңнен жоғарыға қарай ұмтылыс жасау керек, меніңше. 60% әрдайым амбицияда, талпыныста. Ал қалғаны бақ пен дарынның үлесінде. Өмірде әрдайым сену керек. Жалпы өмірде сенімсіз қалай жүруге болады? Сенім адамның көзінен-ақ, дауысынан-ақ байқалып тұрады. Сондай-ақ 90% талантты, бірден көзге түсетін адамдар болады. Олар, әрине, өзінің мінезімен, харизмасымен кез келгенді баурап алады. Негізінен осындай тұлғалар бірден жарқырап шығады. Оған мысал — Фредди Меркьюри. Ол мамандығы бойынша дизайнер болса да, әрқашан сол музыкалық ортада жүретін. Жай ғана көшеге шықса да, міндетті түрде көзге түсетіндей бір нәрсе киіп шығады. Керемет дауысы болмаса да, харизмасының арқасында Queen-нің солисті болады. Енді Фреддисіз ол топты елестету мүмкін емес. Айтпақшы, оның идеясымен жазылған аралас жанрды Barcelona композияциясын тыңдауға кеңес берем.

— Сенің тек ән орындауыңнан ғана емес, әңгімеңнен де ләззат алады екенсің, рахмет!

Сұхбатты жүргізген Айжан Кәрібаева

Алия Arsik
14 қаңтар 2013, 10:56
2884

Загрузка...

Пікірлер

иә, әсіресе жанды дауыспен тыңдағанда, орныңда отыра алмай кетесің)
круто Тоха запела!!!! я в восторге
Тоха давно поет, да и еще как)))
Табиғатынан таланты бар жас дарын, өнерің өркендей берсін, алға қойған мақсаттарың орындалсын!Тек әнші ғана емес, кермет адам, юморист және организатор, Тоғжан сияқты құрбымның барына мақтанамын!!!
Сырттай танимын бұл қызды, бірақ ән айтатынын білмеппін. Жақсы айтасың!

Пікір қалдырыңыз

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Сондай-ақ Ctrl+Enter басуға болады

Танымал жазбалар

Я был удивлён, что в Азербайджане есть Казахский район

Я был удивлён, что в Азербайджане есть Казахский район

Мне как казаху по национальности очень хотелось туда попасть. Оказалось, что климат там намного суровей и люди, говорят, суровые и воинственные. Казах – город на западе Азербайджана...
alidimash
18 қаң. 2017 / 21:50
  • 31244
  • 18
Астана глазами алматинских девушек. Как при таких погодных условиях можно выжить?

Астана глазами алматинских девушек. Как при таких погодных условиях можно выжить?

В спальных районах, и в высотных домах сквозь стены слышно завывание ветра. В особенности ночью. Такие звуки, я слышала, пожалуй, только по телевизору, в фильмах про метель.
Naomi_K
20 қаң. 2017 / 12:36
Разрубить сирийский узел. Казахстан как миротворец сделает невозможное?

Разрубить сирийский узел. Казахстан как миротворец сделает невозможное?

Только что в Астане начались межсирийские переговоры. Событие это примечательно не столько содержанием и ожидаемыми результатами, а самим фактом.
openqazaqstan
23 қаң. 2017 / 13:35
  • 3737
  • 16
Это поколение просрет страну. 20-летняя молодежь представляет из себя сказочных эльфов

Это поколение просрет страну. 20-летняя молодежь представляет из себя сказочных эльфов

Смотря в очередные пустые глаза вчерашнего студента, приходящего устраиваться на первую работу страшно становится. Потому что сравниваю с теми же китайскими студентами, которые готовы выгрызать себе мечту.
mbaitykov
18 қаң. 2017 / 11:34
Становится хуже, но как-то постепенно. Беднеем, но тоже как-то не разом

Становится хуже, но как-то постепенно. Беднеем, но тоже как-то не разом

Помню, когда я уезжал и Казахстана, тут было довольно прилично, даже не смотря на то, что жить было невыносимо. Но прилично так. Мусора было меньше. Дороги чистили, вони почти не было. Да и в остальном тоже норм.
shootnix
18 қаң. 2017 / 12:49
  • 4016
  • 37
Алматы глазами обычного парня из Астаны – большая барахолка всего Казахстана

Алматы глазами обычного парня из Астаны – большая барахолка всего Казахстана

"Местные" люди мне понравились - разодеты как феерические единороги. Каждый одет по последнему писку моды. По сторонам не смотрят, не обращают внимания на других людей и им побоку, что думают окружающие.
Madya_R
вчера / 11:36
Поправки в стиле «1937» не прошли. МИК отказалось от запрета анонимных комментариев

Поправки в стиле «1937» не прошли. МИК отказалось от запрета анонимных комментариев

Сегодня Министерство информации и коммуникаций исключило из законопроекта предложенные ранее нормы, предполагавшие «деанонимизацию» комментаторов и регистрацию блогеров.
openqazaqstan
20 қаң. 2017 / 12:12
  • 2549
  • 22
Почему мужчины используют некоторых женщин? Случай из жизни

Почему мужчины используют некоторых женщин? Случай из жизни

Однажды мне довелось приеxать к своей сестре в другой город с ночевкой. Она живет одна и ей почти 33 и она не замужем. Лично я считаю, что её старой девой называть рано, она все еще открыта для...
Roza_pvl
19 қаң. 2017 / 15:32
  • 3022
  • 94
Пожив в Китае, привыкаешь к вопросам типа «Ты что, не китаянка?»

Пожив в Китае, привыкаешь к вопросам типа «Ты что, не китаянка?»

Привет всем) Сегодня хотелось бы поделиться ощущениями, какого это быть "чужой" среди "своих" Около одного года проживаю в Китае, и уже сама начинаю верить, а иногда даже задумываться о вероятности...
asemik07
20 қаң. 2017 / 18:52
  • 2433
  • 19