Заң мен тәртіп – әр азаматтың жауапкершілігі
Қоғамның тыныштығы мен қауіпсіздігі, мемлекеттің тұрақты дамуы ең алдымен заңның үстемдігіне байланысты. Заң мен тәртіпті сақтау – тек құқық қорғау органдарының ғана емес, әрбір азаматтың міндеті. Өйткені заңға құрметпен қараған қоғамда тұрақтылық, әділдік және өзара сенім қалыптасады.
Қазақстан Республикасының Конституциясында азаматтардың заңдарды сақтауға міндетті екені нақты көрсетілген. Бұл талап қоғамдық тәртіпті нығайтуға және әр адамның құқықтары мен бостандықтарын қорғауға бағытталған. Заң талаптарын орындау арқылы азаматтар өз қауіпсіздігін ғана емес, айналасындағы адамдардың да қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Мемлекет құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету үшін түрлі шараларды жүзеге асырып келеді.
Кейінгі жылы құқық бұзушылықтардың алдын алу, қоғамдық қауіпсіздікті нығайту және азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру бағытындағы жұмыстарға ерекше назар аударылып келеді. Әсіресе, жастар арасында құқықтық мәдениетті қалыптастыру қоғамның тұрақты дамуы үшін маңызды міндеттердің бірі болып саналады. Мамандардың пікірінше, құқықтық мәдениеті жоғары қоғамда құқық бұзушылық деңгейі төмен болады. Халықаралық зерттеулер азаматтардың заңға деген құрметі мен қоғамдық қауіпсіздік деңгейі арасында тікелей байланыс бар екенін көрсетеді. Заң талаптарын саналы түрде орындайтын азаматтар қоғамдық тәртіптің сақталуына және құқықтық мемлекеттің нығаюына ықпал етеді. Бүгінде қоғамдық қауіпсіздікке қауіп төндіретін негізгі факторлардың қатарында интернет-алаяқтық, киберқылмыс, жалған ақпарат тарату және өзге де құқық бұзушылықтар бар. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, 2024 жылы елде 22 мыңнан астам интернет-алаяқтық фактісі тіркеліп, азаматтарға келтірілген материалдық шығын көлемі 45,5 миллиард теңгеге жеткен. Бұл көрсеткіш цифрлық қауіпсіздік мәселесінің өзектілігін айқын көрсетеді. Сондықтан азаматтар күнделікті өмірде ғана емес, интернет кеңістігінде де құқықтық сауаттылық танытып, жеке деректерін қорғау мен заң талаптарын сақтауға ерекше мән беруі қажет.
Заң мен тәртіптің сақталуы көбіне әр адамның жеке жауапкершілігіне байланысты. Мәселен, жол қозғалысы ережелерін сақтау, қоғамдық орындарда мәдениеттілік таныту, өзгенің құқығын құрметтеу, қоршаған ортаға ұқыпты қарау – азаматтық жауапкершіліктің қарапайым мысалдары. Осындай әрекеттер қоғамдағы тәртіп пен қауіпсіздікті нығайтуға ықпал етеді. Құқық қорғау органдарының қызметі қаншалық тиімді болғанымен, қоғамдық тәртіпті сақтау ісінде халықтың қолдауы ерекше рөл атқарады. Азаматтардың құқық бұзушылықтарға бейжай қарамауы, заң талаптарын орындауы және құқықтық мәдениетті дамытуға ұмтылуы қоғамның дамуына оң әсер етеді. Заң – қоғамдағы әділдіктің кепілі. Ал тәртіп – сол заңның орындалуының нәтижесі. Сондықтан заң мен тәртіпті сақтау әр азаматтың күнделікті өмірлік қағидасына айналуы тиіс. Заңға құрметпен қарайтын, жауапкершілікті сезінетін азаматтар ғана қауіпсіз әрі дамыған қоғам қалыптастыра алады.
Қорытындылай келе, заң мен тәртіп – мемлекеттің ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ құндылығы. Әр азамат заң талаптарын сақтап, құқықтық мәдениетті дамытуға үлес қосқанда ғана елімізде тұрақтылық пен қауіпсіздік нығая түседі. Заңға бағыну – саналы азаматтың белгісі, ал тәртіпті қоғам – жарқын болашақтың негізі.